Cuộc xung đột vũ trang đang diễn ra ở Iran cho thấy nước này không chỉ bị lép vế trước sức mạnh quân sự của liên minh Mỹ - Israel mà còn thất thế trên sân nhà trước sự hợp tác của 2 cơ quan tình báo hàng đầu thế giới là Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Cơ quan Tình báo Quốc gia Israel (Mossad).

Tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei thoát chết trong cuộc không kích của Israel vào Tehran hôm 28-2 khiến người cha Ali Khamenei và hàng chục người khác thiệt mạng. Ảnh: Reuters

Theo các nhà phân tích, sự khởi đầu của cuộc chiến hiện nay phần lớn được quyết định bởi những thành công trong hoạt động gián điệp và thu thập thông tin chiến lược. Trong chiến tranh hiện đại, tình báo không còn giới hạn ở việc thu thập thông tin con người (HUMINT), mà còn kết hợp nhiều công nghệ mới như vệ tinh, trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn và chiến tranh mạng. Các chiến dịch thường sử dụng mô hình “trí tuệ hợp nhất”, kết hợp nhiều nguồn thông tin khác nhau để tạo ra bức tranh chiến trường theo thời gian thực.

Vì thế, giới phân tích cho rằng chuỗi tấn công hạ sát giới lãnh đạo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và Hezbollah ở Lebanon trong năm 2024 và 2025 không phải chỉ là chiến tích của Mossad, mà phần lớn nhờ vào chiến dịch đầy quy mô do CIA tiến hành.

Thêm “bài học xương máu” cho Iran

Theo tờ New York Times, thực tế từ cuộc xung đột 12 ngày đêm hồi tháng 6-2025 được xem là bài học an ninh "xương máu" cho Tehran. Cuộc chiến cho thấy Mossad thiết lập mạng lưới phá hoại ngay bên trong Iran, bao gồm việc bí mật đưa các bộ phận máy bay không người lái (UAV) và vũ khí vào nước này để tấn công các bệ phóng tên lửa và hệ thống phòng không của IRGC. Các thiết bị này được lắp ráp ngay trên lãnh thổ Iran và sử dụng để vô hiệu hóa các mục tiêu quân sự trước khi không quân Israel tiến hành không kích quy mô lớn.

Thời điểm đó, hàng loạt nhân vật chủ chốt trong bộ máy quyền lực và giới khoa học hạt nhân Iran bị Israel sát hại ngay trong các hầm trú ẩn tưởng như bất khả xâm phạm. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ nội gián cũng như những chiếc điện thoại di động của đội vệ sĩ - thứ vô tình biến thành thiết bị định vị, tiết lộ vị trí cho đối phương.

Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei sau đó đã phát động một chiến dịch thanh trừng quyết liệt, đồng thời tiến hành cải tổ sâu rộng hệ thống phản gián. Ông cũng hạn chế xuất hiện trước công chúng, chủ yếu ẩn mình trong các hầm trú ẩn kiên cố để tránh tầm theo dõi của Mỹ và Israel.

Thế nhưng có lẽ sau nhiều tháng, “bức tường cảnh giác” đã xuất hiện những vết nứt của sự chủ quan. Nhiều quan chức Iran tin rằng đối phương sẽ không mạo hiểm hành động khi các vòng đàm phán ngoại giao với Mỹ đang diễn ra tại Geneva.

Niềm tin sai lầm này đã dẫn đến một quyết định chết người khi các lãnh đạo quân sự và tình báo cấp cao nhất của Iran lại tập trung ngay trong tòa nhà trên mặt đất tại trụ sở Hội đồng An ninh quốc gia sáng 28-2. Ngay cả Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cũng rời khỏi nơi ẩn náu để xuất hiện tại khu dinh thự của mình, nhằm tham gia cuộc họp quan trọng.

Sự kết tinh của “liên minh tình báo”

Vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei ngày 28-2 không đơn thuần là một cuộc tập kích quân sự chớp nhoáng, mà là đỉnh điểm của nhiều năm chuẩn bị âm thầm và phối hợp giữa CIA và Mossad. Một số chuyên gia nhận định đây là một trong những chiến dịch tình báo quân sự lớn nhất trong lịch sử hiện đại, là minh chứng cho sự phối hợp chặt chẽ giữa Mossad và CIA trong các hoạt động chống Iran.

Sự kết hợp giữa năng lực thu thập thông tin toàn cầu của Mỹ và khả năng tiến hành các “chiến dịch bí mật táo bạo” của Israel đã tạo nên một “liên minh tình báo” có ảnh hưởng lớn trong cuộc đối đầu với Iran hiện nay. Các báo cáo cho biết tình báo Mỹ đã cung cấp dữ liệu về vị trí và hoạt động của các lãnh đạo chủ chốt Iran, trong khi Israel thực hiện cuộc tấn công bằng tên lửa chính xác vào khu phức hợp của ông Khamenei tại thủ đô Tehran. Cuộc không kích chỉ kéo dài khoảng 60 giây nhưng đã hạ sát hàng chục nhân vật chủ chốt trong bộ máy an ninh của Iran.

Một số báo cáo truyền thông cho biết chiến dịch này được hỗ trợ bởi hệ thống giám sát công nghệ cao, bao gồm việc xâm nhập vào các camera giao thông và hệ thống viễn thông theo dõi trong thành phố để xây dựng mô hình di chuyển của các vệ sĩ và lãnh đạo Iran.

Trong nhiều tháng ròng rã, CIA và Mossad đã âm thầm phối hợp để thiết lập mạng lưới giám sát dày đặc quanh Lãnh tụ Khamenei. Theo đài CNN, lực lượng tình báo Mỹ đã ghi chép tỉ mỉ từng chi tiết nhỏ trong đời sống hằng ngày của ông Khamenei, từ lịch trình di chuyển, những người tiếp xúc, phương thức liên lạc, thậm chí cả các địa điểm có thể được chọn làm nơi trú ẩn.

Cựu sĩ quan CIA Reuel Gerecht nhận định trong khi tình báo Mỹ cung cấp năng lực công nghệ vượt trội, thì Mossad của Israel đóng vai trò chủ chốt với mạng lưới điệp viên thực địa tại Iran. Ngoài ra, một số chuyên gia còn nhận định Iran đã mắc sai lầm trong bảo mật liên lạc, vô tình mở đường cho hoạt động theo dõi.

ĐỨC TRUNG (Tổng hợp)