Hôm 9-2, phiên tòa mang tính bước ngoặt, cáo buộc Meta và Google thiết kế mạng xã hội làm trẻ em bị nghiện và tổn hại sức khỏe, đã chính thức bắt đầu tại thành phố Los Angeles (Mỹ). Vụ việc có thể thiết lập tiền lệ pháp lý quan trọng buộc các tập đoàn công nghệ chịu trách nhiệm về tác động của nền tảng số lên trẻ em.

Các nền tảng bị cáo buộc khiến trẻ em nghiện mạng xã hội. Ảnh: Shutterstock

Trọng tâm vụ kiện là một cô gái 20 tuổi, có tên viết tắt KGM, người được cho đã phải chịu những tổn thương tâm lý nặng nề do tình trạng nghiện mạng xã hội (MXH) từ nhỏ. Phiên tòa dự kiến kéo dài nhiều tuần này có thể quyết định kết quả của hàng ngàn vụ kiện tương tự khác chống lại các công ty mạng xã hội. 

Được biết, KGM bắt đầu sử dụng YouTube (của Google) lúc 6 tuổi và Instagram (của Meta) lúc 9 tuổi. Trước khi tốt nghiệp tiểu học, KGM đã đăng tải 284 video trên YouTube - điều mà cô cho rằng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tâm thần, khiến cô bị nghiện, làm trầm trọng thêm chứng trầm cảm và ý nghĩ tự tử.

Theo KGM, chính các lựa chọn thiết kế có chủ đích của các nền tảng MXH khiến cô cũng như nhiều trẻ em khác ngày càng bị nghiện hơn, từ đó giúp các nền tảng này tăng lợi nhuận. Theo giới phân tích, lập luận này nếu được chấp thuận thì các công ty công nghệ sẽ không còn nhận được sự bảo vệ của Tu chính án thứ nhất Hiến pháp Mỹ và Điều 230 trong luật Chuẩn mực Truyền thông của Mỹ, trong đó bảo vệ các công ty công nghệ khỏi trách nhiệm pháp lý đối với nội dung được đăng tải trên nền tảng của họ.

Luật sư của nguyên đơn Mark Lanier cho rằng Meta và Google là “2 trong số những tập đoàn giàu nhất trong lịch sử đã tạo ra tình trạng nghiện ngập trong não bộ của trẻ em”. 

Theo hãng tin AP, ông Lanier đã trình cho bồi thẩm đoàn hàng loạt email, tài liệu và nghiên cứu nội bộ của Meta cũng như Google. Nó bao gồm nghiên cứu do Meta tiến hành có tên “Dự án Myst”, dựa trên khảo sát 1.000 thanh thiếu niên và phụ huynh về sử dụng MXH, trong đó phát hiện trẻ em đã phải trải qua các “tình huống bất lợi” như bị chấn thương, căng thẳng tinh thần, thậm chí là bị nghiện, trong khi sự giám sát và kiểm soát của phụ huynh hầu như không có tác động. Đáng chú ý, ông Lanier cũng cho bồi thẩm đoàn xem các tài liệu nội bộ của Google, trong đó so sánh YouTube như “một sòng bạc”, cũng như các cuộc trao đổi nội bộ giữa các nhân viên của Meta, trong đó một người nói rằng Instagram “giống như một loại ma túy” và các nhân viên “về cơ bản là những kẻ buôn bán ma túy”.

Meta và Google đều bác bỏ các cáo buộc rằng sản phẩm của họ cố tình gây hại cho trẻ em, viện dẫn một loạt biện pháp bảo vệ trẻ em mà họ đã bổ sung trong những năm qua, đồng thời tuyên bố không chịu trách nhiệm pháp lý đối với nội dung do bên thứ ba đăng tải. 

Được biết, Snapchat và TikTok cũng được nêu tên là bị đơn trong vụ kiện, song đã đạt được các thỏa thuận dàn xếp, với các điều khoản và số tiền dàn xếp không được công bố.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)