Nhờ sự bùng nổ của thị trường chứng khoán công nghệ, các quỹ đầu tư lớn và danh mục tài chính ăn nên làm ra, khoảng cách tài sản ở Mỹ không chỉ nới rộng giữa người giàu và phần còn lại, mà còn cách biệt ngày càng rõ rệt giữa các tầng lớp trung lưu, giàu và siêu giàu.

Quy mô tài sản

Dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) năm 2022 cho thấy để được xếp vào tốp 0,1% người giàu nhất nước Mỹ, một hộ gia đình cần khối tài sản ròng từ 45,8 triệu USD. Ngưỡng này ngày càng nâng lên khi tài sản nhóm chóp bu tăng trưởng thêm khoảng 50% kể từ thời điểm đó.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhóm tỉ phú công nghệ dự bữa trưa ở Nhà Trắng. Ảnh: Reuters

Theo đó, nhóm 0,1% người giàu nhất nước Mỹ kiểm soát khối tài sản trị giá khoảng 28.000 tỉ USD, tương đương 15% tổng tài sản quốc gia. Bình quân mỗi hộ nắm giữ hơn 200 triệu USD.

Nhật báo Phố Wall (WSJ) cho biết, năm đại dịch COVID-19 bùng phát cũng là lúc nhóm 0,1% người giàu nhất nước Mỹ bắt đầu lấn lướt những tầng lớp giàu có khác, khi tổng tài sản của họ tăng hơn gấp đôi kể từ cuối năm 2019. Cụ thể, tài sản nhóm giàu nhất đã tăng thêm 14.500 tỉ USD, với gần 10.000 tỉ USD đến từ lợi nhuận của cổ phiếu và quỹ tương hỗ.

Nguồn gốc tài sản

Những người lọt vào tốp siêu giàu đều không phải cá nhân làm công ăn lương, mà phần lớn họ là kiểu chủ sở hữu chuỗi cửa hàng kinh doanh như đại lý xe hơi, hoặc người thừa kế giàu có với thu nhập chủ yếu từ tiền lãi đầu tư.

Theo phân tích của Fed, trong nhóm 0,1% người giàu nhất, 37% kiếm phần lớn thu nhập từ kinh doanh và 26% từ lợi nhuận đầu tư. Chỉ 10% thu nhập chủ yếu từ tiền lương và tiền công. Điều quan trọng nữa là người giàu sở hữu rất nhiều cổ phiếu. Ví dụ trong năm tài chính kết thúc ngày 30-6 vừa rồi, khi chỉ số chứng khoán S&P 500 tăng 21%, nhóm 0,1% giàu nhất bỏ túi gần 4.000 tỉ USD.

Nới rộng khoảng cách

Trong những thập kỷ gần đây, cả nước Mỹ có khoảng 137.000 hộ được xếp vào tốp 0,1% giàu nhất và nhóm này ngày càng bỏ xa phần còn lại của xã hội nhờ thu nhập cao trong khi hưởng mức thuế thấp hơn do nguồn gốc tài sản dựa trên cổ phiếu tăng giá thay vì tiền lương.

Theo WSJ, lợi nhuận kiếm được chỉ riêng từ chứng khoán gần đây của giới siêu giàu cũng lớn hơn tổng tài sản của 50% người Mỹ nghèo nhất cộng lại, xấp xỉ 4.000 tỉ USD. Nghịch lý là nếu tính theo tỷ lệ phần trăm, nhóm nghèo nhất này thực ra có tài sản tăng nhanh hơn bất kỳ nhóm nào khác do hưởng lợi từ giá nhà lên và các gói cứu trợ thời COVID-19. Dù tài sản tăng mạnh, họ vẫn cực kỳ nghèo so với cả nước khi chỉ nắm 2,3% tài sản quốc gia, trung bình khoảng 63.000 USD/hộ. Trong khi một hộ trung bình thuộc tốp 0,1% sở hữu khối tài sản hơn 3.000 lần một hộ nhóm dưới.

Tóm lại, không chỉ riêng giới siêu giàu, người Mỹ nhìn chung đã giàu lên theo thời gian nhờ chính sách nâng lương, tinh thần khởi nghiệp và thị trường chứng khoán bùng nổ. Ngoài ra, thị trường nhà ở Mỹ tăng trưởng mạnh mẽ thời gian qua cũng giúp đẩy giá trị vốn chủ sở hữu nhà lên cao kỷ lục, làm tăng đáng kể tổng tài sản ròng của các hộ gia đình nắm giữ bất động sản.

Dù vậy, vẫn có nhiều người bị loại khỏi vòng xoáy thịnh vượng. Ngay cả người lương cao từ 100.000USD/năm cũng đang chật vật do ảnh hưởng của lạm phát dai dẳng. 

MAI QUYÊN