Với Nguyễn, đây là chuyến xe về nguồn đầu tiên sau bao bộn bề cuộc sống. Dù chẳng phải lao động vất vả, chân lấm tay bùn nhưng nghề kỹ sư địa chất không cho phép anh dừng chân một nơi nào quá lâu. Tranh thủ những ngày nghỉ hiếm hoi trong năm, Nguyễn quyết "phượt" một chuyến lên miền kỷ niệm. Đó là khu di tích Lịch sử Quốc gia- Trung ương cục Miền Nam. Tiện thể về thăm người bạn cũ ở Chàng Riệc.

Chuyến xe đầu năm người đông như nêm, chủ xe ngọt nhạt:

- Cô bác thông cảm, một năm chỉ được mấy ngày đông khách…

- Không sao, miễn là an toàn. Du xuân mà, chẳng ai vội vã gì đâu- có tiếng đáp lại giữa chốn lao xao...

Xe băng băng qua những cánh đồng lúa xanh bát ngát, qua những dòng sông yên ả. Nguyễn chợt mỉm cười vì vừa thoáng thấy con đò và cô lái đò xinh tươi với lòng thuyền đầy hoa trái. Hình ảnh cô gái khiến Nguyễn bất chợt chìm vào quá khứ, quên mất mình đang ở giữa chuyến xe ồn ào…

***

Ngày đó, đạn bom khốc liệt. Nguyễn nhớ hôm ấy là đầu mùa mưa, anh cùng đồng đội đi tìm ốc núi về nấu bung với chuối rừng. Chưa đâu vào đâu thì Nguyễn và đồng đội nghe tiếng lựu pháo nổ chát chúa gần đó. Họ lao nhanh đến thì hỡi ôi cô giáo của bản Rùm Đuôn đang nằm thoi thóp trên vũng máu. Tất cả băng cá nhân được gộp lại, Nguyễn cùng đồng đội băng bó rồi cáng cô gái về cứ. Bị thương nặng, mất máu nhiều, cô giáo cần tiếp máu. Những người lính đã sẵn sàng nhưng chỉ Nguyễn có cùng nhóm máu với cô.

Phương tiện cứu chữa thiếu thốn, thuốc men không nhiều nhưng cô giáo đã được cứu sống bởi nhiệt tâm của các chiến sĩ quân y và ý chí sống mạnh mẽ của cô giáo.

***

Về lại đơn vị, bẵng đi một thời gian, đồng đội cho hay có người đến thăm, Nguyễn hồi hộp vì đâu còn ai thân thích…

- Chào cô giáo- Nguyễn mỉm cười khi thấy người đến thăm là cô giáo hôm nọ…

- Chào anh, em đến để cảm ơn anh- cô giáo bất chợt đỏ hoe đôi mắt.

- Có gì đâu, cô giáo...

- Không mấy anh… chắc em đã thành đất rồi.

Nguyễn vụng về không dám lau mắt cho người ta.

- Thì không có cô và dân bản, chúng tôi làm sao hát bài "Tiếng chày trên sóc Bombo"- Nguyễn bất chợt trả lời… "trớt quớt".

Cô gái phì cười. Quà cho anh là đôi gà mái (chắc cô giáo tăng gia mà có), xấp giấy kẻ ngang và vài cây bút bi- những thứ rất hiếm trong thời chiến. Nguyễn khéo biết từ chối vì nghĩ cô giáo cần chúng hơn mình.

- Tôi xin nhận đôi gà để mời anh em… Còn giấy, bút xin gởi lại cô giáo.

- Bộ anh chẳng bao giờ viết thư cho người nhà sao ?

- Có ai đâu để mà viết.

- Bạn bè cũng không ư ?

Nguyễn nhè nhẹ lắc đầu. Cô gái nhìn về xa xôi nghe chừng đang xúc động thật sự.

- Em cũng chỉ có một mình…

Nguyễn nhìn cô gái thật chăm chú như sợ những nét xinh xắn của đôi mắt, mái tóc đen lõa xõa sau vai sẽ nhòa mất trong những ngày sau.

- Khi nào có dịp xuống làng, mời anh ghé trường em chơi nhé.

- Nhất định rồi, cô giáo!

- Anh đã hứa rồi nha!

- Hứa rồi!

Họ quen nhau từ đó và cũng yêu nhau từ đó.

Cuộc đời luôn quay cuồng, Nguyễn cùng đồng đội được lệnh thuyên chuyển qua mặt trận khác trong một đêm rằm. Họ xa nhau không một lời từ biệt, không một kỷ vật ước thề.

***

- Đến nơi rồi cô bác ơi.

Tiếng anh lơ xe cắt ngang dòng suy tư của Nguyễn. Mưa xuân lắc rắc phía cánh rừng biên giới làm cho những tia nắng cuối ngày ngưng đọng thành cái cầu vồng khổng lồ bao trùm cả ngọn núi Một hùng vĩ và thiêng liêng. Nguyễn phân vân bởi con đường về bản còn xa lắm, trong ký ức, anh phải đi bộ cả ngày trời mới tới.

- Chị ơi, cho hỏi đường về Rùm Đuôn còn xa không ?

- Có xe buýt mà anh, lo gì. Khoảng hơn tiếng xe chạy.

- Cảm ơn chị.

- Tui cũng về đó mà.

- Thế thì hay quá, chị cho tôi theo với nhé.

- Cái anh này…- người phụ nữ có cùng chuyến đi với Nguyễn cười thật tươi.

Đó là người phụ nữ tuổi ngoài bốn mươi, nước da ngăm ngăm, dáng người rắn chắc. Chị khá đẹp. Nét đẹp của người đủ đầy hạnh phúc.

- Chị này, ngày xưa nơi đó thưa thớt dân cư lắm mà.

- Mới phát triển sau năm tám mươi.

- Còn chị…

- Tui thuộc diện dân nghèo thành thị, không có công ăn việc làm ổn định nên đi kinh tế mới…

- Nhưng đâu phải hun hút miệt này ?

- Tui có chị gái dạy học ở đây từ trước ngày giải phóng, nên chọn.

Nguyễn hơi trầm tư bởi ngày đó bản chỉ có một trường học và chỉ có La là nữ. Lẽ nào…

- Phải chị cô tên La không? Phải người trong tấm ảnh này không?- Nguyễn móc ví lấy ra tấm ảnh trao cho người phụ nữ.

- Đúng rồi, chị tui đây mà. Ảnh chụp hồi chỉ đi học. Sao anh có được?

Nguyễn chầm chậm kể về câu chuyện của anh và La. Sau những giây phút lặng người vì xúc động, người phụ nữ nhìn Nguyễn, ánh mắt không giấu oán trách:

- Anh đã lập gia đình và ở thành phố?

- Chưa chị ạ.

- Chưa sao giờ này anh mới tìm đến đây?

Nguyễn nghĩ thầm, may là mình chưa phải anh rể của cô em đáo để này.

- Vậy theo chị tôi có nên đến thăm La không? Tôi chỉ có người quen duy nhất ở đó là cô ấy.

- Tùy anh!

- La đã có gia đình ?

- Thành tượng đá rồi! Chị tôi cũng chẳng có ai.

Nguyễn quay mặt đi để người phụ nữ không nhận ra anh đang xúc động. Nguyễn trách mình không can đảm, không dám đối diện với sự thật là mình đã có vợ và cũng đã chia tay với người vợ ấy, vì hạnh phúc hụt hẫng nên anh mới tìm về nơi xưa...

- Chị này, quanh đây có ai bán hoa hồng.

Người phụ nữ nhìn Nguyễn lạ lẫm:

- Xứ này làm gì có hoa hồng.

- Thế thì có hoa gì ?

- Hoa xương rồng.

- Ai lại đi tặng cho người mình thương thứ hoa lắm gai ấy ?

- Anh mà cũng thương chị tui nữa à? Sao không đợi đến lúc chống gậy rồi hãy đi tìm.

- Hoàn cảnh đưa đẩy chớ tôi muốn đâu.

- Thôi không bàn chuyện đó nữa, mất vui. Hay vô chợ xã mua vài thứ cho bữa cơm chiều rồi về. Có lẽ chị La đang chờ…

Nguyễn cùng người phụ nữ vào chợ. Bất chợt mắt anh sáng rỡ:

- Hoa hồng. Ở đây người ta có bán hoa hồng...

- À. Có lẽ ngày mai là 8 tháng 3 nên chợ mới có hoa hồng.

Nguyễn cười, người phụ nữ cũng cười. Mùa vẫn đang xuân, chợ vẫn vui như Tết. Nguyễn sắp gặp lại tình yêu đầu của mình. Dẫu muộn và dẫu chưa biết sẽ đến đâu, nhưng anh tin chắc là an bình, không sóng gió chênh chao.