Sau kết quả điều trị thành công 4 bệnh nhân nhiễm Ebola hồi năm ngoái, Đại học Emory (Mỹ) hiện đang dẫn đầu một dự án được chính phủ tài trợ để thử nghiệm phương pháp chữa bệnh mới dựa trên huyết thanh chiết xuất từ máu của các bệnh nhân nhiễm Ebola đã bình phục.

Với dự án này, Đại học Emory nhận được nguồn tài trợ 10,8 triệu USD từ Cơ quan phụ trách các dự án nghiên cứu tiên tiến của Bộ Quốc phòng Mỹ (DARPA) cho hơn 3 năm làm việc cùng một số nhóm chuyên gia khác thuộc Viện Nghiên cứu bệnh truyền nhễm của lục quân (USAMRIID) và các phòng thí nghiệm của Đại học Wisconsin-Madison, Đại học Rockefeller, Đại học Vanderbilt, Đại học Stanford, Đại học Pennsylvania, Viện Nghiên cứu Scripps, Trung tâm nghiên cứu AIDS Aaron Diamond cùng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC).

Theo Reuters, việc tiếp cận mẫu máu của những bệnh nhân hồi phục sau khi nhiễm Ebola ở Tây Phi rất khó khăn. Tuy nhiên, lợi thế của Emory là đã điều trị thành công một nhóm bệnh nhân nhiễm vi-rút chết người này trên đất Mỹ. Và điều đáng mừng hơn là cả 4 người đều đồng ý tham gia dự án.

Y tá Liberia tiêm vắc-xin phòng vi-rút Ebola cho người dân trong một chương trình thử nghiệm mới bên ngoài Thủ đô Monrovia. Ảnh: EPA

Giám đốc Trung tâm nghiên cứu vắc-xin Emory đồng thời là trưởng nhóm nghiên cứu Rafi Ahmed cho biết, các nhà khoa học dự tính sẽ cô lập kháng thể của những bệnh nhân nói trên và tiến hành thử nghiệm trên động vật để phát hiện kháng thể nào có khả năng tiêu diệt Ebola hiệu quả nhất. Phương pháp này không liên quan đến việc điều trị thử nghiệm truyền huyết thanh được áp dụng trên các bệnh nhân Ebola tại Mỹ.

Các nhà khoa học đề ra hai cách tiếp cận với phương án thứ nhất là tạo ra một lượng lớn các kháng thể chống lại vi-rút Ebola và tiêm vào tĩnh mạch bệnh nhân. Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này là hiệu quả ngắn (chỉ khoảng 2-3 tuần) và cần bảo quản trong tủ lạnh – điều kiện bất lợi tại những nước nghèo đang bùng phát dịch Ebola hiện nay.

Do đó, nhóm chuyên gia cho biết sẽ xem xét cách tiếp cận thứ hai: sản xuất thuốc dựa trên cơ sở vật chất di truyền, chẳng hạn như ADN hoặc ARN thay vì sử dụng vi-rút đã chết hoặc làm yếu để kích thích phản ứng miễn dịch của cơ thể. Cụ thể, ADN hoặc ARN sẽ được tiêm vào bệnh nhân nhằm thúc đẩy các tế bào của chính người đó tạo ra kháng thể đặc trị có khả năng chống lại vi-rút Ebola hoặc các mầm bệnh khác. Bằng cách này, Giám đốc chương trình tại DARPA - Đại tá Daniel Wattendorf cho biết có thể bỏ qua phản ứng miễn dịch (vốn không phải lúc nào cũng hiệu quả) và trực tiếp cung cấp cơ chế giúp cơ thể sinh ra kháng thể hiệu quả cao.

Trước đó, công nghệ này đã được phát triển để ngăn chặn bệnh cúm theo mùa cùng một số loại vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy ở binh sĩ trên chiến trường. Tuy nhiên, sự bùng nổ của đại dịch Ebola buộc giới khoa học đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu hơn nữa. Vấn đề hiện nay là các chuyên gia cần phải xác định hệ thống phân phối hiệu quả để đưa thông tin di truyền vào cơ thể và cách phát hiện nhanh chóng những kháng thể hữu hiệu nhất.

Theo Reuters, thử nghiệm trên người có thể bắt đầu trong vòng 2 năm với nhiệm vụ cấp thiết là tìm ra phương pháp hữu hiệu ngăn chặn dịch Ebola, vốn đã làm gần 9.000 người chết hồi năm ngoái, tái bùng phát. Nếu được chứng minh an toàn, các chuyên gia tin tưởng giải pháp này sẽ nhanh và rẻ hơn so với sản xuất thuốc thông thường; thậm chí còn có thể được sử dụng để điều trị bệnh cúm theo mùa hoặc sốt rét.

ĐƯỜNG THẤT (Theo Reuters)

Hội chứng hậu Ebola Sau khi xuất viện hồi tháng 11 năm ngoái, Romeo Doe, một thợ may 29 tuổi ở Thủ đô Monrovia của Liberia, phải chống chọi với việc áp lực trong mắt tăng lên, ảnh hưởng đến thị lực. “Như bạn thấy đó, chúng nó đỏ và làm đau tôi. Tôi muốn chính phủ giúp tôi trở lại bình thường”. Các bác sĩ cho rằng tình trạng này khá phổ biến trong số 5.000-10.000 người thoát chết vì Ebola ở Tây Phi, và họ gọi đó là “Hội chứng hậu Ebola”. Ngoài các vấn đề về mắt, một số bệnh nhân Ebola sau khi hồi phục còn bị đau khớp, rụng tóc, suy giảm trí nhớ và mắc chứng lo âu. Các chuyên gia y tế hiện chưa biết chính xác nguyên nhân cũng như những triệu chứng như vậy sẽ kéo dài bao lâu. Theo bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm Dan Kelly, người sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Wellbody Alliance, một số bệnh nhân phát triển các triệu chứng tương tự hiện tượng rối loạn tự miễn- tức hệ miễn dịch bị kích thích quá mức và bắt đầu tấn công các mô của cơ thể- trong khi những người khác có triệu chứng giống như viêm màng bồ đào dẫn đến mù lòa. QUỐC KHÁNH (Theo Reuters)