HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)

Khi giao thông đô thị ngày càng ùn tắc hơn, nhiều doanh nghiệp đang hướng tới tương lai mà ở đó người ta sử dụng taxi bay để vận chuyển hành khách.

Mẫu taxi bay Maker của Hãng Archer. Ảnh: AFP

Các công ty như Archer Aviation, Joby và Wisk đang đua nhau nghiên cứu phát triển máy bay chạy bằng điện, có khả năng cất và hạ cánh theo hướng thẳng đứng như trực thăng rồi sau đó lao về phía trước như máy bay thông thường. Sân thượng, bãi đậu xe của khu vực hoặc các lô đất tại trung tâm mua sắm có thể được sử dụng làm bãi đi hoặc đến cho máy bay cất - hạ cánh thẳng đứng chạy bằng điện (eVTOL).

Trong đó, Archer Aviation, công ty khởi nghiệp có trụ sở tại California (Mỹ), đang hình dung về thời đại chia sẻ chuyến đi trên không: “Uber hoặc Lyft của bầu trời”. Archer hồi tháng 6-2021 đã hé lộ thiết kế mẫu máy bay điện mới. Hãng cho biết đây sẽ là nền móng cho đội taxi bay hoạt động xuyên thành phố và giúp giảm tắc đường trong tương lai.

Mẫu taxi bay mới mang tên Maker, nặng 1.500kg với sải cánh dài 12m. Nó trông giống một phương tiện lai giữa máy bay thông thường và trực thăng, chở được 2 hành khách. Phần thân hình quả trứng, hai bên là hai cánh với tổng cộng 12 cánh quạt có thể xoay nghiêng. Maker được trang bị pin 75kWh với phạm vi bay khoảng 100km và tốc độ tối đa 240km/h. Khi bay ở độ cao hơn 600m, phương tiện này sẽ êm hơn máy bay trực thăng 100 lần, chỉ tạo ra âm thanh 45 decibel.

Trong tương lai, Archer sẽ chế tạo loại máy bay 5 chỗ ngồi để làm phương tiện chính cho hoạt động thương mại. Mẫu máy bay này dự kiến ra mắt vào năm 2024. Tháng 4 vừa qua, Archer thông báo họ đã bắt tay với United Airlines để thành lập ủy ban cố vấn về eVTOL. Hãng hàng không này cũng đã đặt hàng trước 200 máy bay của Archer với mục đích sử dụng chúng để vận chuyển hành khách từ sân bay đến những địa điểm khác trong thành phố.

Trong khi đó, đối thủ của Archer là Joby, cũng đến từ California, gần đây cho biết mẫu máy bay mô hình sản xuất đầu tiên của công ty sẽ xuất hiện trên bầu trời cuối năm 2022. Ðiều này diễn ra bất chấp nguyên mẫu của hãng đã bị rơi trong năm nay khi đang được thử nghiệm ở tốc độ và độ cao lớn hơn nhiều so với khả năng nó phải xử lý như một phần trong đội taxi hàng không. Chiếc eVTOL mới mà Joby đang phát triển sẽ có 5 chỗ ngồi với quãng đường bay tối đa 241km, tốc độ cao nhất 321km/h và độ ồn thấp phù hợp cho môi trường đô thị.

Joby cũng đang sản xuất hơn chục chiếc máy bay để đẩy mạnh chương trình bay thử nghiệm. Hãng này nhận được sự ủng hộ từ Uber - công ty kiếm tiền từ dịch vụ taxi trên mặt đất.

Joby đã công bố quan hệ đối tác với SK Telecom và nền tảng di động TMAP ở Hàn Quốc để cung cấp dịch vụ chia sẻ chuyến đi trên không không phát khí thải. Ngoài ra, Joby cũng công bố sự hợp tác với Tập đoàn hàng không của Nhật Bản ANA để triển khai dịch vụ taxi hàng không tại quốc gia Ðông Bắc Á. Trước ANA, Toyota cũng đã hợp tác với Joby. Nhà sản xuất ôtô lớn nhất thế giới đã đầu tư 394 triệu USD vào Joby để chia sẻ chuyên môn trong sản xuất ôtô và công nghệ điện khí hóa để giúp chế tạo đại trà máy bay điện.

Ở châu Âu, Công ty Volocopter của Ðức đang thử nghiệm một eVTOL đa động cơ ở cả dạng có và không có phi công. Volocopter hy vọng sẽ cung cấp dịch vụ taxi bay cho Olympic 2024 ở Paris (Pháp). Trong khi đó, Lilium, một công ty khác của Ðức, đang phát triển một chiếc 7 chỗ bay hoàn toàn bằng điện.

Những rào cản cho hình thức hàng không mới này bao gồm thiết lập cơ sở hạ tầng và độ cao thích hợp để đưa taxi bay trở thành một phần trong cuộc sống thường ngày. Theo Công ty tư vấn McKinsey, các kỹ sư hàng không đã tham gia vào khoảng 200 dự án chế tạo eVTOL khắp thế giới, thu hút 5,1 tỉ USD đầu tư hồi năm ngoái.