Rạng sáng 12-1, Mỹ và Anh đã thực hiện loạt cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu liên quan phong trào Houthi ở Yemen, khiến lực lượng do Iran hậu thuẫn này tung đòn đáp trả.

Mỹ, Anh tấn công các mục tiêu của Houthi tại thành phố Saada, Yemen vào rạng sáng 12-1. Ảnh: CNN

Chỉ huy quân sự Houthi thông báo nhóm này đã tấn công lực lượng trên biển của Mỹ và Anh trong khu vực để đáp trả vụ tập kích tại Yemen. “Hành động tàn bạo của Mỹ, Anh và Israel đã bị đáp trả. Một trận chiến lớn giờ bùng phát ở Biển Đỏ và chắc chắn một số chiến hạm Mỹ, Anh đã trúng đòn”, Thiếu tướng Abdul Salam Jahaf, thành viên Ủy ban Quốc phòng và An ninh Yemen do Houthi thành lập, thông báo. Tuy nhiên, chưa rõ chi tiết vụ tấn công trả đũa của Houthi, theo Đài CNN.

Trước đó, Hãng AP đưa tin Washington và Luân Đôn đã ra lệnh quân đội ném bom xuống hơn 10 địa điểm được Houthi sử dụng ở Yemen, gồm trung tâm hậu cần, cơ sở tiếp tế và hệ thống phòng không. Cuộc tập kích có sự tham gia của tên lửa Tomahawk được bắn từ tàu chiến, tên lửa từ chiến đấu cơ và tàu ngầm. Úc, Canada, Bahrain và Hà Lan cũng hỗ trợ cuộc tấn công này.

Thế tiến thoái lưỡng nan về quân sự và chính trị của Washington

Vụ không kích tại Yemen đánh dấu lần đầu tiên Mỹ thực hiện hành động quân sự trực tiếp chống Houthi kể từ khi nhóm này bắt đầu tấn công các tàu chở hàng ở Biển Đỏ vào cuối tháng 11-2023. Houthi nêu lý do tấn công tàu chở hàng nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với phong trào Hồi giáo Hamas đang chiến đấu chống Israel ở Dải Gaza.

Cuộc không kích Houthi cho thấy bước leo thang đáng kể trong cuộc xung đột tại Trung Đông và nó diễn ra bất chấp nỗ lực trong nhiều tuần của Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm ngăn chặn cuộc chiến lan rộng hơn. Cho đến trước ngày 12-1, Washington đã kiềm chế tấn công trả đũa Houthi. Mỹ đã thành lập một lực lượng đặc nhiệm hàng hải đa quốc gia hồi tháng rồi để bảo vệ hoạt động vận chuyển thương mại, nhưng Houthi vẫn tiếp tục tấn công các tàu.

Vụ tập kích xảy ra vào thời điểm có ý nghĩa chính trị sâu sắc khi Tổng thống Biden, thuộc đảng Dân chủ, đẩy mạnh chiến dịch tái tranh cử, trong bối cảnh đảng Cộng hòa chỉ trích gay gắt khả năng lãnh đạo toàn cầu và chính sách đối ngoại của ông. Mặc dù cuộc tấn công không gây bất ngờ bởi trước đó đã có nhiều cảnh báo từ Mỹ, nhưng nó diễn ra một ngày sau khi các ứng viên tổng thống thuộc đảng Cộng hòa là Ron DeSantis và Nikki Haley chỉ trích ông Biden hành động quá chậm để bảo vệ lực lượng và tài sản Mỹ ở Trung Đông.

Trong khi chính quyền ông Biden đang dốc sức tránh bị cuốn vào một cuộc xung đột mới ở Trung Đông, đặc biệt là việc quân đội Mỹ đang trong tầm bắn tại Syria và Iraq, thì sự chịu đựng đã đến mức buộc phải hành động. Yêu cầu của Nhà Trắng về việc Houthi ngừng các cuộc tấn công trên Biển Đỏ đã bị phớt lờ. Uy tín sức mạnh của Mỹ trong khu vực đang bị đe dọa và cần phải tái lập một số hình thức răn đe.

Hồi giữa tuần này, Houthi đã nhắm mục tiêu vào các tàu thương mại cũng như các tàu của Mỹ và Anh trong một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) lớn nhất từ ​​trước đến nay ở Biển Đỏ. Tuy nhiên, 21 tên lửa và UAV đã bị lực lượng Mỹ, Anh bắn hạ. Tính đến nay, Houthi đã tấn công ít nhất 27 tàu trên Biển Đỏ, một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất trên thế giới với 12% dòng chảy thương mại toàn cầu.

Hành động quân sự của phương Tây ở Yemen có nguy cơ biến tình hình vốn đã căng thẳng tại Trung Đông thành một cuộc xung đột rộng hơn, giữa Mỹ, Israel và Iran cùng các lực lượng ủy nhiệm của nước này trong khu vực. Trung Đông đã chứng kiến ​​xung đột lan rộng kể từ khi cuộc chiến Israel - Hamas nổ ra vào tháng 10-2023, bao gồm hơn 100 cuộc tấn công của các nhóm thân Tehran nhằm vào lính Mỹ đồn trú tại Syria và Iraq.

HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)