Liên minh châu Âu (EU)  và Canada đang hướng tới một quan hệ hợp tác ngày càng chặt chẽ nhằm ứng phó với sức ép và cạnh tranh.

Thủ tướng Canada Mark Carney gặp Chủ tịch EC Ursula von der Leyen hồi giữa tháng 9-2026. Ảnh: AP

Theo dự thảo tuyên bố chung cho hội nghị thượng đỉnh sắp tới, hai bên sẽ công bố một loạt thỏa thuận nhằm làm sâu sắc quan hệ hợp tác trên các lĩnh vực thương mại số, khoáng sản quan trọng, năng lượng, công nghệ và ứng phó cháy rừng.

Hai bên dự kiến ký thỏa thuận thương mại số, tăng hợp tác giữa các cơ quan cạnh tranh và cho phép Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) đầu tư vào các dự án khoáng sản quan trọng của Canada. EU và Canada cũng sẽ mua chung 50 máy bay chữa cháy do công ty De Havilland của Canada sản xuất, dự kiến đưa vào sử dụng từ năm 2030.

Dự thảo cho biết hai bên sẽ mở rộng cơ hội học tập, làm việc và nghiên cứu xuyên Đại Tây Dương. Canada dự kiến khởi động đàm phán tham gia chương trình trao đổi thanh niên Erasmus của EU. Hai bên cũng sẽ nghiên cứu khả năng mở rộng kết nối năng lượng, trong đó có khả năng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) sang châu Âu.

Các cuộc đàm phán tại Montreal vào cuối tháng 10 được kỳ vọng cụ thể hóa đề xuất của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen về việc đưa quan hệ EU - Canada lên “mức cao nhất có thể”, trong đó có khả năng Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của EU.

Trước đó, ngày 16-9, bà von der Leyen cho biết EU muốn xây dựng một “liên minh vì tương lai” với Canada, vượt ra ngoài khuôn khổ Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện (CETA). Đề xuất này đã vấp phải cảnh báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng Washington áp thuế hoặc đình chỉ thương mại với EU nếu Brussels xúc tiến vấn đề tư cách thành viên liên kết của Canada.

BÍCH LIÊN