MAI QUYÊN (Theo Reuters, Nikkei)

Nhật Bản có kế hoạch phát triển các bến cảng di động, cho phép nước này nhanh chóng triển khai lực lượng bảo vệ các đảo xa xôi trên Biển Hoa Ðông nếu xung đột vũ trang nổ ra ở Ðài Loan hoặc nơi khác trong khu vực.

Nằm sát mép phía Ðông của Biển Hoa Ðông, quần đảo Nansei trải dài theo hướng Tây Nam từ đảo chính Kyushu đến gần Ðài Loan. Quần đảo cũng nằm trong “chuỗi đảo thứ nhất” kiểm soát tham vọng tiến ra Thái Bình Dương của Trung Quốc, có thể trở thành chiến trường nếu xảy ra xung đột vũ trang liên quan Ðài Loan.

Tàu khu trục Izumo của Nhật Bản dẫn đầu trong cuộc duyệt hạm đội quốc tế mà nước này tổ chức ngày 6-11. Ảnh: Reuters

Tuy đóng vai trò chiến lược quan trọng, nhưng rất nhiều đảo thuộc quần đảo nói trên thiếu những bến cảng lớn. Ngay cả nhóm đảo Sakishima, một phần của quần đảo Nansei gần Ðài Loan nhất, cũng chỉ có 2 cảng có thể tiếp nhận tàu cỡ lớn trong biên chế Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF). Giải quyết vấn đề này, các nhà hoạch định chính sách ở Tokyo trong yêu cầu ngân sách tài khóa năm 2023 đã đưa ra dự án xây dựng loạt bến cảng di động tạm thời trên quần đảo Nansei trong vài năm tới. Các công trình cho phép SDF dễ dàng sơ tán cư dân và triển khai các đơn vị đổ bộ cùng phương tiện chiến đấu để bảo vệ các đảo xa nếu xung đột nổ ra. Ngoài mục đích quân sự, bến cảng di động dự kiến được sử dụng quản lý thảm họa, chẳng hạn như vận chuyển thiết bị chữa cháy và bốc dỡ các vật tư cứu trợ cần thiết từ tàu.

Nỗ lực của Nhật Bản

Kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát vào cuối tháng 2, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida liên tục cảnh báo rằng “Ukraine hôm nay có thể là Ðông Á ngày mai”, ám chỉ một cuộc tấn công tiềm tàng của Trung Quốc nhắm vào Ðài Loan. Mối quan ngại ngày càng tăng với việc Bắc Kinh đưa tên lửa vào vùng biển gần chuỗi đảo Nansei trong cuộc tập trận quân sự quy mô lớn xung quanh Ðài Loan vào tháng 8. Cùng với tần suất gia tăng hoạt động của hải quân và không quân Trung Quốc, Thủ tướng Kishida còn quan ngại mối đe dọa từ những vụ phóng tên lửa mới nhất của CHDCND Triều Tiên, thách thức lá chắn phòng thủ của nước này và láng giềng Hàn Quốc.

Trong bối cảnh an ninh khu vực ngày càng bất ổn, Thủ tướng Kishida cuối tuần rồi tuyên bố Tokyo sẽ làm mọi thứ có thể để tăng cường khả năng phòng thủ của đất nước. Trong thập kỷ qua, Nhật Bản đã tăng dần vai trò quân sự trên toàn cầu với ngân sách quốc phòng ngày càng mở rộng. Dự kiến, Tokyo sẽ tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng lên khoảng 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong 10 năm tới dựa trên tiêu chuẩn của Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO).

Còn trước mắt, Nhật đang tìm cách ký “Thỏa thuận tiếp cận đối ứng - RAA” với Anh vào tháng 12 tới nhằm bảo đảm thực hiện suôn sẻ hợp tác quốc phòng song phương. Theo tờ Financial Times, RAA tạo cơ sở pháp lý cho các cuộc tập trận chung và hợp tác hậu cần bằng cách đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh khi quân đội của nước này sang nước kia để tập trận hoặc cứu trợ thảm họa. Thỏa thuận đồng thời quy định quyền xét xử trong tình huống binh sĩ hoặc nhân viên nước này phạm tội hoặc gây tai nạn ở nước còn lại. Bất kỳ bước đột phá nào giữa chính quyền Thủ tướng Kishida với Anh sẽ tuân theo thỏa thuận thắt chặt hợp tác quân sự và tình báo mà Nhật Bản ký với Úc vào tháng 1. Ðây là hiệp ước hợp tác quân sự đầu tiên của Tokyo bên ngoài liên minh với Washington, phản ánh nỗ lực của chính quyền Thủ tướng Kishida củng cố mối quan hệ an ninh với nhiều quốc gia đối tác trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Trung Quốc leo thang.