Chị Sơn Thị Diệu, sinh năm 1990, xã Thuận Hòa, TP Cần Thơ, là hạt nhân trẻ tiếp nối truyền thống của vùng đất được xem là cái nôi của nhiều đoàn nghệ thuật quần chúng, lưu giữ và phát huy tinh hoa nghệ thuật dân tộc Khmer.
Từ nhỏ, sau mỗi lần được xem biểu diễn múa truyền thống hay Dù kê, chị Diệu lại tự thực hành theo trí nhớ. Chị cho biết: “Ban đầu tôi chỉ được xem biểu diễn trên tivi, rồi được xem trực tiếp nghệ sĩ biểu diễn ở phum sóc, càng cảm nhận trọn vẹn nét đẹp của nghệ thuật múa truyền thống và ước mơ được đứng trên sân khấu”.
Năm 2019, khi Trung tâm Văn hóa tỉnh Sóc Trăng (cũ) mở lớp dạy múa truyền thống, chị Diệu lập tức đăng ký tham gia học. “Sau đó, tôi xem lại những chương trình có các tiết mục múa do Nghệ sĩ Ưu tú Sơn Lương, Nghệ sĩ Ưu tú Lâm Vĩnh Phương biên đạo để tiếp tục học theo các động tác từ tay, chân, vai, eo và ánh mắt để tự tập luyện thêm”, chị Diệu cho biết.
Niềm đam mê với nghệ thuật của chị Diệu được sự ủng hộ của Sư trụ trì và Ban quản trị Chùa Bốn Mặt, xã Thuận Hòa. Từ đó, chị tham gia vận động thành lập CLB Văn hóa văn nghệ Chùa Bốn Mặt, tập hợp 25 thành viên chung tay giữ gìn nét đẹp văn hóa dân tộc Khmer, biểu diễn thành thục hơn chục bài múa và nhiều bài tân nhạc, cổ truyền.

Chị Sơn Thị Diệu dạy múa cho các thành viên CLB Văn hóa văn nghệ Chùa Bốn Mặt.
Với vai trò là Phó Chủ nhiệm CLB, chị Diệu luôn tâm huyết dạy múa cho thành viên. Mỗi buổi tập luyện, CLB đều tạo nên không gian văn hóa nghệ thuật rộn ràng, cả người lớn, trẻ nhỏ đều đến xem.
Với thành viên CLB, được truyền dạy và biểu diễn văn nghệ vừa thỏa mãn đam mê, còn giúp có thêm thu nhập khi được mời biểu diễn. Dưới sự dẫn dắt của chị Diệu, nay có nhiều thành viên CLB đã múa được, hát được, sẵn sàng phục vụ khán giả và đón thêm những thành viên mới.
Thời gian qua, các thành viên CLB là cộng tác viên thường xuyên của các Đài Truyền hình có chương trình tiếng Khmer, được mời diễn trong và ngoài địa phương mỗi khi có sự kiện; đi thi diễn văn nghệ nhiều nơi và đạt một số giải cao (giải Nhì Liên hoan Dân ca Khmer Nam Bộ, giải Ba Liên hoan Ca múa nhạc Khmer khu vực ĐBSCL, giải Ba Liên hoan Sân khấu Dù kê - Rô băm do STV phối hợp VTV5 tổ chức...).
Em Nguyễn Trung Tiến, thành viên CLB cho biết: “Em biết cô Diệu qua kênh truyền hình tiếng Khmer của VTV, STV lúc trước. Khi em được tham gia CLB, cô chỉ dạy hết lòng, từ các động tác tay, chân đến nét mặt cho đúng và hợp với giai điệu của các điệu múa dân gian, nghệ thuật Dù kê. Đến nay, em có thể đi diễn cùng CLB và cũng có thêm thu nhập. Em sẽ cố gắng để tiếp tục truyền lửa cho các em nhỏ”.
Chị Sơn Thị Diệu cũng học hỏi nghệ thuật Dù kê từ rất sớm. Chị được các nghệ sĩ gạo cội của Đoàn nghệ thuật quần chúng Ron Ron, xã Thuận Hòa, TP Cần Thơ, hướng dẫn cách diễn xuất, sau đó được mời tham gia đoàn và bắt đầu lưu diễn cùng đoàn từ năm 2018 đến nay. Ban đầu chị tham gia ca hát đầu giờ khai màn, sau đó nhận vai phụ, đến nay chị Diệu đã có thể diễn tốt nhiều vai diễn từ chính diện đến phản diện.
Chị Diệu cho biết: “Từ nhỏ, sau mỗi lần được xem Dù kê, tôi rủ các bạn trong xóm học diễn theo. Thấy tôi đam mê, ba tôi đi ruộng bắt ếch lấy da làm trống cho tôi, tôi còn lấy cả rèm của mẹ để làm màn múa. Sau này tôi đăng ký theo học biểu diễn Dù kê ở đoàn nghệ thuật tỉnh và về diễn cùng Đoàn Ron Ron. Nhờ có anh chị đi trước chỉ dạy thêm nên tôi mới diễn được như ngày hôm nay”.
Anh Bố Sủng, Trưởng Đoàn nghệ thuật quần chúng Ron Ron, cho biết thêm: “Diệu rất giỏi nghề. Quý nhất là Diệu không chỉ hướng dẫn các em trong CLB mà còn là một trong những vai chính của Đoàn Ron Ron. Diệu làm việc rất khoa học, mỗi khi đi diễn đều chuẩn bị kịch bản trước, ghi ra rõ ràng để mọi người cùng thực hiện”.
Em Thạch Thị Na Vi, thành viên CLB Văn hóa văn nghệ Chùa Bốn Mặt cho biết: “Em đã theo học cùng cô Diệu được 4 năm và cô dạy chúng em bằng cả tấm lòng. Mọi người cũng như khán giả rất mến cô Diệu”.
Những hạt nhân văn hóa văn nghệ như các thành viên trong CLB Văn hóa văn nghệ Chùa Bốn Mặt nói chung và chị Diệu nói riêng đã và đang góp phần tích cực giữ gìn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống, làm phong phú đời sống tinh thần và tạo nên bản sắc cho văn hóa Cần Thơ sau hợp nhất.
HUY TÂM