Ngày 1-3, Truyền hình nhà nước Iran và hãng thông tấn IRNA xác nhận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng, song không đưa tin chi tiết. Họ cũng đưa tin 4 người thân của Lãnh tụ tối cao Khamenei, gồm con gái, cháu, con dâu và con rể, đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. 

Lãnh tụ tối cao của Iran, Ali Khamenei, phát biểu trong một thông điệp truyền hình ở Tehran, Iran vào ngày 9-2-2026. Ảnh: Reuters

Một người dẫn chương trình trên truyền hình nhà nước đã thông báo về cái chết của Khamenei lúc 5 giờ sáng (8 giờ 30 phút giờ Việt Nam), khi kênh truyền hình phát lại những hình ảnh tư liệu với một dải băng đen tượng trưng cho sự thương tiếc. Ông Khamenei, 86 tuổi, là lãnh đạo tối cao của Iran từ năm 1989.

Theo truyền thông nhà nước Iran, ông Khamenei đã thiệt mạng tại văn phòng làm việc hôm 28-2, khi “đang thực hiện các nhiệm vụ". Trong một tuyên bố, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bày tỏ tiếc thương trước sự ra đi của Lãnh tụ Khamenei.

Sau khi xác nhận Lãnh tụ tối cao Khamenei thiệt mạng, ngày 1-3, Chính phủ Iran tuyên bố quốc tang trong 40 ngày, cùng 7 ngày không làm việc trên toàn quốc để tưởng nhớ ông.

Trước đó vài giờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông Khamenei đã thiệt mạng trong các vụ tấn công, do Mỹ và Israel tiến hành ở Iran với quy mô chưa từng có nhằm lật đổ chính quyền nước Cộng hòa Hồi giáo. "Khamenei, một trong những kẻ độc ác nhất trong lịch sử, đã chết. Đây là cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của mình", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth của mình.

Cùng lúc đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định trong một video gửi tới công chúng Israel rằng các chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), các quan chức cao cấp của chính quyền Iran, cũng như các quan chức hạt nhân cấp cao đã thiệt mạng trong đợt không kích. 

Quân đội Israel xác nhận Ali Shamkhani, cố vấn của Lãnh tụ tối cao Khamenei, và người đứng đầu Lực lượng Vệ binh Cách mạng hùng mạnh của Iran, Tướng Mohammad Pakpour, đều đã thiệt mạng. 

Trong một tuyên bố chính thức, quân đội Israel xác nhận lực lượng của họ đã bắt đầu "một đợt tấn công bổ sung nhằm vào hệ thống tên lửa đạn đạo và các hệ thống phòng không thuộc về chính quyền Iran". Truyền thông khu vực ngày 1-3 cũng ghi nhận nhiều tiếng nổ lớn đã được nghe thấy tại thủ đô Tehran trong quá trình Israel triển khai đợt không kích này nhằm triệt phá năng lực phòng không và tên lửa của Iran.

Nhiều thương vong sau các đợt không kích qua lại

Iran là kẻ thù không đội trời chung của Israel và Mỹ kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979. Các cuộc tấn công do Washington và Tel Aviv phát động ngày 28-2 đã khiến Tehran phóng một loạt tên lửa trả đũa khắp Trung Đông, làm rung chuyển các thành phố lớn ở các quốc gia vùng Vịnh.

Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) báo cáo ít nhất 1 thường dân thiệt mạng và nhiều thiệt hại khác do tên lửa của Iran gây ra ở Dubai và Abu Dhabi, trong khi các vụ nổ từ tên lửa của Tehran và các hệ thống phòng không đánh chặn chúng cũng vang vọng khắp Israel, Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Jordan và Kuwait.

Bahrain cho biết trung tâm dịch vụ của Hạm đội 5 - căn cứ của lực lượng hải quân Mỹ trong khu vực - bị tấn công bằng tên lửa ngày 28-2. Ảnh: AFP

Về phía Iran, giới chức nước này đã kêu gọi người dân sơ tán khỏi thủ đô, một thành phố có 10 triệu dân. Hội Chữ thập đỏ cho biết 24 trong số 31 tỉnh của Iran bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công, trong khi Hội Trăng lưỡi liềm đỏ nước này cho biết ít nhất 201 người đã thiệt mạng và hơn 700 người bị thương sau các đợt không kích ngày 28-2. Cơ quan tư pháp Iran cho biết một cuộc tấn công nhằm vào một trường học ở miền Nam đã khiến 108 người thiệt mạng, song AFP không thể tiếp cận hiện trường để xác minh số người thương vong hoặc tình hình thực địa.

Khắp Israel, đường phố các thành phố trở nên vắng vẻ khi người dân tìm nơi trú ẩn trong các hầm tránh bom trong lúc tiếng nổ của các tên lửa Iran bị đánh chặn vang vọng trên không. 

Tính chung trong ngày, lực lượng y tế Israel đã điều trị cho khoảng 90 người, chủ yếu bị thương nhẹ do mảnh vỡ hoặc bị thương khi chạy vào hầm trú ẩn; 6 trường hợp được chăm sóc do hoảng loạn.

Người dân Israel sơ tán khỏi một tòa nhà bị trúng vật nổ ở Haifa, miền Bắc Israel. Ảnh: Guardian

UAE, Kuwait và Jordan tuyên bố “bảo lưu quyền đáp trả” các cuộc tấn công của Iran 

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết họ đã đánh chặn các tên lửa của Iran và bảo lưu quyền đáp trả các cuộc tấn công, trong khi Kuwait và Jordan cũng đã phản công các cuộc tấn công đang diễn ra.

"Bộ Quốc phòng UAE thông báo rằng UAE hôm nay đã phải hứng chịu một cuộc tấn công trắng trợn bằng tên lửa đạn đạo của Iran. Hệ thống phòng không của UAE đã phản ứng rất hiệu quả và đánh chặn thành công một số tên lửa", tuyên bố cho biết.

Abu Dhabi cho biết họ "bảo lưu toàn bộ quyền đáp trả", lên án các cuộc tấn công là "một sự leo thang nguy hiểm".

Tham mưu trưởng quân đội Kuwait cho biết trong một tuyên bố rằng hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn các tên lửa đang bay tới được phát hiện trong không phận của họ.

Lực lượng vũ trang Jordan cho biết hệ thống phòng không của nước này cũng đã bắn hạ hai tên lửa đạn đạo nhắm vào lãnh thổ của vương quốc, tức đánh chặn thành công.

Các hãng tàu lớn chuyến hướng qua Mũi Hảo Vọng

Tập đoàn vận tải biển CMA CGM của Pháp ngày 28-2 đã yêu cầu các tàu của mình đang hoạt động ở Vịnh Persian "tìm nơi trú ẩn" và tạm ngừng mọi hoạt động đi qua kênh đào Suez. Đây là công ty vận tải biển lớn thứ 2 thế giới ra lệnh cho tàu của mình tránh Vịnh Persian, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran khiến Tehran trả đũa bằng các cuộc tấn công tên lửa vào nhiều mục tiêu trên khắp khu vực.

Theo CMA CGM, tất cả các tàu hiện đang ở Vịnh Persian, hoặc đang trên đường đến vịnh này, đã nhận được chỉ thị phải tìm nơi trú ẩn ngay lập tức. Việc đi qua Suez bị tạm ngừng cho đến khi có thông báo tiếp theo và các tàu sẽ được chuyển hướng vòng qua Mũi Hảo Vọng. Điều này sẽ kéo dài hành trình thêm hàng nghìn km.

Cùng ngày, hãng vận tải biển lớn thứ 5 thế giới, Hapag-Lloyd của Đức, cho biết họ đang tạm ngừng tất cả các hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới, đồng thời nhấn mạnh sự an toàn và an ninh của thủy thủ đoàn, tàu thuyền và hàng hóa (của khách hàng) vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Eo biển Hormuz là điểm trung chuyển quan trọng cho thương mại dầu mỏ toàn cầu. 

Theo phái đoàn hải quân Liên minh châu Âu (EU) và truyền thông Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã liên lạc vô tuyến với các tàu thuyền để thông báo rằng eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy chiến lược, đã bị đóng cửa.

HOÀNG CHÂU - HOÀNG NHẬT