Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 21-10, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Tô Ái Vang, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý về Luật Dược và Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi.

Bà Tô Ái Vang phát biểu trong phiên thảo luận ở tổ sáng 21-10.

Về Luật Dược sửa đổi

Tại Điều 4, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược. Khoản 8, sửa đổi, bổ sung điểm a, khoản 1, Điều 32 quy định “Kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả hoạt động kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc theo phương thức thương mại điện tử trên nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp và nền tảng thương mại điện tử trung gian;”. 

Để bảo đảm tính chặt chẽ, đại biểu có 4 kiến nghị sau:

1. “Chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian chỉ được cho phép các cơ sở kinh doanh dược đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược mở gian hàng; có trách nhiệm kiểm tra, xác thực định danh điện tử của cơ sở kinh doanh; công khai Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược và Số đăng ký lưu hành thuốc trên giao diện gian hàng; đồng thời chịu trách nhiệm liên đới về bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật nếu để xảy ra hành vi kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc trên nền tảng của mình.”

Bởi vì, thuốc là hàng hóa đặc biệt liên quan trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của con người. Vì vậy, không thể áp dụng cơ chế miễn trừ trách nhiệm của bên trung gian như hàng hóa thông thường. Bắt buộc chủ sàn phải có hàng rào kỹ thuật (kiểm tra Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược trước khi duyệt mở gian hàng), tránh tình trạng hàng ngàn gian hàng "ma" tuồn thuốc giả vào thị trường.

2. “Nghiêm cấm hoạt động kinh doanh, tư vấn, giới thiệu thuốc thông qua chức năng phát trực tiếp (livestream) hoặc sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo chưa được Bộ Y tế thẩm định để thay thế người chịu trách nhiệm chuyên môn về dược trong việc tư vấn sử dụng thuốc”.

Bởi vì, livestream bán thuốc hiện nay bùng phát tình trạng người không có chuyên môn dược quảng cáo thổi phồng công dụng, chốt đơn hàng loạt mà không hề có sự kiểm soát của ngành y khoa. Mua bán thuốc bắt buộc phải gắn liền với quá trình tư vấn 1:1 chuyên sâu giữa Dược sĩ chuyên môn và bệnh nhân.

3. “Nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp và nền tảng thương mại điện tử trung gian kinh doanh thuốc phải bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu với Hệ thống đơn thuốc quốc gia, Hệ thống truy xuất nguồn gốc thuốc và Hệ thống định danh, xác thực điện tử”. Khi phát hiện một lô thuốc kém chất lượng hay có sự cố y khoa, cơ quan quản lý có thể truy vết ngược ngay lập tức lô thuốc đó đã bán cho ai, qua gian hàng nào trên sàn.

4. “Hoạt động vận chuyển thuốc trong giao dịch thương mại điện tử phải tuân thủ quy định về Thực hành tốt bảo quản thuốc và Thực hành tốt phân phối thuốc. Cơ sở kinh doanh dược theo phương thức thương mại điện tử chịu trách nhiệm về chất lượng thuốc trong toàn bộ quá trình vận chuyển đến tay người mua”.

Bởi vì, thuốc đòi hỏi điều kiện bảo quản khắt khe (nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng). Nếu giao qua các đơn vị shipper thông thường bằng xe máy dưới thời tiết nắng nóng, thuốc sẽ bị phân hủy hoặc biến chất trước khi tới tay người dùng. Quy định rõ trách nhiệm thuộc về cơ sở kinh doanh dược để họ bắt buộc phải lựa chọn đối tác vận chuyển đạt chuẩn hoặc có quy cách đóng gói bảo quản đạt quy chuẩn y tế.

Như vậy, điều khoản này được viết lại hoàn thiện như sau “Kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả hoạt động kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc theo phương thức thương mại điện tử trên nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp và nền tảng thương mại điện tử trung gian đáp ứng đầy đủ điều kiện về định danh điện tử, kết nối dữ liệu chuyên ngành y tế và bảo đảm tiêu chuẩn thực hành tốt theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế;”.

Cách thiết kế này vừa mở để bao quát toàn bộ sự phát triển của công nghệ, vừa siết chặt bằng các tiêu chuẩn chuyên ngành, giúp cơ quan quản lý nhà nước có đầy đủ công cụ pháp lý để hậu kiểm, xử lý vi phạm mà không làm nghẽn dòng chảy kinh tế số.

Về dự thảo Luật Bảo hiểm y tế.

Tại Điều 6 - Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế

Khoản 2 sửa đổi, bổ sung điểm c, Khoản 1, Điều 22 quy định “100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu, bao gồm: trạm y tế; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phạm vi hoạt động chuyên môn về y học gia đình; trạm y tế quân - dân y, phòng khám quân - dân y; trung tâm y tế khu vực có hoạt động khám bệnh, chữa bệnh được cấp giấy phép hoạt động theo hình thức tổ chức là phòng khám;…”.

Để bảo đảm tính chặt chẽ, đồng bộ hệ thống pháp luật và khả thi trong thực tiễn, đề xuất chỉnh sửa và thiết kế lại quy định với 4 nhóm nội dung cụ thể sau:

1. Kiến nghị gom nhóm rõ ràng theo các loại hình, tránh trùng lặp giữa Trung tâm y tế khu vực và Phòng khám khu vực.

Cụ thể “100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoạt động thuộc cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu, bao gồm:

a) Trạm y tế xã, phường, thị trấn; Trạm y tế quân - dân y, phòng khám quân - dân y, y tế cơ quan, đơn vị, trường học;

b) Phòng khám đa khoa, phòng khám chuyên khoa, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình (bao gồm cả công lập và tư nhân) đáp ứng điều kiện quy định về cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu;

c) Chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoại trú tại Phòng khám đa khoa khu vực đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn của cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu”.

Nhằm bảo đảm sự bình đẳng giữa y tế công lập và tư nhân nếu cùng đáp ứng đủ điều kiện của cấp ban đầu (phù hợp với Luật Khám chữa bệnh 2023).

PV (lược ghi)