* Phát triển mạnh các mô hình liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ cá tra

(CT-TTXVN)- Đó là một trong các bài học kinh nghiệm được đúc kết tại Hội nghị sơ kết thực hiện Quyết định 80/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách khuyến khích tiêu thụ nông sản hàng hóa thông qua hợp đồng trên địa bàn TP Cần Thơ, giai đoạn 2003 - 2008 vào sáng ngày 7-1-2009.

Ngoài vấn đề này, việc giữ chữ tín giữa doanh nghiệp và nông dân, sự tham gia tích cực của các cấp chính quyền địa phương, doanh nghiệp có chiến lược xây dựng vùng nguyên liệu, hợp đồng ký kết đảm bảo quyền lợi của hai bên, công tác chuyển giao khoa học trong sản xuất nông nghiệp đúng lúc... cũng là những yếu tố quyết định sự thành công của việc thực hiện Quyết định 80/2006/QĐ-TTg. Song song đó, hoạt động sản xuất nông nghiệp thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã có khả năng cung ứng hàng hóa với số lượng lớn, chất lượng đồng đều; năng lực quản lý, sự tự thân vận động của tổ hợp tác, hợp tác xã... là những yếu tố cơ bản quyết định mối gắn kết bền chặt giữa nông dân với doanh nghiệp, đảm bảo sản xuất nông nghiệp có đầu ra, có hiệu quả kinh tế.

Tại hội nghị, để Quyết định 80/2006/QĐ-TTg thật sự mang lại hiệu quả cao, nhất là trong bối cảnh nước ta ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, các đại biểu kiến nghị: Nhà nước cần nhanh chóng hình thành các vùng quy hoạch sản xuất nông nghiệp, đầu tư cơ sở hạ tầng nông thôn, tăng cường cung cấp thông tin thị trường, điều chỉnh cơ chế, chính sách (thuế, tích tụ ruộng đất, tăng cường tính pháp lý của các hợp đồng...) phù hợp với tình hình mới...

Theo Sở NN&PTNT TP Cần Thơ, sau hơn 6 năm triển khai Quyết định 80/2006/QĐ-TTg, các cấp, các ngành rất quan tâm trong việc tuyên truyền, vận động, hỗ trợ doanh nghiệp, nông dân... thực thi quyết định này. Tuy nhiên, tỷ lệ ký kết hợp đồng tiêu thụ theo Quyết định 80/2006/QĐ-TTg trên tổng diện tích sản xuất đối với cây lúa chỉ khoảng 10%, các loại hàng hóa nông sản khác không đáng kể.

* Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) cho biết, các hình thức liên kết giữa sản xuất nguyên liệu và chế biến, tiêu thụ cá tra đang được các hộ nuôi cá và doanh nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) phát triển mạnh. Theo chương trình liên kết này, Công ty Cổ phần XNK Thủy sản An Giang (AFA) đã ký hợp đồng bao tiêu với các hộ nuôi cá từ tháng 9-2008 đến tháng 4-2009 với tổng sản lượng 7.520 tấn cá tra nguyên liệu. 10 doanh nghiệp khác ở tỉnh An Giang cũng có kế hoạch tự lo 40% nguyên liệu và ký với khách hàng truyền thống 42% nguyên liệu trong năm 2009.

Chủ nhiệm HTX Hòa Hưng, Lê Thanh Dung cho biết: mới đây HTX đã ký hợp đồng với doanh nghiệp Đại Thành cho đầu ra của cá đang thả, dự kiến thu hoạch vào quý I-2009, sản lượng khoảng 3.000 tấn. Theo Chủ nhiệm HTX Thới An ở xã Thới An (Cần Thơ) Nguyễn Ngọc Hải, HTX đã ký hợp đồng có đầu tư và bao tiêu 12.000 tấn cá với Công ty TNHH Hùng Vương với sản lượng 10.000 tấn cá tra. Chỉ tính riêng Hiệp hội Thủy sản tỉnh Đồng Tháp đã giới thiệu cho 96 hội viên ký hợp đồng tiêu thụ hơn 32.000 tấn cá tra nguyên liệu. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả giữa các mô hình liên kết này, Tổng thư ký Vasep Trương Đình Hòe cho rằng: các doanh nghiệp cần liên kết theo các phương thức sau: thứ nhất là trước vụ nuôi, người nuôi thông qua Hiệp hội ký hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp xác định cụ thể sản lượng, thời vụ thu hoạch; thứ hai, doanh nghiệp ứng trước 70% chi phí nuôi thông qua thức ăn cho cá, thỏa thuận giá từ đầu vụ, đảm bảo người nuôi và doanh nghiệp có lời. Cuối cùng, doanh nghiệp vận động người nuôi thành lập các liên hiệp sản xuất cá tra bền vững, bảo lãnh mua nợ thức ăn cho cá, hỗ trợ kỹ thuật và mua cá tra nguyên liệu.

H TRIỀU - THY HIỀN