Mỹ từ lâu giữ một vai trò chủ đạo trong việc tìm kiếm hướng tiếp cận chung đối với các vấn đề toàn cầu quan trọng tại các hội nghị thượng đỉnh Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20). Tuy nhiên, tại hội nghị được tổ chức ở thành phố Hamburg (Đức) vào ngày 7-7, Trung Quốc và Đức được cho sẽ thay thế vai trò này của Mỹ.

Theo các nhà ngoại giao cũng như giới chức một số nước thành viên G20, 2 cường quốc công nghiệp châu Á và châu Âu này đang thành lập một liên minh không chính thức nhằm "gánh vác" vai trò lãnh đạo ngày càng giảm dần của Mỹ kể từ khi ông Donald Trump trở thành lãnh đạo xứ cờ hoa. Tình thế càng rõ ràng hơn tại cuộc họp G20 thường niên năm nay khi mà lần đầu tiên kể từ khi nhóm thành lập, Mỹ có đại diện là một tổng thống theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ, bác bỏ vai trò lãnh đạo hàng thập kỷ qua của Washington trong lĩnh vực tự do thương mại, và là người bị cô lập xung quanh vấn đề biến đổi khí hậu tại hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) được tổ chức hồi tháng 5 ở Ý. Tại hội nghị G20 lần này, Tổng thống Trump có nguy cơ đối mặt một mặt trận thống nhất của các đồng minh châu Âu, các nước láng giềng như Canada và Mexico cũng như các cựu thù thời Chiến tranh Lạnh trong những vấn đề quan trọng nhất.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Đức Angela Merkel được cho sẽ không ngần ngại bắt tay đưa ra chương trình nghị sự của G20 sắp tới. "Đặc điểm chiến lược của quan hệ Trung-Đức ngày càng trở nên quan trọng. Hai nước cần tăng cường hợp tác trong việc thực hiện chiến lược "Một vành đai, Một con đường" của Trung Quốc và cùng nhau đóng góp cho nền an ninh, sự ổn định và thịnh vượng của các nước láng giềng" – Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết trong một bài báo đăng trên tờ Die Welt của Đức hôm 4-7.

Theo giới phân tích, kế hoạch của Trung Quốc và Đức nhằm lấp "chỗ trống" mà Mỹ để lại dưới thời Tổng thống Trump, trong đó gồm việc rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) cũng như Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, được thể hiện rõ qua 3 chuyến thăm Đức của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, mà gần đây nhất là hồi tháng 6. Trong nhiều năm qua, mối quan hệ giữa Trung Quốc và Đức đã được tăng cường thông qua các lợi ích kinh tế chung và không bị cản trở bởi các cuộc tranh chấp địa chính trị vốn làm phức tạp mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington. Trong khi Đức cần thị trường cho máy móc công nghiệp công nghệ cao và xe ô tô thì Trung Quốc sẵn sàng "mở rộng vòng tay". "Mối quan hệ ngày càng gần gũi giữa Trung Quốc và Đức chính là do ông Trump tạo nên. Hai lãnh đạo quan trọng nhất thế giới lúc này là Chủ tịch Tập và Thủ tướng Merkel" - Diego Ramiro Guelar, Đại sứ Argentina tại Bắc Kinh, nhận định.

Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế đáng kể trong mối quan hệ Trung-Đức, nhất là tình trạng mất cân bằng thương mại. Năm ngoái, Đức xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá hơn 85 tỉ USD sang Trung Quốc và là nhà đầu tư châu Âu lớn nhất tại đây. Song, Berlin cho rằng con số này còn có thể cao hơn nhiều nếu Bắc Kinh không áp đặt những rào cản vốn không hề tồn tại ở châu Âu.

TRÍ VĂN (Theo Bloomberg)