Gần đây, một số bệnh viện tại TP Cần Thơ triển khai thành công các kỹ thuật nội soi tiêu hóa ở trẻ em, góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán, điều trị các bệnh lý chuyên khoa sâu cho bệnh nhi. Theo chuyên gia y tế, việc áp dụng kỹ thuật này đòi hỏi sự thăm khám kỹ lưỡng và cân nhắc chỉ định chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa dựa trên tình trạng bệnh thực tế của từng trẻ.

Dấu hiệu cảnh báo tổn thương đường tiêu hóa

Hiện các bệnh tiêu hóa ở trẻ đang có xu hướng gia tăng, liên quan trực tiếp đến chế độ ăn uống, môi trường sống, cùng với áp lực và căng thẳng tâm lý trong cuộc sống hằng ngày. Trong đó, các bệnh tiêu hóa mạn tính thường gặp nhất bao gồm viêm loét dạ dày - tá tràng, trào ngược dạ dày - thực quản, viêm thực quản và các bệnh viêm ruột mạn tính.

Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long thực hiện nội soi tầm soát bệnh đường tiêu hóa cho trẻ. Ảnh: BS cung cấp

Tại hội thảo khoa học do Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long tổ chức, TS.BS Nguyễn Việt Trường, Phó Trưởng Khoa Tiêu hóa Bệnh viện Nhi đồng 1, đã chia sẻ chuyên đề về các hình ảnh sang thương thường gặp trên nội soi tiêu hóa trên ở trẻ em. Theo thực tế lâm sàng, các tổn thương tiêu hóa ở trẻ thường xuất hiện rải rác ở cả vùng thực quản, dạ dày và tá tràng. Tại thực quản, hình ảnh nội soi ghi nhận phổ biến là tình trạng viêm liên quan đến bệnh trào ngược dạ dày - thực quản hoặc viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan. Ở vùng dạ dày, bác sĩ thường phát hiện tổn thương dạng viêm nốt, xung huyết hoặc loét. Các tổn thương này có tỷ lệ liên quan rất cao đến tình trạng nhiễm vi khuẩn HP. Tương tự, tổn thương ở vùng tá tràng phổ biến nhất là loét tá tràng, phần lớn cũng xuất phát từ nguyên nhân nhiễm loại vi khuẩn này.

Tuy nhiên, theo chuyên gia, thủ thuật nội soi tiêu hóa ở trẻ em không được thực hiện tràn lan mà dựa trên các chỉ định cụ thể sau khi bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa trực tiếp thăm khám và đánh giá. Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện triệu chứng: rối loạn nuốt, biểu hiện qua việc trẻ bị nuốt đau hoặc nuốt khó; đau bụng bất thường kéo dài nghi ngờ có tổn thương thực thể; trẻ sụt cân, chậm lớn kéo dài hoặc bị thiếu máu mạn tính mà các xét nghiệm tầm soát thông thường không tìm ra nguyên nhân... Đặc biệt, các trường hợp cấp cứu như ói ra máu, đi cầu phân đen, tiêu chảy kéo dài, hoặc sự cố nghi ngờ nuốt dị vật, nuốt các hóa chất ăn mòn, gia đình cần đưa trẻ đến ngay bệnh viện.

Tuân thủ quy trình, đảm bảo an toàn cho trẻ

Theo TS.BS Nguyễn Việt Trường, việc thực hiện nội soi tiêu hóa cho trẻ em đòi hỏi tính chuẩn xác và đảm bảo an toàn nghiêm ngặt.

Về thiết bị, cơ sở y tế sử dụng hệ thống dây soi và thiết bị chuyên biệt có kích thước siêu nhỏ, phù hợp với đường kính ống tiêu hóa của từng lứa tuổi từ trẻ sơ sinh đến trẻ nhỏ, tuyệt đối không được dùng chung thiết bị nội soi của người lớn cho trẻ em.

Cả quy trình phải tuân thủ nghiêm các bước an toàn. Đầu tiên là việc chỉ định đúng, khi bác sĩ chuyên khoa thăm khám, cân nhắc cẩn trọng giữa lợi ích và rủi ro để đảm bảo trẻ chỉ nội soi khi thực sự cần thiết. Khi đã có chỉ định, công tác chuẩn bị trước thủ thuật cần được thực hiện kỹ lưỡng qua việc hướng dẫn phụ huynh và trẻ về thời gian nhịn ăn uống cũng như việc tạm ngưng một số loại thuốc liên quan.

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, hầu hết các ca nội soi nhi đều được gây mê. Ê-kíp gây mê có trách nhiệm kiểm soát an toàn đường thở và liên tục theo dõi các chỉ số sinh tồn của trẻ trong quá trình thực hiện. Sau khi hoàn thành, trẻ tiếp tục được theo dõi sát tại phòng hồi tỉnh cho đến khi thể trạng hoàn toàn ổn định mới được xuất viện. Sự thành công của một ca nội soi nhi là kết quả phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa bác sĩ chỉ định ban đầu, bác sĩ nội soi, gây mê hồi sức và đội ngũ điều dưỡng nội soi chuyên nghiệp.

BS.CKII Phạm Hữu Dũng, Phó Trưởng Khoa Tiêu hóa Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long, cho biết Trung tâm Nội soi tiêu hóa của bệnh viện hiện đã triển khai toàn diện các kỹ thuật nội soi chẩn đoán và nội soi can thiệp điều trị kỹ thuật cao. Trung tâm vận hành dịch vụ nội soi nhi chuyên biệt với quy trình chuẩn hóa phù hợp từng lứa tuổi. Tất cả bệnh nhi có chỉ định nội soi đều được bác sĩ chuyên khoa gây mê khám và đánh giá thể trạng kỹ lưỡng trước thủ thuật, đồng thời được theo dõi liên tục trong suốt quá trình thực hiện cũng như giai đoạn hồi tỉnh. 

Nội soi tiêu hóa nhi khoa là lĩnh vực đòi hỏi sự chuẩn bị khắt khe về cả hạ tầng thiết bị lẫn nhân sự chuyên khoa. Vì vậy, bệnh viện đã đầu tư đồng bộ hệ thống dây soi kích thước siêu nhỏ chuyên dụng cho trẻ em. Về nhân sự, bệnh viện xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ của đội ngũ liên chuyên khoa gồm nội soi tiêu hóa, gây mê và nhi khoa. Tùy từng nhóm tuổi, quy trình theo dõi sát sao được áp dụng nhằm giúp trẻ giải tỏa hoàn toàn tâm lý sợ hãi, lo lắng, mang lại sự an tâm cho gia đình bệnh nhi.

THU SƯƠNG