Trong một động thái làm xói mòn hơn nữa mối quan hệ đồng minh song phương, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ngày 17-12 đã thông báo với Mỹ rằng Washington cần sẵn sàng cho việc hủy bỏ một thỏa thuận hợp tác quốc phòng quan trọng giữa hai nước.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Thủ đô Manila sau khi trở về từ chuyến công du Campuchia và Singapore, Tổng thống Duterte tuyên bố Mỹ hãy chuẩn bị cho việc hủy bỏ ngay lập tức Thỏa thuận các lực lượng viếng thăm (VFA) - văn kiện hợp tác quốc phòng được hai nước ký năm 1998 cho phép quân đội Mỹ triển khai luân phiên hàng nghìn binh sĩ và trang thiết bị quân sự tại Philippines để phục vụ các cuộc tập trận chung và các hoạt động cứu trợ nhân đạo. Ông cũng khẳng định Philippines có thể tồn tại "mà không cần tiền của Mỹ", sau khi một cơ quan viện trợ Mỹ hoãn quyết định cung cấp tài chính cho các chương trình chống nghèo đói tại nước này. Lãnh đạo Philippines tuyên bố: "Chúng tôi không cần tiền. Trung Quốc cam kết sẽ cung cấp cho chúng tôi rất nhiều".

Tổng thống Duterte cho biết ông sẽ công bố quyết định cuối cùng vào "một ngày không xa" sau khi đánh giá lại một thỏa thuận quốc phòng khác với Mỹ là Hiệp định hợp tác quốc phòng tăng cường (EDCA). Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Philippines cũng nhận định rằng quan hệ song phương có thể được cải thiện dưới thời Tổng thống đắc cử Donald Trump. "Tôi thích khẩu khí của ông, nó giống tôi, thưa ngài Tổng thống (Trump)", ông Duterte nói.

Quan hệ Mỹ- Philippines đã xấu đi nhanh chóng kể từ khi Tổng thống Duterte lên cầm quyền hồi giữa năm nay. Ông Duterte đã nhiều lần chỉ trích và có những tuyên bố xúc phạm Tổng thống Mỹ Barack Obama, đồng thời ra lệnh ngừng các cuộc tập trận chung, vốn là một trụ cột trong quan hệ hợp tác giữa hai bên.

Gần đây, Mỹ mạnh mẽ chỉ trích chiến dịch truy quét tội phạm ma túy ở Philippines khi đã có hơn 5.000 nghi phạm buôn bán và sử dụng ma túy bị bắn chết kể từ lúc Tổng thống Duterte lên nắm quyền.

Trong một động thái như chọc giận Washington, phát biểu trước cộng đồng người Philippines tại Singapore hôm 16-12, ông Duterte tuyên bố khi còn làm thị trưởng Davao, đích thân ông đã bắn chết các nghi phạm ma túy để "thị phạm" cho cảnh sát.

QUỐC KHÁNH (Theo AFP, TTXVN)