Nhật Bản đang có kế hoạch mở rộng căn cứ của Lực lượng Phòng vệ (SDF) nước này tại Djibouti, nơi đóng vai trò rất quan trọng về mặt chiến lược ở Đông Phi, để đảm trách các nhiệm vụ khác ngoài hoạt động chống hải tặc trong bối cảnh các vụ cướp biển đã giảm đáng kể, từ 237 vụ năm 2011 xuống còn chỉ 9 vụ năm 2017.

Binh sĩ Nhật Bản tại căn cứ ở Djibouti. Ảnh: Asahi Shimbun

Giới chuyên gia cho rằng lý do mà Tokyo muốn mở rộng căn cứ trên chính là mối lo ngại về Trung Quốc, quốc gia đang có ảnh hưởng ngày gia tăng trong khu vực, trong bối cảnh Bắc Kinh thúc đẩy sáng kiến “Vành đai, Con đường” nhằm tạo ra một vùng kinh tế rộng lớn trải dài từ Đông Á đến châu Âu thông qua các tuyến đường bộ và đường biển. Năm 2017, Trung Quốc đã bắt đầu vận hành căn cứ quân sự của mình ở Djibouti.

Hoạt động nhắm mục tiêu vào các tàu thương mại của bọn hải tặc đã khiến Nhật Bản hồi năm 2009 phải bắt tay với các quốc gia khác tiến hành các hoạt động chống cướp biển trong khu vực. Theo đó, Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản (MSDF) đã triển khai nhiều tàu để tuần tra các vùng biển ngoài khơi Somalia và Vịnh Aden nhằm bảo vệ các tuyến đường vận tải. Hiện một tàu khu trục và hai máy bay tuần tra P-3C của MSDF đang thường xuyên hoạt động ở đây.

Năm 2011, Nhật Bản thuê một lô đất rộng 12 héc-ta cạnh sân bay quốc tế Djibouti để thiết lập căn cứ quân sự. Năm ngoái, căn cứ này đã được mở rộng lên 15 héc-ta. Lâu nay, SDF sử dụng căn cứ tại Djibouti để làm công tác hậu cần dành cho các thành viên SDF tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc, cũng như để triển khai các cuộc diễn tập cứu người Nhật sống ở nước ngoài có nguy cơ bị tổn hại trong các cuộc xung đột. Hiện Tokyo đang có kế hoạch sử dụng căn cứ của SDF ở Djibouti như một điểm dừng chân dành cho hoạt động vận chuyển công dân Nhật Bản khi xảy ra trường hợp khẩn cấp, chẳng hạn như trường hợp ở Algeria hồi năm 2013 khi 10 người Nhật bị sát hại sau khi một cơ sở khí đốt tự nhiên bị một nhóm vũ trang chiếm giữ.

Trong khi đó, Mỹ đang có kế hoạch cắt giảm 10% trong tổng số 7.200 binh sĩ thuộc Bộ Tư lệnh châu Phi (Africom) và đang cân nhắc xem có nên có động thái tương tự ở những nơi khác trên thế giới hay không. Lầu Năm Góc trong một tuyên bố cho biết, việc cắt giảm binh sĩ sẽ không gây ảnh hưởng tới các hoạt động quân sự ở Libya, Somalia hay Djibouti, và hoạt động của Africom sẽ tập trung vào các nước ở Tây Phi.

Động thái trên phù hợp với mong muốn của Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis là Washington tập trung hơn vào cuộc xung đột tiềm năng với Nga và Trung Quốc. Theo AFP, kế hoạch cắt giảm nhân sự này đã được đưa vào chiến lược quốc phòng sửa đổi công bố hồi tháng 1.  

TRÍ VĂN