Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết đã ghi nhận một số vi phạm lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Israel vẫn không kích dữ dội vào Lebanon hôm 8-4. Ảnh: AFP

Phát biểu trên mạng xã hội X ngày 8-4, Thủ tướng Sharif nêu rõ các vi phạm xảy ra tại một số khu vực trong vùng xung đột, làm suy giảm tinh thần của tiến trình hòa bình. 

Cùng ngày, Tổng thống Erdogan cũng cảnh báo nguy cơ từ “các hành vi khiêu khích và phá hoại” đối với thỏa thuận ngừng bắn. 

Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, đồng thời nhất trí tiến hành đàm phán tại Pakistan từ ngày 10-4. Theo tuyên bố của phía Mỹ, quyết định đình chỉ các hoạt động quân sự phụ thuộc vào việc Iran đảm bảo mở cửa hoàn toàn, an toàn eo biển Hormuz, trong khi phía Iran khẳng định sẽ ngừng các hoạt động phòng vệ nếu các cuộc tấn công nhằm vào nước này chấm dứt và cam kết phối hợp để bảo đảm lưu thông hàng hải trong thời gian ngừng bắn.

Tuy nhiên, hàng loạt diễn biến phức tạp đã xảy ra tại Trung Đông chỉ vài giờ sau khi hai bên đạt được thỏa thuận. Iran vẫn ghi nhận vụ nổ tại nhà máy lọc dầu Lavan, trong khi Kuwait cho biết đã đánh chặn gần 30 thiết bị bay không người lái nhằm vào lãnh thổ. Đáng chú ý, truyền thông quốc tế đưa tin Israel đã tiến hành các đợt không kích liên tiếp trong ngày 8-4 nhằm vào thủ đô Beirut của Lebanon, khiến ít nhất 250 người thiệt mạng và 1.100 người bị thương.  

Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran nhưng sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm vào nhóm Hezbollah thân Iran ở Lebanon. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận thỏa thuận ngừng bắn giữa nước này với Iran không bao gồm lực lượng Hezbollah, cho rằng tình hình ở Lebanon là một phần của “cuộc xung đột riêng biệt”.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri xác nhận với báo Asharq Al-Awsat rằng Lebanon có được đề cập rõ ràng trong thỏa thuận ngừng bắn của Mỹ với Iran.

Tehran công bố lộ trình thay thế cho tàu qua eo biển Hormuz

Ngày 9-4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này. Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tehran đồng ý tạm thời mở lại eo biển, nơi quá cảnh khoảng 20% sản lượng dầu thế giới, như một phần của lệnh ngừng bắn với Mỹ.

Cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết ông đang cân nhắc một đề nghị gây tranh cãi sâu rộng, có thể tái định hình toàn bộ hệ thống vận tải hàng hải toàn cầu: cho phép Iran thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, với điều kiện Mỹ tham gia vào cơ chế chia sẻ lợi ích. Việc chấp thuận cho Tehran thu phí sẽ đánh dấu một thay đổi lớn trong chính sách hàng hải của Washington, chuyển từ mô hình bảo vệ tự do lưu thông sang mô hình quản trị có điều kiện, trong đó lợi ích kinh tế và kiểm soát an ninh được tích hợp.

Chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Iran đã bắt đầu yêu cầu các tàu thuyền trả phí để bảo đảm an toàn khi đi qua eo biển, với hình thức thanh toán bằng tiền điện tử. 

Trong khi đó, giá dầu thế giới tiếp tục duy trì dưới mốc 100 USD/thùng. Tính đến 8 giờ sáng 9-4 theo giờ Việt Nam, giá dầu WTI và Brent đều dao động ở mức 97USD/thùng.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)