Cuộc bầu cử tổng thống Ukraine vào ngày mai 31-3 sẽ là cuộc đua chính giữa đương kim Tổng thống Petro Poroshenko, cựu Thủ tướng Yulia Tymoshenko và diễn viên hài Volodymyr Zelenskiy - lãnh đạo đảng Sluha Narodu (Đầy tớ của nhân dân). Trong đó, danh hài 41 tuổi đang dẫn trước các đối thủ.

Diễn viên hài Zelenskiy (giữa) cùng hai đối thủ Poroshenko và Tymoshenko. Ảnh: Unian

Số ứng viên tham gia tranh ghế tổng thống Ukraine năm nay cao kỷ lục với 39 người. Trong trường hợp không ai giành được đa số phiếu tại vòng một, hai ứng viên với số phiếu cao nhất sẽ “đấu tay đôi’’ ở vòng hai, dự kiến được tiến hành vào ngày 21-4. Theo kết quả cuộc thăm dò ý kiến mới nhất, tỷ lệ ủng hộ ông Zelenskiy là 25,7%, trong khi của bà Tymoshenko và ông Poroshenko lần lượt là 18,8% và 12,7%.

Tổng thống Poroshenko được phương Tây khen vì đã giúp Ukraine vượt qua cơn “địa chấn” sau vụ Nga sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014, củng cố quân đội và cải cách các lĩnh vực ngân hàng và năng lượng. Song, nỗ lực chống tham nhũng bị đình trệ và việc miễn trừng phạt đối với các quan chức tham ô hay nhận hối lộ  đã khiến cử tri Ukraine thất vọng.

Trong khi đó, bà Tymoshenko từng 2 lần là thủ tướng Ukraine. Bà giữ vai trò lãnh đạo trong cuộc Cách mạng Cam 2004 – cú hích lớn đầu tiên giúp Ukraine liên minh với Liên minh châu Âu (EU) và thách thức Nga và từng ra tranh cử tổng thống 2 lần vào năm 2010 và 2014. Những người ủng hộ bà chủ yếu là người già, nông dân và phụ nữ. Năm ngoái, bà Tymoshenko đã lôi kéo hàng ngàn người tham gia vào nỗ lực cải cách hiến pháp đầy tham vọng nhằm biến Ukraine thành một nền dân chủ nghị viện toàn diện. Trong chiến dịch tranh cử của mình, bà cam kết giảm giá xăng, tăng lương hưu và đóng băng kế hoạch tư nhân hóa nông nghiệp.

Ngược lại, Zelenskiy là một ẩn số. Ông đặt mục tiêu biến chương trình truyền hình châm biếm của mình thành chương trình truyền hình thực tế về chính trị. Cái tên đảng “Đầy tớ của nhân dân”, được thành lập vào tháng 3-2018, lấy từ bộ phim truyền hình nhiều tập nổi tiếng cùng tên được phát sóng năm 2015, trong đó danh hài Zelenskiy đóng vai tổng thống. Chính công ty sản xuất phim truyền hình Kvartal 95 đã sáng tác bộ phim và thành lập đảng chính trị trên. 

Thời gian qua, ông đã triển khai một chiến dịch tranh cử khéo léo và hiện đại trên các phương tiện truyền thông xã hội. Dù là gương mặt mới và thiếu kinh nghiệm chính trị nhưng ông có thể thu hút được lượng lớn người ủng hộ, đặc biệt là giới trẻ. Ông được mô tả là “giống Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hơn là Tổng thống Mỹ Donald Trump”. Bản thân Zelenskiy thì muốn so sánh mình với vị tổng thống đời thứ 40 của Mỹ vốn xuất thân từ diễn viên là Ronald Reagan.

Thay vì xuất hiện trên truyền hình vận động tranh cử theo cách truyền thống của các chính trị gia Ukraine, Zelenskiy thích truyền thông điệp qua các video trên mạng xã hội. Cương lĩnh tranh cử của ông bị chỉ trích là mơ hồ. Những người chỉ trích cho rằng Ukraine đang trong tình trạng chiến tranh nên đất nước 45 triệu dân này không dành cơ hội cho người không có kinh nghiệm chính trị. Tuy nhiên,  những người ủng hộ xem danh hài như một luồng gió mới thổi vào bầu không khí chính trị u ám tại Ukraine. Ông cam kết nếu đắc cử, Ukraine sẽ thực thi thỏa thuận Minsk nhằm chấm dứt cuộc xung đột với lực lượng đòi ly khai thân Nga tại miền Đông. 

TRÍ VĂN (Theo Reuters, BBC)