Hiện nay, bệnh võng mạc đái tháo đường (VMĐTĐ) là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở người trưởng thành trên toàn thế giới. Theo thống kê, cứ 10 người mắc đái tháo đường (ĐTĐ) thì có 3 người có bệnh võng mạc và 1 người cần phải can thiệp điều trị bệnh VMĐTĐ. Với số lượng người mắc bệnh ĐTĐ ngày càng tăng, bệnh VMĐTĐ thực sự trở thành vấn đề y tế nghiêm trọng trên toàn cầu.

Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ vừa đưa vào hoạt động máy chụp đáy mắt do Tổ chức Orbis tài trợ, giúp chẩn đoán, phát hiện sớm bệnh VMĐTĐ.

Diễn tiến âm thầm

Bệnh VMĐTĐ là một biến chứng tại mắt nghiêm trọng của bệnh ĐTĐ. Bệnh VMĐTĐ gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong võng mạc (đáy mắt) - là lớp mô nằm ở phía sau mắt giúp ta cảm nhận hình ảnh và màu sắc của đồ vật. Lượng đường trong máu tăng cao và kéo dài gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong võng mạc, dẫn đến thoát dịch, sưng phù, chảy máu và hậu quả là giảm thị lực, thậm chí mù lòa. Ở giai đoạn đầu, bệnh VMĐTĐ thường không có biểu hiện rõ ràng, khiến nhiều người không biết mình mắc bệnh.

ThS.BS Trần Thanh Bình, Phó trưởng Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ, cho biết: Khi nghe bác sĩ nói về nguy hiểm của bệnh VMĐTĐ, một bệnh nhân ĐTĐ có thị lực 8/10 đã nhờ bác sĩ khám, kết quả bà bị VMĐTĐ giai đoạn nhẹ. Điều này cho thấy chỉ có khám mắt định kỳ mới phát hiện sớm bệnh VMĐTĐ để điều trị kịp thời, giúp bảo vệ thị lực, hạn chế các trường hợp mù lòa không đáng có. Nếu bệnh VMĐTĐ được phát hiện muộn, ở giai đoạn nặng, việc điều trị rất tốn kém nhưng ít hiệu quả, thậm chí không phục hồi được thị lực.

Người bệnh có thể nhận thấy các triệu chứng sau, nhưng thường ở giai đoạn muộn, đó là nhìn mờ, hoặc nhìn hình ảnh bị khuyết một phần; khó nhìn rõ trong điều kiện ánh sáng yếu; nhìn thấy các đốm đen, vệt sáng, hoặc hình ảnh bị méo mó; nhìn thấy vẩn đục lơ lửng; nhìn thấy màu đỏ; nhận biết màu sắc bị suy giảm.

Những người có nguy cơ cao mắc bệnh VMĐTĐ bao gồm người có bệnh ĐTĐ kéo dài, cả tuýp 1 và tuýp 2, đặc biệt, những người bệnh ĐTĐ không kiểm soát tốt lượng đường trong máu. Những yếu tố khác cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh VMĐTĐ là tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh thận, bệnh tim mạch, ĐTĐ khi có thai.

Khám định kỳ, phát hiện sớm bệnh

TS.BS Hoàng Quang Bình, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ, cho biết: “Điều quan trọng nhất là bệnh nhân ĐTĐ kiểm soát tốt đường huyết và khám mắt định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa về mắt để soi và chụp ảnh võng mạc (đáy mắt) nhằm phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh VMĐTĐ”. Theo ThS.BS Trần Thanh Bình, các trường hợp xác định mắc VMĐTĐ thông qua chụp ảnh đáy mắt sẽ được theo dõi, điều trị. Các phương pháp điều trị bệnh VMĐTĐ bao gồm kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu; thuốc fenofibrat ở giai đoạn sớm; điều trị bằng tia laser để ngăn ngừa chảy máu võng mạc; tiêm thuốc trực tiếp vào mắt để giảm phát triển các mạch máu yếu và dễ vỡ.

Để phòng, chống mù lòa do biến chứng ĐTĐ, bệnh nhân cần kiểm soát tốt đường huyết bằng cách tuân thủ chế độ dinh dưỡng, vận động và dùng thuốc; khám mắt ít nhất mỗi năm một lần hoặc khám ngay khi có bất thường; điều trị kịp thời bệnh VMĐTĐ nếu được phát hiện; kiểm soát trọng lượng cơ thể, huyết áp, mỡ máu; không hút thuốc lá hoặc sử dụng chất kích thích.

Bài, ảnh: H.HOA