Thành phố Busan của Hàn Quốc vừa công bố kế hoạch hợp tác xây dựng thành phố nổi nguyên mẫu đầu tiên trên thế giới gần cảng Busan. Cơ sở hạ tầng nổi được đánh giá là có thể tạo ra vùng đất mới cho các thành phố ven biển đang tìm kiếm những giải pháp bền vững để mở rộng ra đại dương, đồng thời thích ứng với hiện tượng mực nước biển dâng cao.

Đồ họa dự án thành phố nổi Oceanix Busan ở Hàn Quốc. Ảnh: Oceanix
Theo đó, chính quyền Busan sẽ hợp tác với Chương trình Định cư Con người Liên Hiệp Quốc (LHQ) và Công ty công nghệ Oceanix của Mỹ để phát triển thành phố mới mang tên Oceanix Busan. Bản thiết kế của Oceanix Busan cũng được trưng bày tại trụ sở LHQ ở New York (Mỹ) nhằm cung cấp công nghệ đột phá cho các thành phố ven biển đang đối mặt với tình trạng thiếu đất trầm trọng do biến đổi khí hậu.
Theo thiết kế, 3 đảo lục giác của thành phố Oceanix Busan được kết nối với nhau bằng hệ thống cầu cọc neo có thể tháo rời. Đây là các bệ nổi lục giác được gia cố bằng lớp đá vôi Biorock hay đá nhân tạo, cứng hơn bê tông 2-3 lần. Các tòa nhà cao không quá 5 tầng sẽ sử dụng nhiều vật liệu nhẹ, bền vững như gỗ và tre. Thành phố được cho là có khả năng đối phó với bão lớn và nước biển dâng trong 100 năm.
Dự án có tổng diện tích gần 6,3ha, đủ chỗ cho 12.000 cư dân và có khả năng mở rộng lên đến 100.000 người. Mỗi đảo sẽ được thiết kế để phục vụ một mục đích cụ thể của cư dân trong tương lai, gồm khu nhà ở; trường học, nhà hát; không gian nghiên cứu và phát triển. Tuy nhiên, thành phố không có bất cứ xe hơi, tàu điện truyền thống nào, thay vào đó các cư dân sẽ di chuyển bằng xe đạp hoặc đi bộ. Oceanix Busan sẽ tự sản xuất lương thực, năng lượng và nước ngọt. Các tấm pin năng lượng Mặt trời lắp trên các tòa nhà sẽ tạo ra điện, trong khi lồng bè bên dưới được sử dụng để nuôi sò điệp, tảo bẹ. Dự án trị giá 627 triệu USD này sẽ được khởi công trong năm tới và dự kiến hoàn thành sớm nhất vào năm 2025.
Oceanix Busan, thành phố nguyên mẫu đầu tiên trên thế giới dành cho cộng đồng nổi bền vững, được coi là thử nghiệm cho mô hình phát triển bất động sản mới. Nếu thành công, các nền tảng tương tự có thể được xây dựng và đưa vào vận hành ở nhiều khu vực như đảo quốc Maldives, công quốc Monaco, Dubai (Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất), Lagos (Nigeria), Rio de Janeiro (Brazil), Miami hoặc New York. Được biết, 21/33 siêu đô thị hiện đang tọa lạc ở vùng duyên hải.
Chương trình hợp tác trên được công bố cùng lúc Chính phủ Hàn Quốc đề ra kế hoạch xây dựng sân bay nổi đầu tiên của nước này cũng ở Busan vào năm 2035.
Năm ngoái, Quốc hội Hàn Quốc đã thông qua một dự luật về triển khai dự án quốc gia với tổng giá trị đầu tư gần 11 tỉ USD để xây dựng sân bay mới trên đảo Gadeok, hòn đảo lớn nhất của Busan. Theo quy hoạch chi tiết được Bộ Đất đai Hàn Quốc công bố ngày 26-4, sân bay mới sẽ là một phi trường ngoài khơi, nằm trên một cấu trúc nổi trên biển. Sân bay được thiết kế để đón khoảng 23,36 triệu lượt hành khách và 286.000 tấn hàng hóa vào năm 2065. Việc xây dựng dự kiến bắt đầu vào năm 2025 và sân bay mới sẽ được đưa vào hoạt động năm 2035.
Được biết, Chính phủ Maldives cũng từng tiết lộ kế hoạch xây thành phố nổi. Công trình có tên Thành phố nổi Maldives (MFC) được tạo thành từ những dãy mê cung hình lục giác giống như tổ ong. MFC rộng khoảng 200ha, với các tòa nhà dân cư thấp và tiện nghi thương mại được xây dựng trên các cấu trúc riêng biệt. Hiện nay, 80% trong số 1.190 hòn đảo tại quốc gia Nam Á này chỉ cao hơn 1m so với mực nước biển, do đó dễ tổn thương khi mực nước biển dâng cao.
Thành phố công nghiệp, khách sạn nổi
Cũng trong xu hướng xây dựng công trình nổi, Saudi Arabia cuối năm ngoái đã thông báo kế hoạch phát triển thành phố công nghiệp hình bát giác Oxagon nổi trên Biển Đỏ và vận hành hoàn toàn bằng năng lượng sạch.
Thuộc siêu dự án NEOM, Oxagon sẽ áp dụng nguyên tắc sống hài hòa với tự nhiên và là một trong những trung tâm hậu cần có công nghệ tiên tiến nhất thế giới, tích hợp cảng biển và sân bay hiện đại nhất. Thành phố rộng 7km này không thải khí carbon và sử dụng 100% năng lượng sạch. Oxagon sẽ sử dụng những công nghệ cao cấp hiện nay như Internet Vạn vật (IoT), kết hợp người và máy, trí tuệ nhân tạo dự đoán và robot. Dự án sẽ phục vụ 7 lĩnh vực gồm năng lượng bền vững, vận tải tự động, sáng kiến nước sạch, sản xuất thực phẩm bền vững, chăm sóc sức khỏe, công nghệ và sản xuất kỹ thuật số, và phương pháp xây dựng hiện đại.
Trong khi đó, Tập đoàn khách sạn Kempinski sẽ khánh thành cung điện nổi trên biển đầu tiên của thế giới tại Dubai vào năm 2023. Khách sạn Kempinski Floating Palace gồm 156 phòng nằm trong tòa nhà chính và 12 biệt thự tách biệt.
Còn ở thành phố Rotterdam của Hà Lan có tòa nhà văn phòng nổi lớn nhất thế giới, hoàn thành vào năm 2021. Công trình Floating Office Rotterdam (FOR) được thiết kế để nâng lên cùng với thủy triều và nguồn cung cấp điện của FOR đến từ bộ pin Mặt trời. FOR có diện tích hơn 3.600m2, gồm 3 tầng và khu vực sân thượng lớn với các tầng trên có ban công chìa ra để tạo bóng mát. “Tòa nhà trung hòa carbon này được thiết kế để chống chọi với biến đổi khí hậu và sẽ nổi khi mực nước biển dâng lên. Đó vừa là biểu tượng của Tổ chức Global Center on Adaptation vừa là ví dụ về cách xây dựng những công trình nổi bền vững”, Công ty thiết kế Powerhouse chia sẻ.
Thiết kế thành phố hoặc tòa nhà nổi giúp bảo vệ chúng trước những tác động của biến đổi khí hậu cũng như nâng cao nhận thức về cuộc khủng hoảng khí hậu. Thống kê cho thấy cứ 5 người trên thế giới thì có 2 người sống cách bờ biển khoảng 100km và 90% các thành phố lớn trên thế giới dễ bị tổn thương do mực nước biển dâng cao. Đáng nói, nước biển đang dâng cao với tốc độ nhanh. Cụ thể, mực nước biển toàn cầu đã dâng trung bình 0,004m mỗi năm trong giai đoạn 2013-2021, so với chỉ 0,002m/năm giai đoạn 1993-2002. Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu thuộc LHQ gần đây đã cảnh báo cho dù giảm bớt lượng khí thải, mực nước biển nhiều khả năng sẽ dâng khoảng 0,5m vào cuối thế kỷ này.
HẠNH NGUYÊN (Theo NBC News, Globetrender)