Sau cơn bão biển, ngôi làng của cậu bé Vui bị tàn phá nặng nề. Cha con Vui rời quê nhà đến xóm nhỏ, gần một tràm chim sinh sống. Nơi đây thường xuyên xảy ra tình trạng săn bắt chim và ổ trứng đem bán. Vui cùng với hai bạn Tửng và Duyên trở thành “thám tử nghiệp dư”, theo dõi bọn săn bắt trộm, rồi báo tin cho người lớn tìm cách bảo vệ các loài chim. Một lần nọ, Vui và Tửng cứu được con chim hồng hạc (một loài chim quý hiếm, nằm trong sách đỏ) bị thương. Bọn trẻ tận tình chăm sóc và hết lòng bảo vệ hồng hạc trước âm mưu của bọn xấu…

“Cò trắng vườn chim” đưa độc giả trải nghiệm không gian thanh bình với vườn cây, ruộng lúa, muôn chim… ở một vùng quê sông nước. Nơi đó, những đứa trẻ như Tửng, Duyên, Vui tốt bụng, tâm hồn trong sáng, giàu lòng nhân ái và đặc biệt có ý thức bảo vệ thiên nhiên, loài vật. Đối với bọn trẻ, tràm chim không chỉ là một “cuốn sách bao la” chứa dựng những bài học thực tế, thú vị về thế giới loài chim, mà còn là ngôi nhà rộng lớn, lý tưởng cho các loài vật nhỏ bé, yếu ớt sinh sống. Vui, Tửng và Duyên đã ý thức được phải bảo vệ an nguy của tràm chim trước sự rình rập của nhiều kẻ xấu. Nhiều chi tiết xoay quanh tình cảm của bọn trẻ đối với tràm chim vô cùng cảm động, như: bọn trẻ vào rừng không chỉ để vui chơi mà còn nhằm mục đích “thăm chừng” bọn săn bắt chim. Nhiều đoạn diễn tả tâm trạng, suy nghĩ, nỗi buồn của bọn trẻ khi bất lực trước cảnh những ổ chim non bị lấy, hay cảnh đàn chim bỏ đi chỉ vì sự tàn phá của con người... tạo được sự đồng cảm đối với người đọc.

Điều thú vị nhất của truyện có lẽ là khi nhóm bạn nhỏ cứu được một chú chim hồng hạc bị thương, mang về chăm sóc. Rồi cả nhóm hì hục tập cho nó bay và cố gắng bảo vệ chim hồng hạc, đưa chú chim về lại với thiên nhiên. Quá trình bảo vệ tràm chim, chăm sóc cho con hồng hạc đã giúp các cho các cô bé, cậu bé thêm yêu quý, gắn bó với mảnh đất quê hương, biết yêu thiên nhiên, loài vật. Đặc biệt nỗi nhớ quê nhà của cậu bé Vui được xoa dịu, em dần cảm nhận được sự ấm áp, gần gũi ở vùng đất mới: “Có lẽ Vui đã quen rồi với vùng đất mới, hoặc giả, vì Vui biết trong đàn cò kia có con chim hồng mà Vui đã cứu sống và nhờ nó mà Vui nhận ra rằng thiên nhiên xinh đẹp và quý giá biết bao”  (trang 186). Truyện toát lên được tâm tư của tác giả: dù ở đâu con người cũng sẽ hạnh phúc khi biết hòa nhập và mở lòng với cuộc sống mới…

Mảnh đất văn học thiếu nhi luôn cần những hạt mầm ý nghĩa và truyện dài “Cò trắng vườn chim” là lựa chọn phù hợp, khẳng định sự gần gũi, thấu hiểu tâm lý trẻ con của nhà văn Kim Hài sau khi đã để lại ấn tượng đẹp với bạn đọc qua các tập truyện dành cho thiếu nhi trước đó, như: “Cánh diều mơ ước”, “Bí mật hẻm Xì trum”, “Giã từ tuổi nhỏ”…

          Bích Vân