Trong bối cảnh dân số giảm và ngày càng già đi, nguồn lực lao động bị chi phối do cuộc chiến ở Ukraine, Chính phủ Nga những năm qua đã thúc đẩy tìm kiếm lực lượng lao động nước ngoài cho nhu cầu trong nước, nhất là từ các thị trường tỉ dân Ấn Độ, Trung Quốc.

Công nhân Ấn Độ làm việc ở Nga. Ảnh: India Times

Boris Titov, Đặc phái viên của Tổng thống Nga về quan hệ với các tổ chức quốc tế, cho biết ít nhất 40.000 công dân Ấn Độ sẽ đến Nga làm việc trong năm nay. Trước đó, Đại sứ Ấn Độ tại Nga Vinay Kumar cho hay từ 70.000-80.000 công dân Ấn Độ đã đến xứ bạch dương làm việc vào cuối năm 2025.

Được biết, lương cho công nhân Ấn Độ tay nghề thấp ở Nga dao động từ 555 -1.111 USD/tháng, cao hơn mức họ có thể kiếm được ở quê nhà. 

Nhà kinh tế học người Nga Igor Lipsits chỉ ra rằng một trong những thách thức lớn nhất đối với hầu hết công dân Ấn Độ ở Nga là vượt qua rào cản ngôn ngữ. Phần lớn người lao động Ấn Độ không biết nói tiếng Nga, trong khi một phần đáng kể dân số Nga, đặc biệt là ở vùng nông thôn, không nói tiếng Anh.

“Do không thể giao tiếp bằng tiếng Nga nên đa số công nhân Ấn Độ được tuyển dụng để làm những công việc đơn giản nhất như vận chuyển, dọn dẹp và xúc tuyết” - ông Lipsits nói. Theo ông này, sự khác biệt về văn hóa cũng hạn chế khả năng người Ấn Độ hội nhập vào xã hội Nga.

Tuy nhiên, nhà kinh tế học Andrei Yakovlev lại cho rằng lao động Ấn Độ không phải là giải pháp cho tình trạng thiếu hụt lao động ở Nga. “Vấn đề không phải là Nga thiếu người quét dọn đường phố hay công nhân không có tay nghề mà là thiếu các chuyên gia có tay nghề cao. Về cơ bản thì đây chỉ là một cuộc thử nghiệm. Họ đang cố gắng tìm hiểu xem những người này có phù hợp với nền kinh tế Nga hay không” - ông Yakovlev cho biết.

Vì vậy, một câu hỏi được đặt ra là vì sao Nga lại tập trung tuyển dụng công nhân Ấn Độ? Sau vụ khủng bố đẫm máu tại Tòa thị chính Crocus ở ngoại ô thủ đô Mát-xcơ-va hồi tháng 3-2024 khiến ít nhất 143 người thiệt mạng, Nga đã hạn chế lượng người được phép nhập cư từ các quốc gia Trung Á.

“Công dân các quốc gia Trung Á hiện đang được các thị trường lao động khác, chủ yếu là Anh và Nam Âu, thu hút. Kết quả là, người lao động nhập cư tại khu vực này yêu cầu mức lương cao hơn, khiến họ trở nên kém hấp dẫn hơn đối với các nhà tuyển dụng Nga” - ông Lipsits giải thích.

Theo giới chuyên gia, việc các nhà tuyển dụng Nga chọn lao động Ấn Độ không phải là ngẫu nhiên. Rajan Kumar, chuyên gia về Nga tại Đại học Jawaharlal Nehru (Ấn Độ), cho rằng Nga có thể sẽ trả lương cho lao động nhập cư bằng đồng rupee Ấn Độ mà Nga kiếm được từ việc bán dầu mỏ. Ước tính, kim ngạch thương mại giữa Ấn Độ và Nga lên tới khoảng 70 tỉ USD nhưng Nga chỉ nhập khẩu 5 tỉ USD hàng hóa từ Ấn Độ, tức tiền rupee đang tích lũy ở Nga và Mát-xcơ-va muốn sử dụng nó một cách hiệu quả.

Không riêng gì lao động Ấn Độ,  Nga trong năm 2025 đã cấp 9.300 giấy phép lao động cho công dân đến từ Bangladesh; 25.000 giấy phép cho công dân Turkmenistan; 2.300 giấy phép cho công dân Uzbekistan; 263 giấy phép cho công dân Tajikistan. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là nguồn cung cấp lao động nước ngoài lớn nhất của Nga khi số giấy phép được cấp cho công dân Trung Quốc tăng khoảng 50%, lên 92.000 người. Tính chung trong năm 2025, tổng số giấy phép lao động Nga cấp cho người nước ngoài đã chạm mốc 240.000 - mức cao nhất trong vòng 8 năm trở lại đây.

Theo Cục Thống kê Nhà nước Liên bang, Nga hồi năm 2024 thiếu tổng cộng 2,2 triệu lao động. Con số này lên tới 4,8 triệu người vào năm 2023. Bộ Lao động Nga dự đoán nước này sẽ thiếu 3,1 triệu lao động vào năm 2030, chủ yếu là trong các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, hậu cần, y tế, thương mại và công nghệ thông tin.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)