Là trung tâm vùng ĐBSCL, TP Cần Thơ đang nắm giữ dư địa xuất khẩu hàng nông sản lớn cần được khơi thông mạnh mẽ. Để biến tiềm năng thành những con số bứt phá trên sân chơi quốc tế, thành phố đang tập trung nâng cao năng lực cho người dân, doanh nghiệp và thắt chặt chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ bền vững.

Nhiều tiềm năng và lợi thế

Là đô thị trực thuộc Trung ương nhưng TP Cần Thơ vẫn sở hữu không gian kinh tế nông nghiệp lớn với hơn 530.000ha đất sản xuất, chiếm trên 83% diện tích tự nhiên. Quỹ đất rộng cùng các tiểu vùng sinh thái đa dạng tạo nền tảng hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn từ lúa gạo chất lượng cao, cây ăn trái đặc sản đến nuôi trồng thủy sản tiên tiến, cung ứng nguồn nông sản hàng hóa lớn cho tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.

Chế biến gạo xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, TP Cần Thơ.

Với vị thế hạt nhân vùng ĐBSCL, Cần Thơ phát huy mạnh mẽ vai trò cầu nối, thúc đẩy liên kết chuỗi để thu mua, chế biến và đưa nông sản toàn vùng vươn ra thị trường quốc tế. Nhiều doanh nghiệp tại thành phố đã tích cực thu mua nông sản của nông dân các tỉnh lân cận để chế biến và xuất khẩu.

Đánh giá về năng lực nội tại, ông Huỳnh Phước Bình, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ), cho biết địa phương đang sở hữu nền tảng vững chắc với 266 doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Nông sản Cần Thơ đã chinh phục nhiều thị trường khó tính như EU, Nhật Bản, Mỹ, Australia, Trung Quốc và Trung Đông. Hiện toàn thành phố có 185 cơ sở sản xuất đạt chứng nhận quốc tế khắt khe (HACCP, ISO, BRC, FSSC) và hình thành 149 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn với 337 sản phẩm được xác nhận.

Trước xu thế thị trường quốc tế đòi hỏi khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, phát triển xanh và giảm phát thải, ngành Nông nghiệp và Môi trường thành phố tích cực đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp. Thành phố tập trung triển khai các chương trình hành động, giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực đáp ứng thị trường, thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản và gia tăng giá trị cho các chuỗi sản phẩm.

Phát huy các ngành hàng thế mạnh

TP Cần Thơ đang khẳng định vị thế chủ lực trong ngành Nông nghiệp quốc gia với chiến lược chuyển mạnh sang sản xuất chất lượng cao, phát thải thấp và nâng cao giá trị gia tăng.

Với 319.000ha đất trồng lúa, tổng diện tích gieo trồng đạt hơn 695.000ha và sản lượng trên 4,6 triệu tấn/năm, Cần Thơ là địa phương có tỷ lệ sử dụng giống chất lượng cao và lúa thơm chiếm trên 92%. Đồng thời, trên địa bàn thành phố hiện có 34 doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu gạo trực tiếp cùng hệ thống kho bãi, nhà máy chế biến hiện đại. Thành phố đang đẩy mạnh Đề án phát triển sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp với mục tiêu đạt hơn 170.000ha vào năm 2030. Nhờ liên kết với các hợp tác xã, nhiều doanh nghiệp đã tạo ra dòng “gạo xanh” giảm phát thải, xuất khẩu thành công với giá bán vượt trội.

Về cây ăn trái, thành phố sở hữu 101.123ha, sản lượng trên 1,7 triệu tấn/năm, cùng 194 hợp tác xã, tổ hợp tác và câu lạc bộ canh tác trên 2.300ha đã liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp và mô hình du lịch sinh thái vườn.

Trong lĩnh vực thủy sản, TP Cần Thơ vẫn ghi dấu ấn mạnh mẽ với sản lượng thủy sản trên 781.850 tấn/năm, diện tích nuôi hơn 97.000ha. Thế mạnh của thành phố là cá tra, tôm, hải sản khai thác với 785 tàu cá, 2 cảng cá hiện đại và 95 nhà máy chế biến thủy sản đạt chuẩn quốc tế. Năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt hơn 2,1 tỉ USD, chiếm gần 19% cả nước, vươn tới hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ, đứng tốp 5 toàn quốc.

Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, nhấn mạnh, ngành Thủy sản và Nông nghiệp thành phố đang đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Trước yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải carbon từ thị trường quốc tế, chuyển đổi xanh là điều kiện sống còn để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong tiến trình này, Nhà nước đóng vai trò hoàn thiện cơ chế, chính sách và kết nối công nghệ, trong khi doanh nghiệp và người dân là chủ thể trực tiếp đầu tư, đổi mới công nghệ và tổ chức sản xuất.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG