Hồi đầu năm 2021, Oliver Wyman, công ty tư vấn quản lý của Mỹ, dự báo thế giới sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt phi công. Đây dường như là một dự đoán đáng kinh ngạc vào thời điểm đó, bởi ngành hàng không hồi năm 2020 gần như đã bị đại dịch COVID-19 “đóng băng”.

Nữ tiếp viên của Emirates trong giờ làm việc. Ảnh: Business Insider

Tuy nhiên, với sự phục hồi của nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vào năm 2021 và 2022, việc thiếu hụt phi công nhanh chóng trở thành hiện thực, trải dài từ Bắc Mỹ tới Trung Đông. Theo khảo sát mới đây của tờ Brink News, Bắc Mỹ trong năm nay thiếu khoảng 8.000 phi công, con số đó vào cuối thập niên này sẽ là hơn 29.000 người. Trong khi đó, Trung Đông có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu 3.000 phi công vào năm 2023 và 18.000 người vào năm 2032. Còn châu Âu dự kiến sẽ thiếu khoảng 1.000 phi công vào năm 2024 và 19.000 người trong 10 năm tới.

Riêng Mỹ đang phải đối mặt với tình trạng thiếu phi công nghiêm trọng nhất trong nhiều năm gần đây, đặc biệt là tại các hãng hàng không nhỏ chuyên vận hành chuyến bay nối những đô thị lớn tới các thành phố nhỏ hơn, buộc nhiều hãng phải cắt giảm công suất. Hồi tháng 4 vừa qua, JetBlue Airways thông báo sẽ phải giảm công suất bay từ 8-10% cho đến cuối tháng 5. Alaska Airlines cũng quyết định giảm 2% công suất bay cho đến cuối tháng 6, với lý do hoạt động đào tạo phi công bị đình trệ và thiếu hụt phi hành đoàn. Về phần mình, Hãng SkyWest cũng cắt giảm một số chuyến bay đến 29 thành phố nhỏ nằm trong danh sách được Chính phủ Mỹ hỗ trợ phát triển dịch vụ hàng không.

Trái lại, châu Á hiện đang thừa phi công, bởi các biện pháp phong tỏa nhằm ngăn chặn sự lây lan của COVID-19 đã hạn chế nhu cầu đi lại bằng đường hàng không. Song, châu Á được cho sẽ bắt đầu thiếu phi công vào cuối thập niên này khi nhu cầu đi lại gia tăng trở lại. 

Nguyên nhân do đâu?

Ở Bắc Mỹ, tình trạng thiếu hụt phi công là kết quả của sự kết hợp của nhiều yếu tố, gồm lượng phi công tới tuổi hưu của các hãng hàng không thương mại ngày càng tăng. Trong khi đó, để cắt giảm các khoản chi trong thời kỳ đại dịch do nhu cầu đi lại của hành khách giảm mạnh, các hãng hàng không đã đưa ra nhiều chế độ nghỉ hưu sớm cho hàng ngàn phi công và nhân viên. Mặt khác, các chương trình tuyển dụng, đào tạo và cấp phép phi công bị chậm lại trong thời gian virus Corona lây lan.

Trong khi đó, sự thiếu hụt phi công tại Trung Đông là do nhu cầu đi lại bằng đường hàng không dự kiến tăng mạnh trong vài năm tới.

Đâu là giải pháp?

Mỹ đang xem xét giới thiệu một đạo luật có thể nâng độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc của phi công, từ 65 tuổi lên 67 tuổi. Theo Hiệp hội Hàng không địa phương của Mỹ, khoảng 1/3 phi công đủ tiêu chuẩn tại xứ cờ hoa nằm trong độ tuổi từ 51-59 và 13% phi công của nước này sẽ đến tuổi nghỉ hưu trong vòng 5 năm tới.

Để thu hút phi công, Republic Airways tháng trước đã kiến ​​nghị Chính phủ Mỹ giảm một nửa số giờ bay bắt buộc trong quy định tuyển dụng phi công. Theo đó, phi công có thể chỉ cần kinh nghiệm 750 giờ bay so với quy định hiện hành là 1.500 giờ, nếu họ hoàn thành chương trình đào tạo của hãng, khiến Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) lo ngại, bởi quy định đó là nhằm đảm bảo các mục tiêu an toàn FAA đề ra.

Một số hãng hàng không khác của Mỹ, gồm Frontier Airlines, đang tuyển dụng một số phi công từ Úc. Còn Delta Airlines, Southwest Airlines, United Airlines và American Airlines bỏ yêu cầu phi công cần có bằng cử nhân 4 năm để được xét tuyển. Riêng United Airlines hồi tháng 12 năm ngoái đã bắt đầu giảng dạy lứa học viên đầu tiên tại trường dạy bay của chính hãng này. Được biết, Học viện bay United Aviate của hãng đã được mở ở bang Arizona, với mục tiêu đào tạo 5.000 phi công cho tới năm 2030.

Đáng chú ý, Hãng hàng không Emirates của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hồi đầu tháng này đã có buổi quảng bá tuyển dụng phi công ở Anh. Theo tờ Arabian Business, Emirates đang tận dụng chính sách miễn thuế thu nhập của UAE để thu hút những phi công tiềm năng. Theo đó, các phi công đến làm việc cho hãng sẽ nhận mức lương cơ bản là 30.826 Dirham (tương đương 8.393USD)/tháng, được trợ cấp phí ăn ở, tập huấn cũng như được làm việc trong môi trường an toàn và đa văn hóa của UAE.

Về phần mình, Etihad Airways (cũng của UAE) hồi tháng 10 năm ngoái cho biết đang tìm cách tuyển dụng thêm 1.000 nhân viên. Theo Etihad Airways, ngày hội tuyển dụng sẽ được diễn ra tại nhiều quốc gia, gồm Ai Cập, Lebanon, Nga, Tây Ban Nha, Ý và Hà Lan. “Etihad cung cấp mức lương và gói phúc lợi cạnh tranh cho phi hành đoàn. Chúng tôi không chỉ hỗ trợ họ chỗ ở và phụ cấp đi lại mà còn tạo điều kiện cho họ có cơ hội học hỏi và phát triển, nhìn ra thế giới và trở thành một phần của đội ngũ được quốc tế công nhận” - người phát ngôn của Etihad Airways tuyên bố.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)