Cả Mỹ và Iran đều tuyên bố giành chiến thắng sau khi hai nước đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, sự kiện giúp thế giới thở phào nhẹ nhõm và thị trường năng lượng, tài chính toàn cầu giảm căng thẳng.

Người dân Iran ngày 8-4 xuống đường bày tỏ niềm vui lớn vì thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ. Ảnh: Reuters

Cùng tuyên bố chiến thắng

Trả lời phỏng vấn qua điện thoại của hãng tin Pháp AFP, Tổng thống Donald Trump tuyên bố nước Mỹ đã giành được chiến thắng vang dội sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran. "Chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn. 100%. Không có gì phải nghi ngờ!", ông Trump nhấn mạnh, đồng thời khẳng định lượng uranium đã được làm giàu của Iran sẽ được "xử lý ổn thỏa" theo thỏa thuận.

Trước đó, chưa đầy 2 giờ trước hạn chót mà Tổng thống Trump đặt ra để Iran mở lại eo biển Hormuz là 8h tối 7-4  theo giờ Mỹ (tức 7h sáng 8-4 giờ Việt Nam), ông Trump đã có bài viết đăng trên mạng xã hội Truth Social thông báo rằng ông đã đồng ý "tạm dừng việc ném bom và tấn công Iran trong khoảng thời gian 2 tuần". Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh quyết định này xuất phát từ việc Iran đồng ý mở cửa eo biển Hormuz “một cách hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn”.

Nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ: "Lý do của việc làm này là chúng ta đã đạt được và vượt mọi mục tiêu quân sự đồng thời đang tiến rất gần đến một thỏa thuận mang tính quyết định liên quan đến hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình tại Trung Đông". Tổng thống Trump cũng cho biết đã nhận được đề xuất chấm dứt xung đột 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là một cơ sở khả thi để đàm phán.

Về phần mình, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận về thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian. Trong tuyên bố, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran nói rằng kẻ thù đã phải chịu thất bại không thể chối cãi và giờ đây "không còn con đường nào khác ngoài việc khuất phục trước ý chí của đất nước Iran vĩ đại và trục kháng chiến đáng kính". 

Tuyên bố mô tả 40 ngày xung đột vừa qua là một trong những "cuộc chiến phối hợp khốc liệt nhất trong lịch sử", trong đó Iran và các đồng minh trong khu vực đã giáng những đòn mà "ký ức lịch sử của thế giới sẽ không bao giờ quên". "Iran và trục kháng chiến đã gần như phá hủy hoàn toàn cỗ máy quân sự của Mỹ trong khu vực. Họ đã giáng những đòn nặng nề vào cơ sở hạ tầng và năng lực khổng lồ mà kẻ thù đã xây dựng và triển khai khắp khu vực trong nhiều năm cho cuộc chiến chống lại Iran", tuyên bố nêu.

Đài Press TV của Iran cũng trích dẫn tuyên bố thông báo thêm rằng Mỹ đã chấp nhận đề xuất 10 điểm của Iran, bao gồm ngừng bắn vĩnh viễn, dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt và rút lực lượng chiến đấu Mỹ khỏi khu vực.

Cơ hội quý giá

Việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời khiến cả thế giới thở phào nhẹ nhõm sau những lời đe dọa hết sức nguy hiểm của cả hai bên.

Iran hiện đã cho phép tàu chở hàng thiết yếu và viện trợ nhân đạo đi qua eo biển Hormuz. 

Trong thời gian ngừng bắn, Iran và Mỹ sẽ tiến hành đàm phán chấm dứt cuộc chiến. Dự kiến, đàm phán sẽ bắt đầu từ ngày 10-4 tại thủ đô Islamabad của Pakistan. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết thời gian đàm phán có thể được gia hạn nếu hai bên đồng thuận.

Hiện còn quá sớm để nói về các điều khoản khó khăn trong đàm phán của hai bên, hay kịch bản xảy ra nếu đàm phán thất bại. Tuy vậy, thời gian ngừng bắn được cho là cơ hội quý giá để Mỹ thoát khỏi cuộc chiến, vốn không được dư luận trong nước và quốc tế, kể cả các đồng minh, ủng hộ. Iran chắc chắn cũng phải nhượng bộ đáng kể nhằm tránh để đất nước lâm vào thảm họa khó lường.

Ngay sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được công bố, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ giảm sâu gần 20 USD, xuống dưới ngưỡng 100 USD/thùng. Thị trường chứng khoán thế giới cũng khởi sắc ấn tượng.

KIẾN HÒA