Thống đốc tỉnh Shizuoka, ông Yasutomo Suzuki, hôm 7-7 phê duyệt kế hoạch khởi công xây dựng đoạn đường sắt Chuo Shinkansen đi qua tỉnh này, phá vỡ thế bế tắc kéo dài 9 năm kể từ khi người tiền nhiệm Heita Kawakatsu phản đối dự án do những lo ngại về môi trường. Dù vậy, tuyến đường sắt điện từ trường (Maglev) siêu tốc này vẫn đối mặt với nhiều thách thức, gồm chi phí xây dựng khổng lồ ước tính lên tới 11.000 tỉ yen (khoảng 67,7 tỉ USD).

Tàu cao tốc Nozomi Shinkansen của Nhật Bản chạy với tốc độ lên tới 360km/giờ. Ảnh: Shinkansen-Ticket

Shunsuke Niwa, Chủ tịch JR Central, công ty đường sắt tư nhân vận hành các tuyến đường huyết mạch tại Nhật Bản, cùng ngày cho biết sẽ tích cực chuẩn bị để thi công đoạn đường ở Shizuoka càng sớm càng tốt. Bộ trưởng Giao thông vận tải Yasushi Kaneko cũng bày tỏ quyết tâm. “Chúng tôi sẽ tăng cường hợp tác với các địa phương liên quan và JR Central để có thể khai trương tuyến đường sắt trong thời gian sớm nhất” - ông Kaneko nhấn mạnh.

Đoạn đường ở Shizuoka là phần “khó nhằn” nhất trong kế hoạch xây dựng tuyến tàu đệm từ nối ga Shinagawa (thủ đô Tokyo) và ga Nagoya (tỉnh Aichi), sau nữa là Osaka. Với tốc độ tàu chạy tối đa lên tới 500km/giờ, thời gian di chuyển giữa ga Shinagawa và ga Nagoya rút ngắn khoảng 40 phút, thay vì mất tới 86 phút để di chuyển bằng tàu Nozomi Shinkansen trên tuyến đường sắt cao tốc Tokaido Shinkansen hiện có.

Theo giới chuyên gia, sở dĩ tuyến Chuo Shinkansen có tốc độ cao đến như vậy là nhờ công nghệ Maglev (Magnetic Levitation) - hệ thống sử dụng nam châm điện cực mạnh để nâng, dẫn hướng và giúp loại bỏ sự tiếp xúc vật lý giữa tàu và đường ray. Việc loại bỏ ma sát cơ học giúp tàu đạt tốc độ cao, vận hành êm ái và không gây tiếng ồn. Công nghệ này cũng đã được sử dụng cho tàu đệm từ Thượng Hải (Trung Quốc) - tuyến tàu thương mại đệm từ nhanh nhất thế giới hiện nay. Chạy từ ga đường Long Dương đến Sân bay Quốc tế Phố Đông, tàu đạt tốc độ tối đa 430km/giờ.

Một ước tính hồi năm 2013 cho thấy tuyến đường sắt Chuo Shinkansen sẽ mang lại doanh thu ít nhất 10.700 tỉ yen trong 50 năm nếu bắt đầu được khai thác từ năm 2025. Nhiều cộng đồng địa phương dọc theo tuyến đường hy vọng nó sẽ giúp mở rộng vành đai đi lại, thúc đẩy du lịch và nâng cao chất lượng sống. 

Tuy nhiên, hàng loạt thách thức vẫn còn ở phía trước. Ban đầu, việc xây dựng đoạn Shizuoka dự kiến ​​bắt đầu vào năm 2017 và mất 10 năm để hoàn thành.

Sau 9 năm bế tắc, JR Central dự kiến ​​tuyến đường sẽ được khai trương sớm nhất vào năm 2036. Chưa kể, môi trường kinh doanh cũng đã thay đổi đáng kể trong 9 năm qua; ngành xây dựng đường sắt đang trong tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng. Trong khi đó, tổng chi phí xây dựng tuyến đường ban đầu ở mức 5.500 tỉ yen được điều chỉnh lên 7.000 tỉ yen năm 2021 và lên 11.000 tỉ yen vào tháng 10 năm ngoái do điều kiện xây dựng gặp nhiều khó khăn. Lý do là phần lớn tuyến đường được xây dựng trong các đường hầm đặc biệt, cần thiết cho sự ổn định của tàu khi vận hành ở tốc độ rất cao.

Trong khi đó, giới chuyên gia lo ngại dự án vẫn sẽ bị trễ tiến độ. Họ cũng chưa chắc chắn rằng tuyến đường sắt cao tốc Chuo Shinkansen sẽ mang lại những lợi ích như dự định hay không, bởi xuất hiện nhiều thay đổi trong môi trường xã hội, chẳng hạn như dân số Nhật Bản giảm và sự ra đời của nhiều phương thức vận tải mới.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)