Khi thành công của sứ mệnh Artemis củng cố con đường đưa Mỹ trở lại Mặt trăng, tham vọng đưa phi hành gia lên thiên thể này vào năm 2030 của Trung Quốc mang ý nghĩa cạnh tranh địa chính trị và buộc Bắc Kinh đẩy nhanh tiến độ.

NASA phóng tên lửa thực hiện sứ mệnh Artemis II. Ảnh: Reuters

Artemis II mở đường đua

Đầu tuần này, 4 phi hành gia trong sứ mệnh Artemis II của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã di chuyển trên quỹ đạo chịu lực hút của Mặt trăng và đi qua vùng tối của thiên thể này.
Artemis II cũng đã phá kỷ lục về khoảng cách với Trái đất mà sứ mệnh Apollo 13 nắm giữ suốt 56 năm qua. Cụ thể, tàu vũ trụ Orion đã đưa các phi hành gia đến điểm xa nhất trong hành trình lần này là 406.771km cách Địa cầu, xa hơn khoảng 6.626km so với kỷ lục cũ.

Thành công trên đặt nền móng cho sứ mệnh Artemis III có người lái đáp xuống bề mặt Mặt trăng vào năm 2028, lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ. 

Trung Quốc tăng tốc

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đang dồn sức phát triển toàn bộ kiến trúc cho lần đổ bộ có người lái đầu tiên lên Mặt trăng vào năm 2030, từ tên lửa Trường Chinh 10 đến tàu vũ trụ có người lái thế hệ mới Mộng Châu và tàu đổ bộ Lãm Nguyệt.

Hồi tháng 2 năm nay, Trung Quốc đã thực hiện thành công cuộc thử nghiệm thoát nạn ở độ cao thấp lần đầu tiên với tên lửa Trường Chinh 10 và tàu Mộng Châu. Trung Quốc cũng đạt tiến triển về hạ tầng mặt đất khi hoàn thành 2 tháp lắp ráp để tích hợp tàu vũ trụ và các phương tiện phóng. Các cơ sở này được thiết kế nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị cho các sứ mệnh đưa người lên Mặt trăng.

Tên lửa Trường Chinh 10A đủ sức tải 14 tấn hoặc một tàu vũ trụ chở tối đa 7 người lên Quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO) và có thể tái sử dụng. Để thực hiện sứ mệnh đưa người lên Mặt trăng, Trung Quốc cần bổ sung 2 tên lửa đẩy phụ cho Trường Chinh 10A để biến nó thành Trường Chinh 10. Với tổng lực đẩy 26.250 kN, tên lửa tổng hợp này có thể chở 70 tấn lên LEO và 27 tấn lên LTO.

Khi Apollo 11 của Mỹ thực hiện cuộc đổ bộ lịch sử vào ngày 20-7-1969, tên lửa Saturn V đã đưa khoảng 43-47 tấn lên LTO.

Để vượt qua cột mốc trên, Bắc Kinh lên kế hoạch sử dụng 2 tên lửa Trường Chinh 10, trong đó một tên lửa phóng tàu Mộng Châu chở 3 phi hành gia và thiết bị còn lại phóng tàu đổ bộ Lãm Nguyệt. Hai phương tiện này sẽ gặp nhau và kết nối trên quỹ đạo Mặt trăng. Chỉ có 2 phi hành gia đáp xuống bề mặt Mặt trăng, thu thập mẫu vật, sau đó quay lại quỹ đạo và kết nối lại với phi thuyền để trở về Trái đất.

Theo kế hoạch, chuyến bay đầu tiên của tên lửa Trường Chinh 10A dự kiến diễn ra giữa năm 2026, trong khi các thử nghiệm với tàu Mộng Châu tiến hành trong nửa cuối năm. Ngoài ra, một cuộc thử nghiệm kết hợp giữa hai thiết bị này nhiều khả năng được thực hiện vào tháng 11.

HẠNH NGUYÊN (Theo Reuters, Asia Times)