Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 21-10, Quốc hội thảo luận ở tổ. Đại biểu Quốc hội Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ, đóng góp một số ý về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ, phát biểu trong phiên thảo luận ở tổ chiều 21-10.

1. Về chồng chéo trong điều tra tai nạn lao động và trách nhiệm của các cơ quan liên quan

Tại khoản 9 Điều 1 dự thảo Luật quy định việc điều tra tai nạn, sự cố trong một số lĩnh vực chuyên ngành được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành, pháp luật lao động và có sự tham gia của Bộ Nội vụ, cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Quy định này chưa làm rõ cơ quan nào chủ trì, cơ quan nào phối hợp; trình tự, thủ tục điều tra theo pháp luật chuyên ngành và pháp luật lao động được áp dụng như thế nào. Một vụ tai nạn có thể phát sinh nhiều hoạt động điều tra với nội dung trùng lặp, kéo dài thời gian xác định nguyên nhân, trách nhiệm và giải quyết quyền lợi cho người lao động. Đây cũng là vấn đề được báo cáo thẩm tra của các cơ quan Quốc hội kiến nghị. 

Đề nghị sửa đổi khoản 4, Điều 35, tại khoản 9, Điều 1 dự thảo Luật, theo hướng: “Đối với các vụ tai nạn, sự cố quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 34 của Luật này, việc điều tra được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành có liên quan. Cơ quan có thẩm quyền điều tra theo pháp luật chuyên ngành chủ trì, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về lao động và các cơ quan có liên quan để xác định nguyên nhân, trách nhiệm và các nội dung về an toàn, vệ sinh lao động. Kết quả điều tra được sử dụng chung phục vụ công tác quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật; không tổ chức điều tra trùng lặp về cùng một nội dung, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.”

2. Về tính khả thi của hoạt động thanh tra, kiểm tra an toàn, vệ sinh lao động tại địa phương

Tại khoản 17, Điều 1 dự thảo Luật quy định hoạt động thanh tra thực hiện theo Luật Thanh tra; thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm tổ chức kiểm tra việc chấp hành pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động. Trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, lực lượng thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra về an toàn, vệ sinh lao động còn phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn cao, trong khi số lượng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh và các loại hình lao động cần giám sát rất lớn. Nếu chỉ quy định chung trách nhiệm kiểm tra mà không xác lập nguyên tắc phối hợp, lựa chọn đối tượng kiểm tra thì dễ dẫn đến tình trạng doanh nghiệp có nơi phải tiếp nhiều đoàn kiểm tra, trong khi những cơ sở có nguy cơ mất an toàn cao lại chưa được kiểm tra thường xuyên.

Đề nghị bổ sung khoản 3 vào Điều 89, tại khoản 17, Điều 1 dự thảo Luật, như sau: “3. Hoạt động kiểm tra về an toàn, vệ sinh lao động được tổ chức trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro, ưu tiên các ngành, nghề, cơ sở sản xuất kinh doanh có nguy cơ cao xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm phối hợp, chia sẻ thông tin, kết quả thanh tra, kiểm tra; hạn chế kiểm tra trùng lặp về cùng nội dung, đối tượng và thời kỳ, trừ trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc có yêu cầu đột xuất theo quy định của pháp luật. Chính phủ quy định cơ chế phối hợp và trách nhiệm tổ chức thực hiện.”.

Quy định này nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra trong điều kiện nguồn lực hạn chế, chuyển từ kiểm tra dàn trải sang kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm theo mức độ rủi ro.

3. Về tình trạng trùng lặp trong chế độ báo cáo an toàn, vệ sinh lao động

Tại khoản 13, Điều 1 dự thảo Luật quy định người sử dụng lao động phải báo cáo công tác an toàn, vệ sinh lao động với cơ quan chuyên môn về lao động và cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Theo quy định này, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ báo cáo với 2 cơ quan quản lý nhà nước (cơ quan chuyên môn về lao động và y tế). Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải báo cáo tai nạn lao động theo Điều 36 và báo cáo về phòng, chống bệnh nghề nghiệp theo Điều 37. Việc duy trì nhiều đầu mối tiếp nhận báo cáo có thể gây trùng lặp thông tin, tăng chi phí tuân thủ, trong khi các cơ quan nhà nước chưa được xác định rõ trách nhiệm kết nối, chia sẻ dữ liệu. Vấn đề này cũng đã được chỉ ra trong báo cáo tham gia thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội.

Đề nghị sửa đổi điểm a, khoản 1, Điều 81, tại khoản 13, Điều 1 dự thảo Luật, như sau: “a) Định kỳ hằng năm, thực hiện báo cáo về công tác an toàn, vệ sinh lao động thông qua hệ thống thông tin thống nhất do Chính phủ quy định. Thông tin, dữ liệu đã được cung cấp hợp lệ trên hệ thống phải được các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan kết nối, chia sẻ, khai thác phục vụ công tác quản lý; không yêu cầu người sử dụng lao động cung cấp lại cùng một thông tin, trừ trường hợp cần thiết theo quy định của pháp luật.

Chính phủ quy định chi tiết chế độ báo cáo, trách nhiệm quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu.”.

PV (lược ghi)