Hôm 30-8, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis nhấn mạnh giải pháp ngoại giao vẫn là một trong các lựa chọn mà Washington cân nhắc để giải quyết căng thẳng xung quanh chương trình hạt nhân và tên lửa của CHDCND Triều Tiên.

Tuyên bố này ngay lập tức phủ định thông điệp trên Twitter của Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó, rằng đàm phán không phải là câu trả lời cho vấn đề Triều Tiên. Theo Tổng thống Trump, Mỹ đã đối thoại với Triều Tiên và bị “tống tiền” trong suốt 25 năm. Do vậy, ông chủ Nhà Trắng cho rằng Washington nên từ bỏ việc theo đuổi giải pháp đàm phán với Bình Nhưỡng.

Lãnh đạo quân sự Mỹ - Hàn họp bàn giải pháp đối phó Triều Tiên. Ảnh: Korea Herald

Phát biểu trước báo giới sau đó vài giờ, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã bác bỏ quan điểm của Tổng thống Trump khi nhấn mạnh Washington không bao giờ loại trừ giải pháp ngoại giao. Tuyên bố này được đưa ra trước thềm cuộc họp giữa lãnh đạo Lầu Năm Góc với Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Song Young-moo. Tại cuộc gặp, quan chức quốc phòng 2 nước nhất trí giải pháp quân sự “mạnh mẽ, hiệu quả và đáng tin cậy” có thể thúc đẩy nỗ lực ngoại giao hướng tới phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. “Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc cùng nhau, chia sẻ trách nhiệm bảo vệ quốc gia, bảo vệ người dân và lợi ích chung” – tướng Mattis nhấn mạnh. Dẫu vậy, ông không nói rõ Washington có biện pháp nào đối phó trường hợp Triều Tiên tiếp tục mở rộng chương trình vũ khí.

Tuyên bố cứng rắn của ông Trump cũng vấp phải chỉ trích từ giới lập pháp Mỹ. Thậm chí, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy cho rằng đây là dòng tweet “nguy hiểm và vô trách nhiệm nhất” của ông Trump kể từ khi nhậm chức. Trái với lập trường của ông chủ Nhà Trắng, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Rex Tillerson cho rằng ngoại giao là cách duy nhất giải quyết căng thẳng ngày một leo thang trên bán đảo Triều Tiên. Qua đây, đại diện ngoại giao Nga kêu gọi Washington kiềm chế bất cứ động thái quân sự nào dẫn đến “hậu quả khôn lường”. Mát-xcơ-va cũng nói rõ việc gia tăng lệnh trừng phạt nhắm vào Triều Tiên sẽ phản tác dụng.

Sau thời gian im ắng, Triều Tiên bất ngờ khiến căng thẳng trở lại khu vực khi tiến hành phóng tên lửa ngang qua không phận Nhật Bản hôm 29-8. Hôm 30-8, hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA cáo buộc liên minh quân sự giữa Mỹ và các đồng minh trong khu vực là “mối đe dọa nghiêm trọng” đối với bán đảo Triều Tiên. KCNA còn đặc biệt cảnh báo Nhật Bản đang đẩy nhanh quá trình “tự hủy diệt” nếu tiếp tục hợp tác với Washington.

Trước mối đe dọa ngày càng tăng từ Bình Nhưỡng, Bộ Quốc phòng Nhật Bản hôm 31-8 đề xuất trích 160 triệu USD trong dự thảo ngân sách quốc phòng kỷ lục 48 tỉ USD để nâng cấp hệ thống tên lửa tầm xa. Trong đó, khoảng 90 triệu USD tiếp tục dùng để phát triển tên lửa siêu thanh có khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ đối phương.

Nằm trong kế hoạch tăng cường sức mạnh quân sự, Tokyo đang giục Washington cung cấp hệ thống radar tiên tiến Spy-6.  Theo Reuters, Nhật Bản muốn đưa vào hoạt động hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo Aegis trên đất liền (BMD) vào năm 2023 nhằm ngăn chặn mối đe dọa từ Triều Tiên và nguy cơ bành trướng của Trung Quốc. Nhưng nếu không trang bị hệ thống radar tối tân như Spy-6, Tokyo buộc sử dụng công nghệ radar hiện tại, đồng nghĩa dù có khả năng đánh chặn nhưng hệ thống cảnh báo lại không thể sớm phát hiện mối đe dọa cho đến khi nó đến gần.

Theo giới quan sát, thái độ của Mỹ cho thấy Washington đang cảnh giác ngay cả với đồng minh thân cận trong việc triển khai công nghệ mới. Bởi trên thực tế, hệ thống Spy-6 trên các tàu chiến Hải quân Mỹ đến năm 2022 mới bắt đầu hoạt động. Vấn đề này đang gây chia rẽ giữa 2 đồng minh cật ruột bởi sự miễn cưỡng từ Washington phần nào giảm đi tin tưởng của Tokyo đối với cam kết an ninh của Mỹ tại khu vực Đông Bắc Á giữa lúc căng thẳng tiếp tục leo thang. 

Mai Quyên