Mới đây, trong chương trình “Sắc màu văn hóa Chợ nổi Cái Răng”, câu chuyện bảo tồn, phát huy Văn hóa Chợ nổi Cái Răng một lần nữa được thảo luận với nhiều đề xuất, kiến nghị nhằm thu hút du khách nhưng vẫn giữ bản sắc văn hóa chợ nổi.

Những kiến giải thực tế

Ông Trần Mạnh Khang, Giám đốc Công ty Như Ý Travel, cho rằng: “Để phát huy Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Văn hóa Chợ nổi Cái Răng trong phát triển du lịch, cần xác định được giá trị cốt lõi của chợ nổi. Những hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa trên chợ nổi cần được giữ bản chất vốn có như thuở chợ nổi mới hình thành. Dòng chảy thương mại đường thủy là điều kiện sống còn của chợ nổi”.

Chương trình khảo sát tuyến đường sông khám phá Chợ nổi Cái Răng bằng tàu hiện đại. Ảnh: KIỀU MAI

Từ đó, ông Trần Mạnh Khang kiến nghị tạo điều kiện về hạ tầng bến đỗ, những chính sách hỗ trợ cho những người tham gia vào hệ thống cung ứng thương mại đường thủy. Đó là các chính sách về vốn để người dân cải tạo phương tiện, đầu tư cho các dịch vụ mua bán, bảo quản hàng hóa tốt hơn, quy hoạch các điểm tập kết nông sản để duy trì kết nối thương mại trên bờ dưới sông...

Trong khi đó, nhà nghiên cứu văn hóa Nhâm Hùng cho rằng: “Cần Thơ có đề án bảo tồn và phát triển Chợ nổi Cái Răng, nhưng mô hình giao thương trên chợ nổi, văn hóa chợ nổi đã biến đổi; những giải pháp trong đề án trước đó vẫn chưa theo kịp sự biến đổi đó”. Ông chỉ ra rằng thời gian nhóm chợ, mặt hàng ở chợ nổi đã thay đổi. Cấu trúc chợ nổi cũng không còn trên bến dưới thuyền, nhiều vựa trái cây, nông sản đã di dời đi nơi khác khiến nhà vườn gần như vắng bóng trên chợ nổi, còn thương hồ cũng giảm dần theo thời gian.

Từ thực tế đó, nhà nghiên cứu văn hóa Nhâm Hùng cho rằng: “Chợ nổi vẫn cần giữ giá trị truyền thống, nhưng tăng hàm lượng du lịch. Muốn vậy phải có nhà đầu tư, quản lý từ đầu ra, cách làm sáng tạo”.

Từng bước gỡ khó

Ông Trương Văn Vinh, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch TP Cần Thơ, cho rằng: “Chợ nổi và du lịch đường sông là nét đặc trưng của Cần Thơ. Thời gian qua, Hiệp hội Du lịch thành phố và các doanh nghiệp tổ chức nhiều chuyến khảo sát để đánh giá thực trạng, cũng như kết nối, xúc tiến quảng bá du lịch đường sông, chợ nổi Cái Răng. Sản phẩm du lịch chợ nổi ngày càng được quan tâm trên nhiều phương diện”.

Cụ thể, Cần Thơ đang có hệ thống phương tiện vận chuyển đường thủy đa dạng và hiện đại, hệ thống bến bãi được quan tâm chỉnh trang, các doanh nghiệp bắt tay để những sản phẩm, dịch vụ trải nghiệm thêm đa dạng.

Ông Trương Văn Vinh cho biết thêm: “Để làm mới và tăng sức hút cho chợ nổi, phải có lộ trình và sự chung sức của nhiều cấp, ngành. Ở góc độ hiệp hội, chúng tôi đang khảo sát và nghiên cứu thêm các tuyến điểm tham quan kết nối với chợ nổi, liên kết các dịch vụ để gia tăng tính trải nghiệm cho du khách như kết nối với các nơi có phục vụ ẩm thực đậm chất miền Tây, bổ sung các chương trình giao lưu văn nghệ trong hành trình khám phá của du khách”.

Ông Sầm Long Giang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ, cho biết: Hoạt động khảo sát lần này không chỉ đánh giá thực trạng Chợ nổi Cái Răng mà còn để ngành chức năng lắng nghe các đề xuất, kiến nghị và giải pháp từ các doanh nghiệp, các nhà nghiên cứu. Hiện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được UBND TP Cần Thơ giao nhiệm vụ tham mưu xây dựng đề án bảo tồn và phát triển Chợ nổi Cái Răng trong giai đoạn mới. Chúng tôi định hướng Chợ nổi Cái Răng cần được quy hoạch và định hướng phù hợp với yêu cầu thực tế, nhưng vẫn giữ giá trị văn hóa bản địa, trong đó có những khu vực được mở rộng cho phép các nhà đầu tư cùng đồng hành để phát triển chợ nổi gắn với du lịch theo hướng bền vững.

ÁI LAM