Trong bối cảnh cuộc xung đột ở Trung Đông diễn ra gay cấn, Ukraine được cho có thể “hốt bạc” bằng chính loại máy bay không người lái (UAV) mà Kiev thử nghiệm trong cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm với Nga, bởi nước này hiện đang nhận được nhiều yêu cầu giúp đỡ từ các quốc gia vùng Vịnh để đối phó với lượng UAV khổng lồ do Iran phóng.

Binh sĩ Ukraine cầm trên tay chiếc UAV do nước này sản xuất. Ảnh: NBC News

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến nhằm vào Iran ngày 28-2, các khách sạn, sân bay và tòa nhà dân cư ở các thành phố trên khắp vùng Vịnh đã bị tấn công bằng UAV, gây ra thiệt hại nặng nề khi Tehran nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự của Washington đặt tại các nước láng giềng vùng Vịnh. Đây là bức tranh quen thuộc ở Ukraine. Yuriy Ihnat, người phát ngôn của lực lượng không quân Ukraine, cho hay mỗi ngày Nga phóng từ 150-200 UAV, gồm UAV Shahed do Iran thiết kế, và từ 80%-90% trong số đó thường bị bắn hạ. Điều đáng nói, phần lớn UAV do Nga phóng bị đánh chặn không phải bằng tên lửa phòng không đắt tiền mà nhiều quốc gia ở Trung Đông áp dụng mà bằng UAV đánh chặn rẻ hơn và hiệu quả hơn nhiều.

Theo người phát ngôn Marko Kushnir của General Cherry, một trong những nhà sản xuất UAV hàng đầu của Ukraine, chiến dịch “quân sự đặc biệt” do Nga phát động đã biến Ukraine thành “hệ sinh thái” độc đáo, cho phép thử nghiệm công nghệ UAV tiên tiến trên chiến trường trong thời gian thực. Được thành lập hồi năm 2023, General Cherry sản xuất gần 100.000 UAV/tháng. Một trong những UAV đánh chặn chủ lực của công ty này là chuyên dùng để tiêu diệt UAV Shahed và đang được lực lượng vũ trang Ukraine “chuộng” dùng. Đáng chú ý, trước khi cuộc chiến tại Iran nổ ra, General Cherry còn được Lầu Năm Góc mời tham gia sáng kiến “Thống trị bằng UAV” trị giá lên tới 1 tỉ USD. 

Đó là lý do giúp Ukraine thu hút sự chú ý của các quốc gia đồng minh và đối tác. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết đã nhận được gần một chục yêu cầu từ Mỹ, các nước ở Trung Đông và châu Âu để chia sẻ kinh nghiệm “trong việc bảo vệ tính mạng, tên lửa đánh chặn, hệ thống tác chiến điện tử và huấn luyện có liên quan”. Trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội X, Tổng thống Zelensky tuyên bố kinh nghiệm của Ukraine trong việc chống lại UAV tấn công là “không thể thay thế” và “tiên tiến nhất thế giới”. Nhà lãnh đạo Ukraine còn cho biết đã cử các nhóm chuyên gia về UAV đến Trung Đông.

Mối quan tâm ngày càng tăng đối với công nghệ chống UAV của Ukraine xuất hiện giữa lúc hệ thống phòng không trên khắp Trung Đông đang bị quá tải trước các đợt tấn công bằng UAV và tên lửa của Iran. Kể từ khi nổ ra xung đột, Iran đã phóng hàng ngàn UAV và tên lửa. Trong đó, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã đánh chặn hơn 1.350 UAV và hơn 230 tên lửa đạn đạo của Iran; Bahrain phá hủy 176 UAV và 105 tên lửa; Qatar đánh chặn 47 UAV và 118 tên lửa đạn đạo, khiến các quốc gia vùng Vịnh tốn “bộn”. Theo trang tin Axios, UAV Shahed của Iran có giá từ 20.000-50.000USD/chiếc nhưng để đánh chặn chúng, các nước trong khu vực phải triển khai các tên lửa phòng không tiên tiến có giá hàng triệu USD, gồm lửa đánh chặn Patriot có giá từ 3-4 triệu USD, tạo ra sự mất cân bằng chi phí rõ rệt, qua đó tạo ra thách thức lớn đối với lực lượng đang cố gắng bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng và các căn cứ quân sự khỏi các đợt tấn công bằng UAV quy mô lớn từ Iran.

Do đó, Mỹ đã đưa ra các giải pháp thay thế rẻ hơn. Theo đó, quân đội Mỹ vừa gửi khoảng 10.000 UAV đánh chặn Merops, vốn ban đầu được phát triển và thử nghiệm ở Ukraine, đến Trung Đông để chống lại các cuộc tấn công bằng UAV của Tehran mà không cần dựa vào hệ thống phòng thủ tên lửa đắt tiền. Được biết, mỗi chiếc Merops có giá từ 14.000-15.000USD và có thể giảm xuống còn 3.000-5.000USD nếu được đặt với số lượng lớn, rẻ hơn nhiều so với UAV Shahed.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)