Nhiệt độ cao nhất lịch sử châu Âu vừa được ghi nhận tại đảo Sicily (Ý), trong bối cảnh nắng nóng gay gắt thiêu đốt nhiều nơi trên thế giới.

Những đám cháy do nắng nóng trên đảo Sicily, Ý. Ảnh: CNN

Cơ quan khí tượng Sicily hôm 11-8 xác nhận mức nhiệt 48,8⁰C được ghi nhận gần thành phố Syracuse. Con số này cần được Tổ chức Khí tượng Thế giới thông qua trước khi được chính thức công nhận. Hiện mức kỷ lục nóng nhất ở châu Âu là 48⁰C, ghi nhận tại Athens (Hy Lạp) năm 1977. “Trong những ngày qua, Sicily đã trải qua một đợt nắng nóng kéo dài. Hiệu ứng foehn có khả năng đã góp phần tạo ra mức nhiệt 48,8⁰C”, Trevor Mitchell, nhà khí tượng học tại Văn phòng Khí tượng Anh, nói. Hiệu ứng foehn là sự thay đổi từ điều kiện ẩm ướt, lạnh giá ở một bên núi sang điều kiện khô hơn, ấm hơn ở dãy núi bên kia. Nhiều kỷ lục nhiệt độ cũng đã bị phá vỡ ở Phần Lan, Estonia, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga.

Phát hiện về nhiệt độ trên đảo Sicily được đưa ra trong bối cảnh các đợt nắng nóng gay gắt trải dài từ Địa Trung Hải tới Tunisia và Algeria. Đặc biệt, khu vực miền Bắc Tunisia đã trải qua đợt nắng nóng cao điểm, đẩy nhiệt độ ngày 10-8 lên mức cao chưa từng thấy, trong đó thủ đô Tunis ghi nhận mức nhiệt lên tới 49⁰C, bỏ xa kỷ lục 46,8⁰C được ghi nhận vào năm 1982.

Hàng trăm người chết vì sốc nhiệt ở Canada, Mỹ

Không chỉ Nam Âu và Bắc Phi, châu Mỹ cũng “thở ra lửa”. Hồi cuối tháng 6, đầu tháng 7 vừa rồi, nắng nóng gay gắt đã tấn công Canada và miền Tây nước Mỹ. Làng Lytton ở tỉnh bang British Columbia ngày 29-6 ghi nhận nhiệt độ 49,5⁰C, mức cao nhất mọi thời đại tại Canada.

Cơ quan điều tra những cái chết bất thường của British Columbia đã nhận được báo cáo về ít nhất 486 trường hợp đột tử từ ngày 25 đến 30-6. Thông thường, chỉ khoảng 165 người chết trong khoảng thời gian 5 ngày tại tỉnh bang này. Nhiệt độ tăng cao cũng đã khiến đường dây điện nóng chảy, mặt đường nứt toác và thổi bùng các đám cháy rừng. “Đó là cái nóng của sa mạc, rất khô và nóng. Canada là quốc gia lạnh thứ hai trên thế giới và tuyết rơi nhiều nhất. Chúng ta thường thấy thời tiết lạnh giá và bão tuyết tại đây, nhưng không mấy khi nói về thời tiết nóng bức như thế này”, David Phillips, nhà khí hậu học tại Cơ quan Môi trường Canada, nhận định.

Trong khi đó, nhiệt độ tại các thành phố phía Tây Bắc và ven Thái Bình Dương của Mỹ, bao gồm Portland ở bang Oregon (46,1⁰C) và Seattle ở bang Washington (42,2⁰C), cũng chạm mức cao chưa từng thấy kể từ những năm 1940. Nắng nóng hồi cuối tháng 6 đã buộc hàng loạt trường học và doanh nghiệp đóng cửa, nhiều điểm xét nghiệm COVID-19 phải ngừng hoạt động. Ít nhất 116 người ở bang Oregon đã tử vong vì sốc nhiệt và lượng nước của những hồ chứa tại các bang bờ Tây giảm còn 1/3 so với cùng kỳ hàng năm.

Những kỷ lục về nhiệt độ ở Canada và Mỹ liên tục bị phá vỡ gióng lên hồi chuông cảnh báo về cuộc khủng hoảng khí hậu trên toàn cầu. Đợt nắng nóng này được cho là bởi hiệu ứng “vòm nhiệt” quy mô lớn ở Tây Bắc Thái Bình Dương, nhưng trở nên tồi tệ hơn do biến đổi khí hậu, khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan như vậy có khả năng xảy ra thường xuyên và nguy hiểm hơn.

Tính trên toàn cầu, 5 năm vừa qua cũng là 5 năm nóng nhất lịch sử. Báo cáo gần đây của Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc đã kêu gọi các quốc gia cần hành động nhanh chóng để giảm bớt những tác động tồi tệ hơn của tình trạng biến đổi khí hậu.

HẠNH NGUYÊN (Theo Guardian, BBC)