Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày càng nhiều trường đại học Mỹ đang chủ động tìm kiếm sinh viên thay vì chờ thí sinh nộp hồ sơ, trong bối cảnh các cơ sở giáo dục đại học phải đối mặt với sự suy giảm số lượng học sinh tốt nghiệp phổ thông, lượng sinh viên quốc tế giảm và áp lực tài chính ngày càng lớn.

Sinh viên quốc tế tại Mỹ.  Ảnh: SCMP

Hàng trăm trường đại học tại Mỹ đang gửi thư báo trúng tuyển cho học sinh mà thậm chí không yêu cầu nộp đơn. Được gọi là “tuyển sinh trực tiếp”, quy trình được rút gọn này miễn phí và không yêu cầu bài luận, các câu hỏi về hoạt động ngoại khóa hay các bài kiểm tra tiêu chuẩn bắt buộc, mà chỉ dựa trên một số tiêu chí như học bạ trung học. Đổi lại, các trường đại học, vốn đang tìm cách thu hút thêm sinh viên trong bối cảnh những khó khăn tài chính ngày càng lan rộng, có cơ hội tiếp cận những học sinh tiềm năng. Sau đó, các trường tìm cách thuyết phục những học sinh này đăng ký nhập học.

Những người ủng hộ cho rằng cách tiếp cận này là giải pháp có lợi cho cả hai bên. Giám đốc điều hành Hiệp hội Quốc gia về Tư vấn Tuyển sinh Đại học chia sẻ với tờ Wall Street Journal rằng thay vì sinh viên nộp đơn vào trường, trường sẽ “nộp đơn” với sinh viên. Đây là một cách để sinh viên không phải vượt qua quá nhiều thủ tục mới có thể vào đại học.

Tuyển sinh trực tiếp đã tăng mạnh về mức độ phổ biến, đặc biệt tại các trường tư thục ít có tính chọn lọc hơn đang cạnh tranh để thu hút nguồn sinh viên đại học ngày càng thu hẹp. Bà Jenny Rickard, Giám đốc điều hành hệ thống nộp hồ sơ đại học trực tuyến dùng chung Common App, cho biết trên nền tảng này, số trường tham gia đã tăng hơn gấp 3 lần kể từ năm học 2023-2024, chiếm khoảng 1/5 số đối tác của nền tảng. Hiện hơn 10 bang đã có các sáng kiến tuyển sinh trực tiếp.

Mô hình kinh doanh giáo dục đại học tồn tại qua nhiều thế hệ tại Mỹ đang chịu sức ép ngày càng lớn. Ngay cả những cơ sở đào tạo có thương hiệu cũng bắt đầu cảm nhận sức nóng trước những thách thức mà các trường khác đang phải đối mặt như “vách đá nhân khẩu học” - tình trạng số người trong độ tuổi đại học giảm mạnh, cú sốc từ sinh viên quốc tế, giới hạn vay sinh viên…

Sự sụt giảm tỷ lệ sinh hiện đang tác động đến các trường đại học trên toàn nước Mỹ. Theo Ủy ban Giáo dục Đại học Liên bang các bang miền Tây (WICHE), đến năm 2041, số sinh viên trong độ tuổi đại học truyền thống được dự báo sẽ giảm 13%. Sự suy giảm này càng trở nên nghiêm trọng do tỷ lệ học sinh lựa chọn vào đại học ngay sau khi tốt nghiệp trung học giảm xuống. Theo số liệu thống kê, năm 2016, 70% học sinh theo học ngay tại các trường đại học hệ 2 năm hoặc 4 năm. Đến năm 2022, tỷ lệ này giảm xuống còn 62%.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump bắt đầu siết chặt việc tuyển sinh sinh viên quốc tế từ năm ngoái bằng cách tăng cường các hạn chế về thị thực và hạn chế cơ hội việc làm. Theo một báo cáo có sự tham gia của Viện Giáo dục Quốc tế (IIE), trong mùa thu vừa qua, số sinh viên quốc tế mới nhập học tại các trường Mỹ đã giảm 17%. Sự sụt giảm này gây ảnh hưởng đáng kể đến nguồn thu của các trường, vì sinh viên quốc tế thường trả toàn bộ học phí và trong một số trường hợp còn phải đóng thêm các khoản phí. Trong khi đó, tại phần lớn các trường, đa số sinh viên trong nước nhận một hình thức hỗ trợ tài chính nào đó từ trường đại học.

Bên cạnh đó, tháng 7 vừa qua, chính quyền Tổng thống Trump áp mức trần 100.000USD đối với khoản vay dành cho bậc sau đại học và 200.000USD đối với các chương trình đào tạo chuyên nghiệp. Các mức trần này nhằm góp phần kiềm chế chi phí học đại học và làm chậm đà gia tăng nợ sinh viên, hiện đã lên mức kỷ lục 1.700 tỉ USD. Những thay đổi này có thể đe dọa lượng tuyển sinh của một số chương trình sau đại học vốn từ lâu là nguồn thu quan trọng của các trường đại học.

Trước đó, năm 2019, Bộ Tư pháp Mỹ đã bãi bỏ “thỏa thuận ngầm” giữa các trường đại học nhằm chấm dứt việc đàm phán với sinh viên tiềm năng về các gói hỗ trợ tài chính sau ngày 1-5. Hiện nay, các trường thường xuyên đưa ra những đề nghị vào phút chót trong suốt mùa hè để lôi kéo những sinh viên đã chấp nhận lời mời của các trường khác. Hiện tượng này trao cho các gia đình nhiều khả năng hơn để yêu cầu mức giảm học phí lớn hơn và tạo ra những cuộc cạnh tranh về giá giữa các trường. Đồng thời, các trường ngày càng khó dự đoán bao nhiêu sinh viên sẽ thực sự đến nhập học vào đầu năm học.

NGỌC QUANG