Theo Chủ tịch Phòng Thương mại Iran, ông Mohammad Nahavandian, các biện pháp trừng phạt kinh tế của phương Tây đối với nước này không phát huy tác dụng như họ mong muốn. Mặc dù thừa nhận các biện pháp cấm vận ít nhiều làm cho giá cả hàng hóa tăng, gây ảnh hưởng không chỉ riêng người tiêu dùng Iran mà cả các nhà xuất khẩu từ các quốc gia áp đặt lệnh trừng phạt, nhưng ông Nahavandian cho rằng điều quan trọng nhất là thương mại quốc tế của nước này vẫn không ngừng phát triển. Ông Nahavandian nói rằng lệnh trừng phạt của phương Tây đã thúc đẩy các doanh nghiệp Iran tăng cường quan hệ với châu Á và các khu vực khác trên thế giới. Năm ngoái, Trung Quốc đã vượt qua Liên minh châu Âu (EU) để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Iran với kim ngạch hai chiều đạt 36,5 tỉ USD, so với 35 tỉ USD giữa Iran và EU.
Tổ chức Xúc tiến Thương mại Iran cho biết nước này mới đây đã ký kết thỏa thuận buôn bán tự do và ưu đãi mậu dịch với 12 quốc gia trên khắp thế giới gồm: Kyrgyzstan, Bosnia & Herzegovina, Uzbekistan, Cuba, Venezuela, Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh, Tunisia, Syrie, Thổ Nhĩ Kỳ và Indonesia. Trong số các nước kể trên, Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác đầy tiềm năng của Iran với giá trị buôn bán hai chiều đạt 10 tỉ USD hồi năm ngoái và cam kết sẽ tăng lên 30 tỉ USD vào năm 2015.
Iraq, quốc gia láng giềng mà người Hồi giáo dòng Shiite chiếm đa số như Iran, cũng sẽ trở thành đối tác thương mại quan trọng. Kim ngạch thương mại song phương giữa hai bên đạt 4 tỉ USD năm 2009, và được dự báo có thể tăng lên gấp đôi trong năm 2010 này nhờ một loạt thỏa thuận thúc đẩy thương mại đã ký kết. Iran hiện cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất ở Iraq.
Không chỉ các nước châu Á, Trung Đông, Nam Mỹ có cơ hội tăng cường buôn bán với Iran, nhiều nước châu Âu cũng không muốn mất thị trường có hơn 70 triệu người tiêu dùng này. Chẳng hạn Đức vẫn là đối tác thương mại phương Tây quan trọng nhất của Iran, khi hàng trăm doanh nghiệp nước này kiên quyết tiếp tục buôn bán với Iran, cho dù một số tập đoàn đã rút lui trước sức ép của chính quyền Berlin- vốn nằm trong “liên minh tự nguyện” trừng phạt Tehran. Tuy nhiên, phần lớn các giao dịch buôn bán giữa Đức và Iran đều phải qua trung gian Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE). Giai đoạn 2005-2009, tổng kim ngạch xuất khẩu của Đức đi từ Dubai tới Iran đã tăng gấp 3 lần, đạt 12 tỉ USD. Tại UAE, Iran có khoảng 8.000 doanh nghiệp và 1.200 công ty thương mại đăng ký hoạt động. Mỗi tuần, có khoảng 300 chuyến bay thương mại qua lại giữa Iran và Dubai. Còn theo Liên đoàn công nghiệp và trang thiết bị ô tô Pháp, các hoạt động thanh toán của Iran vẫn đảm bảo, vì trên thực tế không có mạng lưới ngân hàng nào đóng cửa giao dịch với Iran theo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và trước mối đe dọa trừng phạt từ Mỹ. Ngoài UAE, các hoạt động thương mại và thanh toán của Iran có thể thông qua Thổ Nhĩ Kỳ, Malaysia, Áo, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và thậm chí cả Pháp.
PHÚC NGUYÊN
(Theo Reuters, Le Figaro, Wall Street Journal)
