Ấn Ðộ đang trải qua làn sóng COVID-19 thứ hai với số lượng người nhiễm SARS-CoV-2 hằng ngày liên tiếp tăng cao. Vì sao quốc gia Nam Á này bùng phát dịch bệnh dữ dội sau khi tránh được thảm họa có thể xảy ra hồi năm ngoái?

Một khu vực hỏa táng các nạn nhân tử vong do COVID-19 ở New Delhi. Ảnh: Reuters

Ngày 24-4, Bộ Y tế Ấn Ðộ cho biết nước này ghi nhận thêm 346.786 ca mắc mới COVID-19 và 2.624 ca tử vong trong 24 giờ qua. Ðây là những con số cao nhất kể từ khi đại dịch bùng phát. Như vậy, quốc gia Nam Á này ngày thứ 3 liên tiếp ghi nhận hơn 300.000 ca nhiễm/ngày, tiếp tục xu hướng gia tăng cao nhất thế giới trong thời gian qua. Ðến nay tổng số ca mắc COVID-19 tại Ấn Ðộ đã lên tới 16,61 triệu ca, trong đó gần 190.000 người tử vong. Nhiều chuyên gia dự báo làn sóng hiện nay sẽ chưa vượt qua đỉnh dịch cho tới ít nhất trong 3 tuần nữa, điều này đồng nghĩa số lượng người nhiễm SARS-CoV-2 sẽ tiếp tục xác lập những mốc kỷ lục buồn mới. Với tình trạng thiếu giường chăm sóc bệnh nhân nặng và nguồn cung cấp ôxy cho các bệnh viện ở các thành phố lớn ngày càng khan hiếm, số người tử vong do COVID-19 tại quốc gia đông dân thứ hai thế giới này cũng sẽ ngày càng khủng khiếp hơn.

Cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ

Phát biểu với Ðài BBC hôm 23-4, nữ nhà báo truyền hình Barkha Dutt của Ấn Ðộ mô tả đất nước này như đã “tan vỡ”. Bà Dutt cho rằng Ấn Ðộ đã quá tự mãn khi chuẩn bị đối phó với làn sóng dịch bệnh lần hai trong khi thế giới xuất hiện nhiều biến thể SARS-CoV-2 nguy hiểm và có thể “kháng cự” vaccine COVID-19.  Nhà báo Dutt nhận định hệ thống y tế Ấn Ðộ sụp đổ “không phải vì các nhân viên tiền tuyến anh hùng không cố gắng hết sức, mà bởi chính bản thân hệ thống y tế nước  này trì trệ, thiếu phản ứng và ì ạch khiến họ hoàn toàn thất vọng”.

Tiến sĩ Ramanan Laxminarayan, Giám đốc Trung tâm động lực học dịch bệnh, kinh tế và chính sách có trị sở tại Washington đánh giá tình thế nguy kịch hiện nay ở Ấn Ðộ là một cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ mà ông chưa bao giờ chứng kiến. Ông cho rằng người dân Ấn Ðộ đã chủ quan sau khi tránh được cuộc khủng hoảng dịch bệnh từ tháng 3-5 năm ngoái. Tiến sĩ Laxminarayan cảnh báo đây là bài học cho tất cả các quốc gia khác trên thế giới chứ không riêng gì Ấn Ðộ.

Nhiều chuyên gia cho biết những nguyên nhân lớn như ý thức tuân thủ quy định an toàn phòng dịch kém và các biến thể dễ lây lan đã khiến số ca bệnh tăng vọt ở Ấn Ðộ những ngày qua. Các sự kiện vận động chính trị đông người và những lễ hội thu hút các đám đông khổng lồ trên toàn Ấn Ðộ, như lễ hội Kumbh Mela bên bờ sông Hằng, cũng là nguyên nhân khiến dịch bệnh tăng chóng mặt. Ðáng nói là hầu hết những người tụ tập trong các sự kiện và lễ hội trên không đeo khẩu trang hay tuân thủ giãn cách xã hội. Bộ trưởng Y tế Ấn Ðộ Harsh Vardhan cho biết số ca nhiễm tăng vọt và khó kiểm soát ở nước này có liên quan đến những sự kiện tụ tập đông người tại các cuộc bầu cử cấp địa phương, các đám cưới đông khách và những cuộc biểu tình của nông dân thời gian qua.

Tuy nhiên, Chính phủ Ấn Ðộ đến nay vẫn bác bỏ kế hoạch phong tỏa toàn quốc lần hai  sau khi đợt phong tỏa toàn quốc lần đầu gây tổn thất kinh tế nặng nề. Chỉ có một số bang và thành phố lớn tăng cường biện pháp phòng dịch, bao gồm phong tỏa một phần trong ngắn hạn, ở những nơi bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng.

Thủ tướng Thái Lan trấn an dân chúng

Tại Thái Lan, số ca mắc mới bệnh COVID-19 theo ngày tiếp tục tăng ở mức cao kỷ lục vào ngày 24-4, trong khi số người tử vong vì bệnh dịch trong vòng 24 giờ cũng ở mức cao chưa từng thấy. Trung tâm Xử lý tình hình COVID-19 của Chính phủ Thái Lan (CCSA) xác nhận thêm 2.839 ca nhiễm mới, tăng 769 ca so với con số của ngày hôm trước, nâng tổng số bệnh nhân COVID-19  trên cả nước lên 53.022 ca. CCSA cũng thông báo thêm 8 bệnh nhân tử vong vì COVID-19, nâng tổng số người không qua khỏi do dịch bệnh này lên 129 người.

Trong  bài phát biểu trấn an dân chúng trên truyền hình tối 23-4, Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha nhấn mạnh rằng chính phủ đã sẵn sàng đối phó với làn sóng lây nhiễm thứ ba. Theo ông, chính phủ hiện có hơn 300.000 viên thuốc Favipiravir dự trữ để điều trị cho bệnh nhân COVID-19, trong khi sẽ nhập thêm 2 triệu viên nữa. Hơn 28.000 giường bệnh cũng đã được bố trí cho các bệnh nhân và những người được coi là có nguy cơ. Các bệnh viện hiện đang chăm sóc hàng ngàn bệnh nhân mỗi ngày dẫn tới tình trạng thiếu giường bệnh. Chính phủ Thái Lan khẳng định quyết tâm cung cấp giường cho tất cả bệnh nhân.

Về chiến dịch tiêm chủng, Thủ tướng Prayut cho biết chính phủ hiện có 2,1 triệu liều vaccine ngừa COVID-19, đủ để tiêm cho 1,05 triệu người. Ðến nay, khoảng 840.000 người đã được tiêm chủng, một nửa trong số đó là nhân viên y tế ở tuyến đầu chống dịch. Theo ông, chính phủ đặt mục tiêu có được 100 triệu liều vaccine ngừa COVID-19 để tiêm cho 50 triệu người trong năm nay. Ðến nay, Thái Lan đã mua được 64 triệu liều vaccine để triển khai đợt tiêm chủng đại trà sẽ sớm bắt đầu trong năm nay. Trong đó, 61 triệu liều là vaccine của hãng AstraZeneca sẽ được chuyển giao vào tháng 6 tới, trong khi 2,5 triệu liều khác là của hãng Sinovac.  Thủ tướng Prayut cho biết Chính phủ Trung Quốc sẽ tài trợ thêm 500.000 liều vaccine ngừa COVID-19, trong khi Chính phủ Thái Lan sẽ mua thêm 36 triệu liều vaccine của hãng Sinovac. Nước này cũng đã đạt thỏa thuận mua 10-15 triệu liều vaccine Sputnik V của Nga và một lượng tương đương vaccine Pfizer/BioNTech.

Tại Campuchia từ đêm 23-4, chính quyền thủ đô Phnom Penh thông báo đóng cửa tất cả các khu chợ do nhà nước điều hành và chợ dân sinh (chợ cóc) trong vòng 14 ngày. Thông báo cũng yêu cầu tất cả các tiểu thương và nhân viên bảo vệ có mặt tại các chợ trên từ ngày 14-4 đến nay phải đi xét nghiệm COVID-19. Sau đó, những người này phải tự cách ly trong vòng 14 ngày. Trước đó, hàng loạt chợ lớn và chợ dân sinh tại Phnom Penh đã bị đóng cửa sau khi hàng trăm tiểu thương và nhân viên bảo vệ, quản lý...có kết quả dương tính với SARS-CoV-2. Với sắc lệnh mới này, người dân ở thủ đô Campuchia khó có thể mua được thực phẩm tươi sống vì tất cả các chợ đã bị đóng cửa và tiểu thương phải đi lấy mẫu xét nghiệm COVID-19.

New Zealand tạm ngừng chương trình kích cầu du lịch với Úc

Chính phủ New Zealand hôm 23-4 đã tạm ngừng chương trình kích cầu du lịch vừa mới mở với Úc, sau khi xuất hiện một ổ dịch COVID-19 mới tại nước láng giềng này.  New Zealand và Úc đã mở một chương trình kích cầu du lịch không cách ly từ ngày 18-4, gần 400 ngày sau khi hai bên đóng cửa biên giới do đại dịch COVID-19. Chương trình này là kết quả của nhiều tháng thương lượng giữa 2 nước kiểm soát  được dịch bệnh và được đánh giá là một nỗ lực lớn nhằm tái khởi động ngành lữ hành giữa 2 nước láng giềng vốn đang chịu tác động nặng nề của dịch bệnh.

Tuy nhiên, truyền thông Úc vừa đưa tin một người đàn ông khoảng 50 tuổi đi từ Perth đến Melbourne ngày 21-4 và có xét nghiệm dương tính vào sáng 23-4. Trước đó, người này đã thực hiện cách ly theo quy định ở một khách sạn tại Perth và khi hết thời gian cách ly, trong 5 ngày tại thành phố này, ông đã đến nhiều nhà hàng, một trường đại học, một bể bơi công cộng, một phòng khám tư và nhà một người bạn trước khi rời đi. Người bạn mà ông tới thăm cũng đã có xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2. Bang Tây Úc cho biết các vùng Perth và Peel bắt đầu thực hiện phong tỏa 3 ngày (từ 0h ngày 24-4).

ÐỨC TRUNG (BBC, AFP, TTXVN)