Tại xứ sở kim chi, trẻ mẫu giáo đã bắt đầu tham gia các lớp học thêm, để ôn và thi vào những ngôi trường danh tiếng, điều được cho là sự khởi đầu của một tương lai thành công. Áp lực học hành gay gắt từ nhỏ đã dấy lên lo ngại về quyền và hạnh phúc của trẻ em.

Giáo dục ngoại khóa, vốn phát triển mạnh cùng với nhu cầu về bằng đại học khi Hàn Quốc chuyển sang nền kinh tế tri thức vào những năm 1990, nay càng phổ biến hơn. Nó hiện là tâm điểm của những cuộc tranh luận kéo dài về hậu quả của sự cạnh tranh học thuật không kiểm soát.

Hình ảnh quen thuộc ở Seoul: các bà mẹ ngược xuôi đưa con đến các trung tâm dạy thêm ở Daechi. 

Trẻ em sớm phải thi cử và luyện thi

Theo số liệu của chính phủ, 80% học sinh ở Hàn Quốc đang theo học tại các trung tâm dạy thêm tư nhân. Mặc dù số trẻ trong độ tuổi đi học đã giảm trong nhiều thập kỷ do tỷ lệ sinh giảm, thị trường luyện thi vẫn tăng trưởng kỷ lục 20,3 tỉ USD vào năm 2024.

Tại một số quận ở Seoul, trẻ mới 4 tuổi đã tham gia kỳ thi tuyển sinh vào các trường mẫu giáo dạy bằng tiếng Anh, trẻ lớn hơn thì luyện thi vào trường y ngay từ bậc tiểu học. Ngoài các kỳ tuyển sinh như vậy, học sinh còn phải trải qua nhiều kỳ kiểm tra trình độ quan trọng, như kỳ thi dành cho học sinh lớp 3 để vào trung tâm dạy thêm Toán danh tiếng nhất Daechi. Nó cạnh tranh cao đến mức phụ huynh thường phải gửi con mình đến một trung tâm dạy thêm khác để ôn luyện. 

Nhiều năm liền, cuộc sống của Lee Kyong Min xoay quanh việc đưa đón hai cô con gái từ trường học đến các trung tâm dạy thêm rồi về nhà. Đó là một thói quen mà cô và hầu hết các bậc phụ huynh đều tuân theo, với chung một mục tiêu: đảm bảo con cái họ được vào học tại những trường đại học tốt nhất Hàn Quốc trong tương lai.

Tuy muốn con được hưởng một nền giáo dục nhân văn không bị ràng buộc bởi cuộc đua vào đại học, song Lee cũng muốn các con vào nhóm những người đỗ đạt. “Người ta thường nói, nếu muốn vào trường y, con bạn cần phải học lại toàn bộ chương trình toán trung học đến 6 lần”, cô nói. Vì vậy, từ năm 2013, cô đã cho hai con gái, khi đó 4 và 5 tuổi, theo học một trường mẫu giáo tiếng Anh và rất nhiều trung tâm dạy thêm khác ở Daechi. 

Là một khu phố giàu có ở quận Gangnam của Seoul, Daechi có khoảng 1.200 trung tâm dạy thêm và được bao quanh bởi những tiện ích được cho là nhằm tối ưu hóa mức độ thành công trong học tập: “quán cà phê học bài” (học sinh bị giữ điện thoại để tập trung học), các phòng khám y học cổ truyền quảng cáo các phương pháp tăng cường trí não, và những phòng cách âm trên đường phố, gọi là “Khu trị liệu”, nơi học sinh vào học bài, hoặc la hét để xả stress.

40 giờ học thêm mỗi tuần

Ở Daechi, nhiều đứa trẻ có lịch trình dày đặc đến nỗi chúng phải vừa làm bài tập về nhà vừa ăn tối ở những quán cà phê, rồi vội vã đến lớp học tiếp theo. 

“Học sinh ngày nay về cơ bản đều phải xoay xở với hai khối lượng công việc riêng biệt: điểm số ở trường và chuẩn bị cho kỳ thi đại học Suneung”, Gu Bon-chang, giám đốc chính sách của tổ chức phi lợi nhuận Thế giới không lo lắng về Giáo dục ngầm (World Without Worries about Shadow Education), cho biết. 

Ủy ban nhân quyền Hàn Quốc cho rằng việc bắt trẻ em phải học nhiều và trải qua các kỳ thi có tính chất quyết định cao là vi phạm quyền của các em. Các nhà lập pháp, dù đổ lỗi cho hagwon - các trường luyện thi tư nhân - về cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên, song cam kết sẽ can thiệp.

Gần đây, nhà chức trách đã kêu gọi các trung tâm dạy thêm không nên tổ chức các buổi tuyển sinh cạnh tranh cho trẻ nhỏ. Nhưng thực tế thì chẳng mấy thay đổi do vẫn còn đó nỗi lo xung quanh kỳ thi Suneung, với phạm vi và độ khó vượt xa chương trình học phổ thông thông thường. Yếu tố quyết định vẫn phụ thuộc vào hagwon, nơi học sinh ôn luyện Toán, tiếng Hàn và tiếng Anh để chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh đại học nổi tiếng là khốc liệt tại nước này.

Hàn Quốc là một trong những quốc gia có tỷ lệ nhập học đại học cao nhất thế giới: 76%. Những bất ổn kinh tế là nguyên nhân thúc đẩy mong muốn học đại học bằng mọi giá: hệ thống lương hưu yếu kém, thiếu việc làm chất lượng cao cho lao động phổ thông, khả năng thăng tiến hạn chế và sự chênh lệch thu nhập ngày càng lớn. “Ở Hàn Quốc không có cơ hội thứ hai”, Soo-yong Byun, giáo sư Đại học Bang Pennsylvania (Mỹ) chuyên nghiên cứu về ngành công nghiệp dạy thêm, cho biết. “Không chỉ việc bạn học đại học ở đâu, mà cả công việc đầu tiên bạn có được sau đó, tất cả đều tác động rất lớn đến khả năng thăng tiến của bạn”, ông nói thêm.

THANH TRÚC (Theo New York Times)