Cao điểm mùa mưa cùng các cơn mưa lớn kéo dài tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe. Vì vậy, chuyên gia y tế khuyến cáo cộng đồng chủ động phòng bệnh từ nguồn nước và môi trường ô nhiễm. Bên cạnh đó, thực hiện các biện pháp vệ sinh đúng cách để sớm ổn định cuộc sống sau những ngày ngập nước. 

Các chuyên gia y tế khuyến cáo cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe mùa mưa bão. Ảnh minh họa

Nhiều nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe

Theo TS Đỗ Mạnh Cường, Phó trưởng Phòng Sức khỏe môi trường cộng đồng và lao động, Cục Phòng bệnh, việc xử lý nước, vệ sinh môi trường, khử khuẩn nhà cửa bị ngập nước đúng cách rất quan trọng. Với tình trạng sàn nhà và các đồ dùng tiếp xúc nước đã bị ô nhiễm, việc dọn dẹp cần thực hiện theo nguyên tắc: nước rút đến đâu dọn dẹp ngay đến đó. Đẩy sạch bùn đất rác thải ra ngoài ngay khi bùn còn ướt; nếu để bùn khô đóng cứng sẽ rất khó xử lý. Gia đình không nhất thiết phải phun hóa chất khử khuẩn toàn bộ ngôi nhà mà chỉ cần lau rửa, vệ sinh bề mặt bằng chất tẩy rửa thông dụng. Quá trình vệ sinh thực hiện theo quy trình lau rửa “2 xô”: xô 1 đựng nước sạch, xô 2 đụng dung dịch tẩy rửa. Lau trước bằng nước sạch để loại bỏ bụi bẩn, sau đó lau lại bằng dung dịch tẩy rửa. Lau từ chỗ sạch đến chỗ bẩn, từ trên xuống dưới, trong ra ngoài, lau theo đường một chiều hoặc hình chữ Z. Lưu ý, trong lúc dọn dẹp nhà cửa cần mang khẩu trang, găng tay bảo hộ và mở tất cả các cửa sổ, cửa chính để không khí thông thoáng, giúp bề mặt nhanh khô.

TS Đỗ Mạnh Cường chia sẻ thêm, có 2 nhóm nguy cơ chính ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến sức khỏe cộng đồng những ngày mưa bão. Trực tiếp là các loại tai nạn thương tích, chấn thương và đuối nước phát sinh do dòng chảy, ngập lụt. Ngoài ra, còn có nguy cơ điện giật, tai nạn trong quá trình dọn dẹp vệ sinh nhà cửa, môi trường sau khi nước rút. Người dân cũng có nguy cơ bị côn trùng đốt, rắn cắn hoặc nhiễm trùng vết thương hở khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Nhóm gián tiếp thường xuất hiện sau khi nước rút, khi môi trường, thực phẩm và nguồn nước sinh hoạt bị nhiễm bẩn, làm gia tăng nguy cơ bùng phát các dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng.

ThS Đỗ Phương Hiền, Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng nước Quốc gia, Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường, cho biết, chất lượng nguồn nước tiềm ẩn nguy cơ gây các bệnh truyền nhiễm. Bởi vì nước phục vụ cho mọi hoạt động thiết yếu hằng ngày từ ăn uống, vệ sinh cá nhân đến vệ sinh môi trường. Sau mưa lũ, nếu nguồn nước nhiễm bẩn mà không kịp thời xử lý, người dân buộc phải dùng nước không an toàn, nguy cơ bùng phát dịch bệnh rất cao. Các bệnh truyền nhiễm dễ mắc sau mưa lũ là bệnh lây qua đường tiêu hóa như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn... do sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm. Bên cạnh đó là nhóm bệnh ngoài da và hô hấp như đau mắt đỏ, nhiễm trùng vết thương hở. Ngoài ra còn có sốt xuất huyết do các vũng nước đọng sau lũ là điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản. Người dân không chủ quan, nhưng cũng không nên quá lo lắng vì hầu hết các bệnh này đều có thể chủ động phòng tránh.

Tuân thủ nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”

TS Đỗ Mạnh Cường khuyến cáo, người dân cần tuân thủ các nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”, tuyệt đối không ăn thực phẩm đã ngập nước, thực phẩm ôi thiu, mốc, hết hạn hoặc thực phẩm đông lạnh bị rã đông lâu ngày do mất điện; không ăn gia súc, gia cầm chết bệnh hoặc không rõ nguyên nhân… Về vệ sinh cá nhân, nên thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, tiếp xúc nước bẩn. Không bơi lội, tắm gội hoặc chơi đùa trong nước ngập. Trường hợp bắt buộc phải lội nước, cần đi ủng bảo hộ và rửa lại bằng nước sạch ngay sau đó. Dùng riêng khăn mặt, quần áo; phơi khăn và đồ dùng ở nơi thoáng gió, có ánh nắng để tránh nấm mốc và lây nhiễm chéo.

Chuyên gia cũng khuyến cáo các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, như: người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai và người có bệnh lý nền cần chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa mưa. Theo TS Đỗ Mạnh Cường, nhóm kể trên có sức đề kháng kém và khả năng tự bảo vệ hạn chế. Vì vậy, trẻ em, phụ nữ và người già cần được ưu tiên cung cấp đầy đủ nước sạch, lương thực, thực phẩm an toàn và thiết bị vệ sinh cá nhân. Gia đình có người mắc bệnh mạn tính cần chủ động dự trữ đủ cơ số thuốc điều trị định kỳ và các thiết bị y tế cá nhân cần thiết trước khi mưa bão xảy ra. Bên cạnh đó, giữ không gian sống thoáng mát, sạch sẽ để phòng tránh các bệnh truyền nhiễm và bệnh đường hô hấp bùng phát. Ngoài ra, ThS Đỗ Phương Hiền khuyến cáo, vào mùa mưa, mỗi gia đình nên dự trữ nước sạch, tích trữ nước uống đóng chai hoặc dùng các dụng cụ sạch tích trữ nước máy. Kê cao các dụng cụ chứa nước lên vị trí an toàn, tránh để nước lũ tràn vào làm ô nhiễm.

TS Đỗ Mạnh Cường khuyến cáo, trước diễn biến phức tạp của mùa mưa bão, việc chủ động dự trữ nước sạch, hóa chất khử khuẩn, vật tư thiết yếu và nâng cao kiến thức phòng bệnh là “tuyến phòng thủ đầu tiên” để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân theo đúng hướng dẫn. Khi xuất hiện các dấu hiệu sức khỏe bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời.

THU SƯƠNG