Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 18-10, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Phạm Kiều Anh Thơ, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, góp ý tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Bà Phạm Kiều Anh Thơ phát biểu tại phiên thảo luận ở tổ chiều 18-10.

Theo đại biểu, thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, năm 2026 đã ghi nhận những kết quả tích cực, như: triển khai khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế ước đạt 95,5%; số bác sĩ và giường bệnh trên 10.000 dân ước đạt và vượt kế hoạch. Tuy nhiên, báo cáo của Chính phủ cũng thẳng thắn nhận định: khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ y tế giữa các vùng vẫn còn chênh lệch; nhân lực chất lượng cao tập trung chủ yếu ở đô thị, bệnh viện tuyến cuối, trong khi y tế cơ sở và y tế dự phòng còn khó thu hút, giữ chân cán bộ. Từ thực tiễn đó, đại biểu góp ý 3 nội dung:

Thứ nhất, về chỉ tiêu nhân lực y tế tỷ lệ bác sĩ trên vạn dân

Dự thảo đặt chỉ tiêu năm 2027 đạt 15,5 bác sĩ /10.000 dân, tăng 0,2 so với mức ước thực hiện năm 2026. Trong khi đó, Quyết định số 201/QĐ-TTg ngày 27-2-2024 xác định mục tiêu đến năm 2030 đạt 19 bác sĩ và 33 điều dưỡng/10.000 dân. Nếu năm 2027 đạt 15,5 bác sĩ thì 3 năm tiếp theo, bình quân mỗi năm cần tăng gần 1,2 bác sĩ/10.000 dân, gấp gần 6 lần mức tăng dự kiến năm 2027. Vì vậy, cần rà soát lộ trình và cân nhắc mức tăng phù hợp hơn ngay từ năm 2027.  

Đối với điều dưỡng, báo cáo của Chính phủ cho biết cả nước mới đạt khoảng 20 điều dưỡng/10.000 dân, chưa đạt chỉ tiêu 25, nhưng Phụ lục I chưa có chỉ tiêu về lực lượng này. Đề nghị cân nhắc nâng chỉ tiêu bác sĩ trên cơ sở khả năng thực hiện, đồng thời bổ sung chỉ tiêu “Số điều dưỡng/10.000 dân”, để có căn cứ bố trí nguồn lực và giám sát kết quả. Phát triển nhân lực y tế cần bảo đảm cả số lượng và cơ cấu, bởi chất lượng chăm sóc người bệnh phụ thuộc vào sự phối hợp của cả đội ngũ.

Thứ hai, về nhân lực y tế cơ sở sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. 

Sau sắp xếp, nhiều trạm y tế xã phải phục vụ địa bàn rộng, dân số đông hơn, đồng thời thực hiện thêm yêu cầu về phòng bệnh, khám sức khỏe và quản lý sức khỏe người dân … theo tinh thần Nghị quyết 72. Điều người dân quan tâm không chỉ là trạm y tế chuyển đổi mô hình hoạt động như thế nào, trạm có đủ người, đủ thuốc và đủ điều kiện chuyên môn để đáp ứng nhu cầu ngay tại địa phương hay không.

Đại biểu đề nghị cụ thể hóa trong Nghị quyết nhiệm vụ rà soát năng lực hoạt động của y tế cơ sở sau sắp xếp, nhất là những nơi thiếu nhân lực hoặc quy mô phục vụ tăng lên; từ đó có phương án bổ sung, điều phối nhân lực, trang thiết bị và kinh phí phù hợp. 

Các chính sách ưu đãi, thu hút, tăng phụ cấp ưu đãi nghề đã ban hành cũng cần được bảo đảm kinh phí và triển khai kịp thời, ưu tiên nơi đang thiếu người. Kết quả cần được đánh giá bằng khả năng cung cấp dịch vụ và mức độ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Thứ ba, về phát triển nguồn nhân lực y tế để thu hẹp khoảng cách giữa các vùng trong cả nước.

Mặc dù tỷ lệ bác sĩ /10.000 dân tính bình quân cả nước đã đạt kế hoạch, nhưng kết quả này chưa phản ánh đầy đủ sự chênh lệch giữa các vùng, các địa phương. Vì vậy, cần xây dựng đề án quy hoạch, đào tạo và phát triển đội ngũ nhân lực y tế theo nhu cầu từng vùng, gắn đào tạo với tuyển dụng, bố trí, sử dụng và chính sách thu hút, giữ chân nhân lực, ưu tiên những địa bàn còn thiếu và khó thu hút cán bộ.

Tại ĐBSCL, số liệu tổng hợp trước sắp xếp địa giới hành chính cho thấy một số địa phương chỉ có khoảng 9,5-10,7 bác sĩ/10.000 dân. Sau sáp nhập, cần cập nhật số liệu theo địa giới mới, đồng thời đánh giá đầy đủ sự phân bố và cơ cấu đội ngũ nhân lực y tế theo địa bàn, lĩnh vực chuyên môn. Tại Cần Thơ, thành phố đã giao Trường Đại học Y Dược Cần Thơ phối hợp Sở Y tế Cần Thơ thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học về thực trạng nguồn nhân lực, cơ cấu nguồn nhân lực trong từng lĩnh vực chuyên môn để từ đó đề xuất giải pháp đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế sau sắp xếp. Đây là cách tiếp cận cần thiết để xây dựng chính sách sát với nhu cầu thực tế của địa phương.

Từ thực tiễn đó, đại biểu đề nghị dự thảo Nghị quyết bổ sung nhiệm vụ đánh giá thực trạng, dự báo nhu cầu và xây dựng đề án đào tạo, phát triển nhân lực y tế phù hợp với đặc thù từng vùng, từng bước thu hẹp chênh lệch trong khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

PV (lược ghi)