Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 23-10, Quốc hội thảo luận ở tổ. Ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Ông Đào Chí Nghĩa phát biểu trong phiên thảo luận ở tổ chiều 23-10.

Thứ nhất, tại khoản 5, Điều 15, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, quy định miễn thuế đối với cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.

Đại biểu đồng tình với chủ trương ưu tiên nguồn lực cho giáo dục. Tuy nhiên, dự thảo đang sử dụng tiêu chí “hoạt động không vì lợi nhuận” nhưng chưa thể hiện ngay trong Luật cơ chế kiểm soát việc duy trì tiêu chí này trong suốt quá trình hoạt động. Nếu chỉ căn cứ vào tư cách được xác định khi thành lập, có thể phát sinh trường hợp cơ sở đã được miễn thuế nhưng sau đó phân chia lợi tức, rút vốn hoặc sử dụng nguồn thu không đúng mục đích. Mặt khác, hồ sơ thẩm tra nêu số giảm thu dự kiến khoảng 2.200 tỉ đồng mỗi năm, nhưng chưa có đủ số liệu phân tách theo loại hình cơ sở giáo dục để kiểm chứng đầy đủ tác động.

Đề nghị điều chỉnh khoản 5 điều này cụ thể như sau: cơ sở giáo dục tư thục chỉ được miễn thuế khi đáp ứng điều kiện hoạt động không vì lợi nhuận theo pháp luật về giáo dục; toàn bộ phần thu nhập được miễn phải được sử dụng cho hoạt động giáo dục và tái đầu tư phát triển; không được phân chia lợi nhuận hoặc hoàn trả lợi ích cho nhà đầu tư trái quy định. Đồng thời, giao Chính phủ quy định hồ sơ chứng minh, nghĩa vụ báo cáo định kỳ, kiểm tra, hậu kiểm và cơ chế truy thu số thuế đã miễn cùng tiền chậm nộp, xử lý vi phạm nếu không còn đáp ứng điều kiện. Trước khi quyết định phạm vi miễn thuế, cần bổ sung số liệu đánh giá tác động theo từng nhóm cơ sở công lập, tư thục trong nước và cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài.

Thứ hai, về khoản 5a, Điều 15, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và khoản 5a, Điều 5, Luật Thuế thu nhập cá nhân, liên quan đến miễn thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Đại biểu đồng tình với mục tiêu hỗ trợ học sinh, sinh viên và người bệnh là cần thiết, nhưng miễn thuế cho đơn vị cung cấp suất ăn không đồng nghĩa chắc chắn với việc giảm giá hoặc nâng cao chất lượng bữa ăn. Và báo cáo thẩm tra cũng chỉ ra khó khăn trong việc tách riêng doanh thu, chi phí và thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn, nhất là với doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề; hồ sơ chưa làm rõ cơ chế bảo đảm lợi ích miễn thuế được chuyển đến người thụ hưởng.

Vì vậy, đề nghị cân nhắc kỹ và chưa nên quy định việc miễn thuế toàn bộ theo phương án hiện tại nếu chưa chứng minh được hiệu quả và khả năng kiểm soát. Trường hợp tiếp tục chính sách, cần bổ sung điều kiện hưởng ưu đãi và nguyên tắc hạch toán riêng doanh thu, chi phí; có hợp đồng, chứng từ xác định suất ăn cung cấp cho đúng cơ sở; thực hiện yêu cầu về an toàn thực phẩm, nguồn gốc nguyên liệu và chất lượng suất ăn; đồng thời có cơ chế kiểm tra, thu hồi ưu đãi khi kê khai sai hoặc vi phạm. Cần đánh giá phương án hỗ trợ trực tiếp cho người học, người bệnh hoặc gắn ưu đãi với cam kết giảm giá, nâng chất lượng suất ăn. Quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân phải được thiết kế thống nhất với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, tránh tạo khác biệt thiếu căn cứ giữa cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Thứ ba, thuế 2% của các bệnh viện công, nhưng trước 2025 thì đến nay vẫn còn treo đang còn gặp khó khăn như Bệnh viện Đa khoa Trung ương. Cần quan tâm tháo gỡ khoản thuế này, lãi suất không đóng đang được tính hằng ngày.

PV (lược ghi)