Ngày 25-5, tức 4 ngày sau khi thủ lĩnh tối cao Mullah Mansour của Taliban ở Afghanistan bị cho là đã thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ hôm 21-5, nhóm phiến quân Hồi giáo này thông báo chỉ định thủ lĩnh mới.

Xác nhận cái chết của Mansour

"Tiểu Vương quốc Hồi giáo của Afghanistan (Taliban) tuyên bố Mullah Akhtar Mansour đã thiệt mạng trong cuộc không kích của máy bay không người lái của Mỹ tại khu vực biên giới"- Zabihullah Mujahid, phát ngôn viên chính của Taliban, nhấn mạnh trong thông báo được coi là lời xác nhận chính thức đầu tiên về cái chết của Mansour.

Tuyên bố trên cũng khép lại những ngày bàn tán khi phong trào nổi dậy này không đưa ra bất cứ phản ứng chính thức nào về cái chết của thủ lĩnh Mansour. Hồi đầu tuần, Tổng thống Mỹ Barack Obama khẳng định Mansour đã bị tiêu diệt trong cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ ở tỉnh Balochistan (Pakistan) vào ngày 21-5. Giám đốc điều hành Abdullah Abdullah và cơ quan tình báo của Afghanistan cũng cho rằng Mansour đã chết.

Trong thông báo vốn được đưa sau cuộc họp của hội đồng lãnh đạo Taliban, Mujahid cũng tuyên bố Maulvi Haibatullah Akhunzada đã được chỉ định làm thủ lĩnh mới của Taliban. Ngoài ra, Sirajuddin Haqqani và Mullah Yaqoob được chỉ định làm các phó thủ lĩnh mới của nhóm. Haqqani là người đứng đầu mạng lưới Haqqani bị cho đã gây ra nhiều vụ đánh bom lớn ở Thủ đô Kabul trong những năm gần đây. Còn Yaqoob là con trai của nhà cựu sáng lập Taliban đã quá cố Mullah Mohammad Omar.

Tân thủ lĩnh Taliban

Báo cáo của Liên Hiệp Quốc hồi năm ngoái cho thấy Haibatullah Akhunzada là người từng phụ trách chính mảng tư pháp của Taliban. Người đàn ông khoảng 60 tuổi này được miêu tả là một học giả nghiên cứu tôn giáo có tiếng trong hàng ngũ Taliban và cũng từng phụ trách các tòa án dưới thời Taliban cai trị Afghanistan trước năm 2001.

Hãng tin Al Jazeera cho rằng Akhunzada là nhân vật nổi tiếng trong tổ chức Taliban. "Akhunzada không phải là người mới trong dàn lãnh đạo Taliban. Ông từng là phó thủ lĩnh thứ hai của Mullah Mansour. Akhunzada rất được kính nể. Akhunzada già hơn Mullar Omar và được Omar xem là thầy"- phóng viên Qais Azimy nhận định.

Akhunzada xuất thân từ Kandahar và thuộc bộ tộc Noorzai, một bộ tộc hùng mạnh trong dàn lãnh đạo Taliban. Kandahar nằm ở phía Nam Afghanistan và được coi là vùng đất trung tâm của Taliban. Các nguồn tin từ Taliban cho biết Akhunzada giống Omar là đều căm ghét sự công khai, bao gồm việc rò rỉ hình ảnh của mình. Taliban tin rằng Mansour đã bị theo dõi và bị tiêu diệt do một bức ảnh của y được chia sẻ sau khi được chỉ định làm thủ lĩnh hồi năm 2015.

Theo Reuters, các thành viên cấp cao của Taliban quan tâm đến sự cần thiết chọn ứng viên có thể hợp nhất các phe phái khác nhau và khắc phục những chia rẽ phát sinh từ khi Mansour được chỉ định. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy việc chỉ định mới sẽ dẫn đến sự thay đổi quan điểm ở Taliban, tổ chức dưới thời Mansour đã bác bỏ việc tham gia các cuộc hòa đàm với Chính phủ Afghanistan. Mỹ, Pakistan và Trung Quốc cũng đang nỗ lực kéo Taliban vào bàn đàm phán nhằm kết thúc xung đột vốn đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn dân thường và binh sĩ tại Afghanistan.

Những thông tin trên được đưa ra khi phía Tây Kabul xảy ra một vụ tấn công tự sát nhằm vào một xe buýt chở các nhân viên tòa án, khiến ít nhất 10 người chết và 4 người bị thương.

THANH BÌNH
(Theo Reuters, Aljazeera, Dailypakistan, Tribune)