Ngày 3-4-2009, Viện Kiểm sát nhân dân quận Ninh Kiều đã tống đạt cáo trạng vụ án lập quỹ trái phép xảy ra tại Công ty Nước giải khát Hậu Giang đến 2 bị can trong vụ án là nguyên giám đốc Khưu Ngọc Thanh (SN 1959) và nguyên kế toán trưởng Dương Thị Mỹ Phương (SN 1964) – cùng ngụ quận Ninh Kiều. Cả hai bị can bị truy tố về tội lập quỹ trái phép, với số tiền gây thiệt hại cho Nhà nước 532.339.850 đồng.

Theo Cáo trạng số 54/KSĐT – KSXXSTHS –KTCV ngày 31-3-2009, Nhà máy nước ngọt Hậu Giang là doanh nghiệp nhà nước, được thành lập theo Quyết định số 1381/QĐ.UBT ngày 28-1-1992 của UBND tỉnh Cần Thơ. Đến ngày 6-2-1995, UBND tỉnh Cần Thơ ký Quyết định số số 248/QĐ.UBT.95 thành lập Công ty Nước giải khát Hậu Giang (NGK- HG)-trên cơ sở Nhà máy nước ngọt Hậu Giang với ngành nghề kinh doanh rượu nhẹ có gas, nước giải khát các loại và đá cây. Quá trình hoạt động kinh doanh trong giai đoạn từ năm 1995 đến năm 2001 tại Công ty có biểu hiện sai phạm trong sản xuất kinh doanh và quản lý tài chính, kế toán. Kết quả kinh doanh của công ty luôn phát sinh lỗ năm sau cao hơn năm trước. Lỗ lũy kế từ năm 1995 đến tháng 7-2002 là 1.124.204.111 đồng và chi trước từ quỹ khen thưởng, phúc lợi 545.692.866 đồng. Do Công ty có nhiều sai phạm trong hoạt động sản xuất kinh doanh nên lần lượt Thành ủy TP Cần Thơ (cũ) rồi UBND tỉnh Cần Thơ (cũ) đã ra Quyết định thành lập Đoàn Thanh tra và phúc tra tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty NGK- HG. Qua kết quả thanh tra và phúc tra đã phát hiện hàng loạt sai phạm tài chính của Công ty. Cụ thể: Theo quy định của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính thì hằng năm doanh nghiệp được phép trích lập các quỹ: quỹ dự phòng tài chính, quỹ trợ cấp mất việc, quỹ đầu tư phát triển, quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi. Ngoài các quỹ được trích theo quy định, Công ty NGK-HG còn lập 3 loại quỹ: quỹ đời sống, quỹ giám đốc và quỹ mặt bằng – nước giải khát. Việc lập quỹ trái phép xảy ra tại Công ty NGK-HG kéo dài liên tục từ năm 1995 đến năm 2002. Năm 1995, số tiền lập quỹ thấp nhất là 271.625.880 đồng, cao nhất là năm 1998 với số tiền 692.403.060 đồng. Việc thu, chi 3 loại quỹ này không được phản ánh vào hệ thống sổ sách kế toán chính thức của công ty, không báo cáo đến cơ quan tài chính, mà lập thành hệ thống sổ sách theo dõi riêng do giám đốc Khưu Ngọc Thanh và kế toán trưởng Dương Thị Mỹ Phương trực tiếp thiết lập, quản lý và điều hành. Nguồn thu để hình thành ba loại quỹ trên chủ yếu thu từ hoạt động cho thuê nhà, mặt bằng; Thu khấu hao, thanh lý tài sản; Thu vận chuyển, bốc xếp. Tổng số tiền 3 loại quỹ lập trái phép nói trên là 3.969.346.220 đồng. Công ty NGK-HG đã chi hết số tiền từ 3 loại quỹ trên. Việc chi nguồn quỹ này có nội dung chi chủ yếu là chi phụ cấp, khen thưởng cho cán bộ, nhân viên công ty; chi tiếp khách và phúc lợi xã hội. Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân quận Ninh Kiều, việc chi tiền từ ba loại quỹ lập trái phép của Công ty NGK-HG đã gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước 532.339.850 đồng.

Cũng theo cáo trạng Khưu Ngọc Thanh từ khi tiếp nhận chức vụ giám đốc công ty (nhận bàn giao năm 1995, chính thức được bổ nhiệm ngày 20-8-1996) vẫn tiếp tục duy trì quỹ đời sống và lập hai quỹ mới là quỹ giám đốc và quỹ mặt bằng-nước giải khát. Cả ba loại quỹ này đều để ngoài sổ sách kế toán của công ty; Dương Thị Mỹ Phương là kế toán trưởng của công ty, tham gia trực tiếp vào việc lập quỹ trái phép. Bản thân Dương Thị Mỹ Phương cũng là người trực tiếp quản lý số tiền của quỹ đời sống. Là những người được giao trách nhiệm quản lý, điều hành doanh nghiệp nhà nước, Khưu Ngọc Thanh và Dương Thị Mỹ Phương đều biết rõ việc che giấu doanh thu, không hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào sổ sách kế toán doanh thu nhằm tránh sự kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng là vi phạm pháp luật.

Như vậy, sau gần 6 năm kể từ ngày vụ lập quỹ trái phép xảy ra tại Công ty NGK - HG bị phanh phui (năm 2003), với những lần khởi tố vụ án rồi tạm đình chỉ (năm 2007), rồi lại khởi tố (tháng 9-2008) vụ án đã hoàn tất giai đoạn điều tra, truy tố. Hiện Viện Kiểm sát nhân dân quận Ninh Kiều đang hoàn tất các thủ tục để chuyển hồ sơ vụ án sang TAND quận Ninh Kiều để đưa ra xét xử.

PHƯƠNG TỬ NGHI