28/01/2026 - 04:28

Quan hệ Mỹ - Iran “căng như dây đàn” 

Theo giới quan sát, Iran đang chuẩn bị đối phó với nguy cơ hứng chịu đợt tấn công mới bằng tên lửa của Mỹ và Israel, sau khi Washington triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln tới Trung Đông.

Trực thăng MH-60R Sea Hawk hạ cánh trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Ảnh: HẢI QUÂN MỸ

Các nguồn tin cho biết khi phối hợp với các máy bay của đồng minh Israel, Mỹ có đủ hỏa lực để tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào Iran. Hạm đội Mỹ, bao gồm một số tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, đã tiến vào khu vực có thể tấn công Iran. 

Các cường quốc khu vực, trong đó có Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), tuyên bố sẽ “không cho phép sử dụng lãnh thổ, không phận hoặc vùng biển của họ để phát động cuộc tấn công Iran. Bộ Ngoại giao UAE cho biết họ cũng sẽ không cung cấp bất kỳ hỗ trợ hậu cần nào cho chiến dịch quân sự như vậy. 

Tuy nhiên, sự hiện diện của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln ở Địa Trung Hải đồng nghĩa cuộc tấn công của Mỹ sẽ không cần “tín hiệu đèn xanh” từ các bên thứ ba. Cuối tuần qua, quân đội Mỹ thông báo sẽ tiến hành một cuộc tập trận trong khu vực “để chứng minh khả năng triển khai, phân tán và duy trì sức mạnh tác chiến trên không”.

Chiến dịch quân sự tiềm năng được cho không nhằm làm suy yếu chương trình hạt nhân của Iran, vốn bị thiệt hại nghiêm trọng sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi tháng 6-2025, mà sẽ nhắm vào giới lãnh đạo chính trị ở Tehran và kích động những người biểu tình quay trở lại đường phố. 

Các nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tiến hành thêm các cuộc tham vấn với nhóm an ninh quốc gia trong tuần này, trong bối cảnh các lựa chọn quân sự của ông được mở rộng hơn sau khi tàu sân bay USS Abraham Lincoln tiến vào khu vực phụ trách của Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ (CENTCOM) tại Trung Đông hôm 26-1.

Iran cảnh báo hậu quả thê thảm

Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Ali Larijani, cáo buộc Mỹ đang tìm cách phá hoại sự gắn kết xã hội của nước này trước khi tiến hành cuộc tấn công. Ông Larijani nói rằng nỗ lực của ông Trump nhằm mô tả “Iran đang trong tình trạng khẩn cấp cũng đã là một hình thức chiến tranh và đây chính là điều các thế lực thù địch muốn đạt được”.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết các lực lượng vũ trang nước này đang “theo dõi sát sao mọi động thái”, đồng thời cảnh báo Tehran sẽ “tung đòn đáp trả toàn diện và khiến đối phương phải hối tiếc”, thậm chí kéo toàn bộ Trung Đông vào cuộc chiến.

Trong khi đó, những đồng minh của Iran trong “trục kháng chiến” phát tín hiệu rằng họ có thể tấn công các lợi ích của Mỹ và Israel nếu xung đột bùng phát. Những lực lượng này đã đứng bên lề cuộc chiến hồi năm ngoái.

Abu Hussein al-Hamidawi, thủ lĩnh nhóm dân quân Kataib Hezbollah tại Iraq, hôm 26-1 đã đưa ra cảnh báo đanh thép về một “cuộc chiến toàn diện” trong trường hợp Mỹ tấn công. Trong bài phát biểu qua truyền hình tại cuộc mít tinh nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết với Iran, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem tuyên bố mọi cuộc tấn công nhằm vào nước Cộng hòa Hồi giáo cũng là nhắm tới nhóm vũ trang ở Lebanon và sẽ châm ngòi xung đột khu vực.

Từ Yemen, lực lượng Houthi công bố một đoạn video cho thấy các tàu chiến Mỹ và những tàu thương mại từng bị tấn công trên Biển Đỏ trước đây, ám chỉ rằng kịch bản này có thể tái diễn bất chấp nhóm đã ngừng tập kích theo thỏa thuận đình chiến tại Dải Gaza.

Căng thẳng giữa Washington và Tehran gần đây leo thang liên quan làn sóng biểu tình chống chính phủ bùng phát tại Iran từ cuối năm 2025, do giới thương nhân không hài lòng với tình hình kinh tế và đồng rial mất giá. Biểu tình ban đầu diễn ra ôn hòa trước khi leo thang thành bạo lực chết người. Các nhà hoạt động cho biết các cuộc trấn áp người biểu tình tại Iran đã khiến ít nhất 6.126 người thiệt mạng, trong khi phía chính quyền Tehran báo cáo chỉ khoảng 3.100 người.

Tổng thống Trump nhiều lần đề cập khả năng hỗ trợ người biểu tình, trong đó không loại trừ kịch bản không kích Iran. Tuy nhiên, các đồng minh của Washington đã cảnh báo ông Trump về hậu quả kéo dài nếu thực hiện cuộc tấn công, khiến nhà lãnh đạo Mỹ chưa đưa ra hành động quân sự.

Trong cuộc phỏng vấn với trang Axios ngày 26-1, Tổng thống Trump tuyên bố Iran rất muốn đàm phán về một thỏa thuận khi ông triển khai “một hạm đội lớn” tới khu vực. Theo một quan chức cấp cao Mỹ, Washington “sẵn sàng hợp tác” nếu Tehran muốn liên lạc. Trước đó, Tehran phủ nhận thông tin nói Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đang liên lạc với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi để đàm phán về một thỏa thuận ngoại giao tiềm năng.

HẠNH NGUYÊN (Theo Guardian, Al Jazeera)

Chia sẻ bài viết
Từ khóa
MỹIranIsrael