Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 23-10, sau khi nghe các tờ trình và báo cáo thẩm tra, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Phạm Thị Minh Huệ, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, góp ý dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật.

Bà Phạm Thị Minh Huệ phát biểu trong phiên thảo luận ở tổ sáng 23-10.

Đại biểu Phạm Thị Minh Huệ thống nhất với dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, để dự thảo hoàn thiện hơn, đại biểu có một số ý kiến như sau:

Thứ nhất, khoản 3, Điều 3 dự thảo quy định:

“Điều 3. Giải thích từ ngữ 

3. Tham vấn chính sách là việc trao đổi trực tiếp giữa cơ quan lập đề xuất chính sách với cơ quan, tổ chức, cá nhân được tham vấn theo quy định của Luật này nhằm lựa chọn giải pháp, hoàn thiện chính sách của dự án luật, pháp lệnh.”.

Khoản 3 quy định “Tham vấn chính sách là việc trao đổi trực tiếp...”. Giải thích này bỏ các hình thức tham vấn gián tiếp, tham vấn qua nền tảng số, Cổng thông tin điện tử… sẽ làm hẹp phạm vi hoạt động tham vấn, chưa phản ánh đúng định hướng chuyển đổi số tại khoản 3, Điều 67 dự thảo. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu điều chỉnh.

Thứ hai, Điều 65 dự thảo và Tờ trình đề cập rất nhiều đến thuật ngữ “phản ứng chính sách”, nhưng tại Điều 3 dự thảo lại chưa giải thích. Để bảo đảm tính minh bạch và áp dụng thống nhất, cần thiết bổ sung giải thích từ ngữ này.

Thứ ba, đối với Văn bản quy định chi tiết, quy định nội dung khác được giao và quy định thủ tục hành chính (Điều 8)

Theo dự thảo nêu “văn bản quy định chi tiết” và “quy định nội dung khác được giao” là 2 nội dung khác nhau, tuy nhiên, dự thảo chưa có giải thích từ ngữ như thế nào là“văn bản quy định chi tiết”, như thế nào là “quy định nội dung khác được giao” nên thực tế thời gian qua địa phương gặp lúng túng, do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét làm rõ để dự thảo rõ hơn.

Theo điểm b, khoản 1, Điều 8 dự thảo nêu “Văn bản quy định chi tiết không được quy định lặp lại nội dung của văn bản giao quy định chi tiết”, còn đối với văn bản “quy định nội dung khác được giao” thì theo khoản 2, Điều 8 dự thảo chưa quy định nội dung này, tuy nhiên, thực tiễn cho thấy đối với nội dung đã được Trung ương quy định thì không cần thiết lặp lại. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung đối với văn bản “quy định nội dung khác được giao không được quy định lặp lại nội dung của văn bản giao quy định” để địa phương thực hiện thống nhất.

Thứ tư, trường hợp và thẩm quyền quyết định xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo trình tự, thủ tục rút gọn (Điều 45).

Điểm c, khoản 1, Điều 45 dự thảo nêu “c) Trường hợp cần sửa đổi ngay cho phù hợp với văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành mà thời gian từ ngày thông qua hoặc ký ban hành đến ngày có hiệu lực của văn bản đó không đủ để thực hiện trình tự, thủ tục thông thường;”, đề nghị xem xét bổ sung vào dự thảo đối với trường hợp cần “thay thế” vì văn bản đã được ban hành nhưng không còn phù hợp so với quy định mới nếu không được thay thế ngay cũng có thể dẫn đến những lúng túng nhất định trong quá trình áp dụng pháp luật.

Thứ năm, hiệu lực trở về trước của văn bản quy phạm pháp luật (Điều 54)

Theo khoản 1, Điều 54 dự thảo nêu “1. Chỉ trong trường hợp thật cần thiết để bảo đảm lợi ích chung của xã hội, thực hiện các quyền, lợi ích của tổ chức, cá nhân được quy định trong luật của Quốc hội thì văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan trung ương, HĐND, UBND cấp tỉnh mới được quy định hiệu lực trở về trước.”, đề nghị xem xét vì thực tế cho thấy có không ít trường hợp nghị định của Chính phủ giao địa phương quy định chế độ, chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của địa phương phải thực hiện theo trình tự, thủ tục nhất định nên chế độ, chính sách của địa phương là không thể ban hành cùng thời điểm có hiệu lực với nghị định của Chính phủ vì có không ít trường hợp nghị định của Chính phủ được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn và có hiệu lực ngay. Do đó, nếu theo dự thảo thì địa phương không thể quy định hiệu lực trở về trước, điều này ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và doanh nghiệp. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét, mở rộng một số trường hợp được quy định hiệu lực trở về trước.

Thứ sáu, Điều 48, Điều 49, Điều 50 cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành pháp lệnh, Chính phủ ban hành nghị định để điều chỉnh quy định của Luật do Quốc hội ban hành trong trường hợp cấp bách, khẩn cấp khi Quốc hội không thể họp, sau đó báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Mặc dù quy định này giúp tăng tính linh hoạt, phản ứng nhanh tuy nhiên cần cân nhắc để tránh dễ dẫn đến nguy cơ hành pháp làm thay công việc lập pháp.

PV (lược ghi)