Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới - đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh, trong khi các tuyến thay thế không đủ khả năng bù đắp.

Một cơ sở dầu mỏ ở UAE bị Iran tấn công. Ảnh: AFP

Theo các số liệu mới nhất, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của các nước Vùng Vịnh (không bao gồm Iran) trong tháng 3 chỉ đạt 8,44 triệu thùng/ngày, giảm 49% so với mức 16,58 triệu thùng/ngày của tháng trước.

Trong điều kiện bình thường, eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 20% tổng nhu cầu dầu toàn cầu và gần 1/4 thương mại năng lượng đường biển. Tuy nhiên, sau hơn một tháng xung đột, các tuyến vận tải thay thế như đường ống và hành lang đường bộ chỉ đáp ứng khoảng 40% công suất thông thường, không thể thay thế vai trò trung tâm của eo biển Hormuz.

Các nước Vùng Vịnh đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó, trong đó Saudi Arabia chuyển hướng xuất khẩu qua Biển Đỏ, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tận dụng cảng Fujairah ngoài eo biển Hormuz, còn Iraq khôi phục các tuyến vận tải qua Thổ Nhĩ Kỳ và Syria. Tuy nhiên, ngay cả trong điều kiện tối ưu, tổng công suất thay thế của Saudi Arabia và UAE chỉ đạt khoảng 2,6–5,5 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với nhu cầu thực tế.

Số liệu chi tiết cho thấy mức độ gián đoạn nghiêm trọng khi xuất khẩu của Saudi Arabia giảm xuống còn 4,39 triệu thùng/ngày, UAE còn 2,13 triệu thùng/ngày, trong khi Iraq chỉ còn 561.000 thùng/ngày. Kuwait và Qatar gần như biến mất khỏi bản đồ xuất khẩu, trong khi Oman là trường hợp hiếm hoi tăng sản lượng nhờ vị trí ngoài eo Hormuz.

Trong khi đó, Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh, còn gọi là OPEC+, ngày 5-4 đã nhất trí tăng hạn ngạch khai thác dầu mỏ thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 5 tới. Đây là mức tăng khiêm tốn và chủ yếu chỉ mang tính biểu tượng, do các thành viên chủ chốt trong liên minh không thể tăng sản lượng thực tế bởi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran.

Các nguồn tin từ OPEC+ ghi nhận mức tăng hạn ngạch 206.000 thùng/ngày chỉ chiếm chưa đầy 2% lượng cung bị gián đoạn do việc phong tỏa Eo biển Hormuz.

Trong tháng 3-2026, sản lượng khai thác dầu mỏ của OPEC đã giảm tới 7,3 triệu thùng/ngày so với tháng trước đó, phản ánh tác động của tình trạng cắt giảm xuất khẩu do Eo biển Hormuz bị phong tỏa.

 ĐỨC TRUNG