Theo thống kê, xã Lai Hòa, TP Cần Thơ có diện tích nuôi tôm nước lợ trên 3.000ha, hầu hết là mô hình nuôi tôm công nghiệp. Tuy nhiên, xã từng phải đối mặt với nguồn nước phục vụ ao nuôi chưa được chủ động. Qua nhiều năm khai thác, phù sa bồi lắng làm thu hẹp lòng kênh, giảm khả năng dẫn và tiêu thoát nước, nhất là tại những tuyến kênh tạo nguồn kết nối với vùng sản xuất tập trung. Xuất phát từ nhu cầu bức thiết nên những tháng đầu năm 2026 đến nay, xã Lai Hòa triển khai tổng cộng 34 công trình sửa chữa, nạo vét hệ thống kênh tạo nguồn và kênh nội đồng, từ tuyến chính mở rộng đến các tuyến nhánh, nhằm đưa dòng nước đến gần hơn với từng khu vực ao nuôi của người dân.

Kênh Lô 1 - Lô 5 có chiều dài hơn 18,7 km phục vụ nuôi trồng thủy sản.

Theo ông Thạch Minh Phưa,Trưởng phòng Kinh tế xã Lai Hòa, công trình kênh Lô 1 - Lô 5 thuộc ấp Prey Chóp B, có chiều dài hơn 18,7km, tổng khối lượng được nạo vét là 65.564m³. Tuyến gồm nhiều kênh nhánh như Râu 1 đến Râu 8, kênh nội đồng, các nhánh Lung Dá và kênh 5 Huỳnh, tạo thành một mạng dẫn nước khá rộng trong khu vực sản xuất. Đây là tuyến có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa khi dòng nước từ kênh chính được đưa sâu hơn vào hệ thống kênh nhánh và nội đồng.

Với vùng sản xuất thủy sản ven biển, một tuyến kênh thông thoáng đồng nghĩa với việc người dân có thêm khả năng chủ động lấy nước vào ao, tiêu nước khi cần và giảm sự phụ thuộc vào các giải pháp bơm tạm thời. Đặc biệt, khi các tuyến nhánh được cải tạo cùng với tuyến chính, hiệu quả của công trình không dừng ở một khu vực mà có thể tác động đến cả chuỗi sản xuất phía sau.

Nếu Lô 1 - Lô 5 tạo nên một mạng lưới dẫn nước rộng thì công trình sửa chữa, nạo vét kênh 300, ấp Prey Chóp B lại mang ý nghĩa như một trục kết nối quan trọng đối với vùng nuôi thủy sản ven biển. Tuyến dài hơn 11km gắn trực tiếp với vùng sản xuất thủy sản tại ấp Xum Thum B và Prey Chóp B, nơi có hơn 400ha đất nuôi trồng thủy sản, trong đó khoảng 108 ha nuôi tôm công nghệ cao.

Với mô hình nuôi tôm công nghệ cao, chất lượng và lưu lượng nước là điều kiện quyết định đến khả năng kiểm soát môi trường ao nuôi. Vì vậy, việc nạo vét kênh 300 cùng các tuyến Lô 1 - Lô 5 và những công trình khác đã tạo thành một hệ thống liên hoàn, tăng khả năng điều tiết nước và hạn chế tình trạng các hộ phải cạnh tranh nguồn nước vào thời điểm sản xuất cao điểm.

Tuyến kênh 300 đang trong giai đoạn chuẩn bị hoàn thành công tác cải tạo.

Ông Lý Phuông, Trưởng Ban Nhân dân ấp Prey Chóp B, cho biết: "Trước đây người dân phải tự móc, tự đào kênh. Có thời điểm xảy ra tình trạng phải tranh nhau bơm nước giữa các hộ nuôi Artemia và hộ nuôi thủy sản vì nước vào ít. Khi tuyến kênh được khơi thông, việc lấy nước thuận lợi hơn, người dân có thể chủ động hơn trong sản xuất".

Ông Trương Lơ, một trong những hộ sống dọc tuyến kênh 300 chia sẻ: “Tuyến kênh này trước bị cạn, rác và bùn đất ứ đọng từng gây mùi hôi, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Giờ đang trong quá trình cải tạo, cảnh quan và môi trường sống cũng có chuyển biến, vừa phục vụ sản xuất, vừa góp phần cải thiện điều kiện sống ở khu dân cư nằm dọc tuyến kênh”.

Từ những dòng kênh được khơi thông, nguồn nước được chủ động hơn, người dân sẽ giảm một phần chi phí và công sức trong sản xuất, sinh kế của người dân ven biển sẽ được phát huy tốt hơn giá trị vốn có. 

Bài, ảnh: SONG LÊ