Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 21-10, sau khi nghe các tờ trình và báo cáo thẩm tra, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Triệu Thị Ngọc Diễm, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, có một số góp ý quan trọng về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Bà Triệu Thị Ngọc Diễm phát biểu trong phiên thảo luận ở tổ sáng 21-10.

1. Dự thảo Luật Người khuyết tật: Nội dung xác định mức độ khuyết tật (Điều 15) của dự thảo Luật

Dự thảo quy định: Hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã xác định mức độ khuyết tật. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định phương pháp, tiêu chí xác định mức độ khuyết tật. Chính phủ quy định thành phần, hoạt động của Hội đồng và trình tự thủ tục.

Tuy nhiên trong thực tiễn, việc xác định mức độ khuyết tật không đơn thuần là thủ tục hành chính, mà là căn cứ trực tiếp để người khuyết tật được hưởng các chính sách về trợ giúp xã hội, bảo hiểm y tế, giáo dục, học nghề và việc làm. Sự tham gia ý kiến chuyên môn mang tính khách quan trong những trường hợp cần thiết sẽ góp phần hạn chế khiếu nại, kiến nghị liên quan đến kết quả xác định mức độ khuyết tật và bảo đảm áp dụng thống nhất giữa các địa phương. 

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa có thể thiếu cán bộ chuyên môn về phục hồi chức năng, tâm lý, công tác xã hội hoặc các chuyên ngành liên quan đến khuyết tật. Trong khi đó, nhiều dạng khuyết tật, nhất là khuyết tật trí tuệ, khuyết tật tâm thần, tự kỷ hoặc rối loạn phát triển đòi hỏi đánh giá chuyên môn sâu để bảo đảm chính xác. Nếu quy định như hiện tại, chưa thể hiện rõ trách nhiệm phối hợp giữa cơ sở y tế và Hội đồng xác định mức độ khuyết tật. Có nguy cơ phát sinh cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các địa phương.

Do đó, để quy định trở nên linh hoạt, phù hợp với thực tiễn, đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định theo hướng: “Việc xác định mức độ khuyết tật phải có ý kiến chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc người hành nghề có chuyên môn phù hợp trong trường hợp cần thiết”.

2. Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 

Điều 9 dự thảo quy định các hành vi bị nghiêm cấm liên quan việc sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá, thuốc lá điện tử.

Thực tế thời gian qua, các đối tượng không trực tiếp đăng bán công khai hay thực hiện giao dịch trên mạng, trực tiếp để vi phạm vào các hành vi bị nghiêm cấm tại 13 khoản, Điều 9. Thay vào đó, các đối tượng lập ra các hội nhóm kín (group), tài khoản ẩn danh để thực hiện các hành vi lách luật như: hướng dẫn kỹ thuật cách tự lắp ráp thiết bị, pha trộn dung dịch, tinh dầu; đăng tải video review, đánh giá, chia sẻ mẹo né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng; làm môi giới trung gian, kết nối người mua với các nguồn cung cấp ngầm thông qua các ứng dụng nhắn tin bảo mật (như Telegram, Zalo…).

Tội phạm trên không gian mạng liên quan đến hàng cấm thường dịch chuyển từ giao dịch công khai sang chia sẻ thông tin, hướng dẫn kỹ thuật và môi giới ngầm. Muốn chặn đứng nguồn cung và tác hại, cần phải bịt kín từ gốc các hành vi tiếp tay, môi giới và hướng dẫn trên nền tảng số.

Đề xuất bổ sung vào khoản 10, Điều 9 thêm hành vi: “sử dụng không gian mạng, mạng xã hội, ứng dụng số để môi giới, hướng dẫn cách chế tạo, lắp ráp, chia sẻ nguồn cung cấp hoặc kết nối giao dịch mua bán”. Đồng thời diễn đạt lại thành: “Bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động; bán thuốc lá trên môi trường điện tử bao gồm bán thuốc lá trên nền tảng thương mại điện tử hoặc phương thức giao dịch điện tử khác; sử dụng không gian mạng, mạng xã hội, ứng dụng số để môi giới, hướng dẫn cách chế tạo, lắp ráp, chia sẻ nguồn cung cấp hoặc kết nối giao dịch mua bán các sản phẩm quy định tại khoản 2 Điều này; hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm”.

PV (lược ghi)