21/02/2010 - 10:37

Ông ElBaradei “làm nóng” chính trường Ai Cập

 Người ủng hộ chờ đón ông ElBaradei tại sân bay Cairo.  Ảnh: AP

Dù còn khá lâu nữa mới tới mùa bầu cử ở Ai Cập với cuộc bầu cử quốc hội vào cuối năm nay và cuộc đua vào chiếc ghế tổng thống đầu năm tới, nhưng bầu không khí chính trị ở nước này đã bắt đầu sôi sục. Tối 19-2, khoảng 1.000 người tụ tập tại sân bay Cairo để chào đón cựu Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Mohamed ElBaradei, nhân vật duy nhất được xem là có khả năng thách thức quyền lực của Tổng thống Hosni Mubarak, người cầm quyền liên tục 29 năm qua tại quốc gia đông dân nhất thế giới A-rập này.

Những người ủng hộ ông ElBaradei đã hô vang các khẩu hiệu “ElBaradei, chúng tôi muốn thay đổi, chúng tôi muốn hiến pháp mới, Ai Cập muôn năm”. Họ mang theo chân dung ElBaradei với chữ YES nhằm thể hiện ước muốn ông ra tranh cử. Phát biểu với báo giới trước khi tới sân bay, ElBaradei cho biết ông muốn trở thành “một công cụ thay đổi” Ai Cập. Dự kiến một số nhà hoạt động chính trị sẽ gặp ông ElBaradei vào ngày 23-2 để bàn về tương lai chính trị của đất nước.

ElBaradei, người nhận giải Nobel Hòa bình năm 2005, được phe đối lập đặt nhiều kỳ vọng bởi ông là người Ai Cập được cộng đồng quốc tế biết tới nhiều nhất. Ngoài ra, ông chưa có “tì vết” tham nhũng nào trong khi chính quyền hiện nay bị cáo buộc là để xảy ra tham nhũng tràn lan.

Gần đây, trong dư luận Ai Cập rộ lên những đồn đoán rằng người “kế vị” Tổng thống Mubarak sẽ là con trai thứ Gamal, đang là nhân vật số ba trong Đảng Dân chủ Quốc gia (NDP) cầm quyền. Hiện những chính khách có khả năng ra tranh cử tổng thống đều là thân tín của gia đình Mubarak. Điều đó cùng với việc chính quyền ra sức “lăng-xê” Gamal sẽ bảo đảm thắng lợi cho chính khách kiêm doanh nhân 47 tuổi này. Trong khi đó, một số nhà phân tích cho rằng có thể chính quyền Ai Cập sẽ tìm cách kiềm chế ElBaradei bằng cách trao cho ông một chức vụ nào đó, như ngoại trưởng hay thủ tướng chẳng hạn. Trước khi trải qua 12 năm làm người đứng đầu IAEA (1997-2009), ông ElBaradei từng là quan chức Bộ Ngoại giao Ai Cập.

Hiện ông ElBaradei, 68 tuổi, chỉ mới tuyên bố sẽ ra tranh cử nếu được bảo đảm rằng cuộc bầu cử diễn ra tự do và đặt dưới sự giám sát của cộng đồng quốc tế, cũng như truyền thông nhà nước không được phân biệt đối xử với các ứng viên. Ông cũng muốn sửa đổi hiến pháp để dỡ bỏ những rào cản với các ứng viên. Hiến pháp Ai Cập hiện hành cấm những người không đảng phái tham gia tranh cử tổng thống, mà ông ElBaradei sống ở hải ngoại mấy chục năm nay nên không có chân trong đảng phái nào. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo NDP gần đây liên tục khẳng định sẽ không sửa đổi hiến pháp trước cuộc bầu cử. Như vậy, ông ElBaradei buộc phải gia nhập một đảng đối lập nào đó nếu muốn đủ tư cách ra tranh cử.

Không biết cựu lãnh đạo IAEA sẽ có mặt trong cuộc đua vào chiếc ghế tổng thống Ai Cập hay không, nhưng rõ ràng sự xuất hiện cùng với những tuyên bố của ông đang khuấy động chính trường đất nước kim tự tháp.

LÊ DÂN (Theo AFP, McClatchy, Reuters)

Chia sẻ bài viết