Lãnh đạo đảng Yesh Atid đối lập Yair Lapid vừa thông báo về việc đạt được thỏa thuận với các đảng phái liên minh để thành lập chính phủ mới, nhằm thay thế chính phủ hiện nay của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Hai ông Bennett (trái) và Lapid. Ảnh: jpost

Thông báo được ông Lapid gửi tới Tổng thống Reuven Rivlin bằng email hôm 2-6. Ông Rivlin ngay sau đó đã gọi điện chúc mừng chính khách 57 tuổi. Trước đó, ông Lapid được Tổng thống Rivlin giao nhiệm vụ đứng ra đàm phán thành lập chính phủ sau nỗ lực không thành công của Thủ tướng Netanyahu. Hạn chót để ông Lapid hoàn thành nhiệm vụ này là trước 23h59 phút ngày 2-6. Trên Facebook, ông Lapid khẳng định mình sẽ thành công và cam kết chính phủ mới “sẽ làm việc để phục vụ mọi người dân Israel, những người đã bỏ phiếu và kể cả người không bỏ phiếu”.

Theo đó, liên minh sẽ bao gồm 8 đảng đối lập về mặt ý thức hệ, từ cánh hữu đến cánh tả. Ðáng nói, việc đảng United Arab List đồng ý góp mặt đã đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử Israel một đảng của người gốc Arab tham gia liên minh. Ðể có thể vận động được sự ủng hộ của các đảng đại diện cho tối thiểu 61 ghế trong quốc hội 120 ghế, ông Lapid đã nhận được “quân bài” quyết định từ cựu Bộ trưởng Quốc phòng Naftali Bennett - lãnh đạo đảng cánh hữu Yamina. Theo thỏa thuận giữa các bên, hai ông Bennett và Lapid sẽ luân phiên giữ vai trò thủ tướng. Cụ thể, ông Bennett đảm nhiệm chức vụ này trong hai năm đầu, còn ông Lapid làm ngoại trưởng và vào hai năm cuối hai người sẽ “đổi vai”. Trong khi đó, ông Benny Gantz - thủ lĩnh liên minh Xanh và Trắng - sẽ tiếp tục giữ chức bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo Gideon Saar của đảng Hy vọng Mới ngồi ghế bộ trưởng tư pháp và ông Avigdor Lieberman của đảng Yisrael Beiteinu trở thành bộ trưởng tài chính.

Cơ hội vẫn còn cho Thủ tướng Netanyahu?

Tuy nhiên, thỏa thuận thành lập chính phủ còn cần phải được Quốc hội thông qua mới có hiệu lực, do vậy được dự báo sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Hiện liên minh của ông Lapid chỉ giành thế đa số mong manh, vì thế vẫn còn khả năng Thủ tướng Netanyahu sẽ vận động một số nghị sĩ trong liên minh phủ quyết việc này. Giới phân tích chính trị nhận định ông Netanyahu sẽ cố gắng thuyết phục các thành viên Yamina vốn không hài lòng về việc gia nhập cùng các nhà lập pháp Arab và cánh tả.

Lãnh đạo phe đối lập và các đối tác có ít nhất một tuần trước khi các nhà lập pháp bỏ phiếu xác nhận chính phủ mới. Cuộc bỏ phiếu này có thể được tổ chức trễ nhất vào ngày 14-6 tới. Trong trường hợp mất chức thủ tướng (kết thúc 12 năm cầm quyền liên tiếp), ông Netanyahu sẽ không thể thúc đẩy các thay đổi về luật pháp có thể dành cho ông quyền miễn trừ. Thỏa thuận mà Lapid đạt được đẩy ông Netanyahu, người đang bị xét xử vì tội danh lừa đảo, hối lộ và lạm dụng tín nhiệm, vào tình thế nghiêm trọng hơn, dù vị Thủ tướng 71 tuổi luôn phủ nhận những cáo buộc này.

Ông Lapid từng rất nổi tiếng trong vai trò người dẫn chương trình truyền hình và nhà báo. Vị cựu Bộ trưởng Tài chính này thậm chí đã lọt vào danh sách những quý ông quyến rũ nhất của Israel. Khi thành lập đảng Yesh Atid vào năm 2012, ông Lapid bị một số người chê là muốn lợi dụng sự nổi tiếng để gặt hái thành công trên chính trường. Tuy nhiên, Yesh Atid đã lập tức chứng tỏ bản lĩnh trong cuộc bầu cử năm 2013, khi về nhì với 19 ghế.

HẠNH NGUYÊN (Theo WSJ, CNN)