Tái khẳng định vị thế của Mỹ ở Tây bán cầu, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ sử dụng “sức mạnh quân sự vô song” để đối phó các mối đe dọa khu vực, giữa lúc Nhà Trắng tập hợp đồng minh mở rộng chiến dịch chống băng đảng ma túy.

Tổng thống Trump (giữa) cùng các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh tại hội nghị thượng đỉnh “Lá chắn châu Mỹ” ở Miami vào tháng 3. Ảnh: New York Times

Nhấn mạnh mức độ bạo lực và hiểm họa nghiêm trọng từ mạng lưới tội phạm, Tổng thống Trump trong bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo thế giới tại kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã ví các băng đảng ma túy như “lực lượng khủng bố IS của Tây bán cầu”.

Thúc đẩy phản ứng cứng rắn nhắm vào tội phạm xuyên quốc gia, ông Trump nhắc lại sự kiện ở Venezuela như bằng chứng cho thấy Washington sẽ không cho phép bất kỳ mối đe dọa nào bén rễ trong khu vực. Nếu cần thiết, Mỹ sẽ sử dụng ưu thế quân sự vượt trội để bảo vệ các lợi ích cốt lõi, gắn liền với chiến lược an ninh quốc gia mới ưu tiên bảo vệ lãnh thổ, biên giới và lợi ích thiết yếu ở Tây bán cầu theo học thuyết “Nước Mỹ trên hết”.

Tuyên bố được đưa ra trước thềm cuộc họp giữa Tổng thống Trump với các nhà lãnh đạo, bộ trưởng ngoại giao của 14 quốc gia Mỹ Latinh và Caribe gia nhập sáng kiến “Lá chắn châu Mỹ”. 

“Lá chắn châu Mỹ” là liên minh quân sự và an ninh do Nhà Trắng khởi xướng hồi tháng 3, như một phần nỗ lực tăng cường quan hệ với Mỹ Latinh và tập hợp lực lượng bảo thủ ủng hộ cách tiếp cận quyết liệt hơn, bao gồm các cuộc tấn công quân sự đánh chìm hàng chục tàu thuyền bị nghi ngờ buôn lậu ma túy nhằm ngăn dòng chảy chất cấm như fentanyl vào Mỹ. Kể từ khi triển khai vào năm ngoái, chiến dịch quân sự này đã dấy lên tranh cãi trên toàn cầu về nhân quyền và giới hạn quyền lực hành pháp. Theo nhiều nhóm hoạt động nhân quyền, các cuộc tấn công ở vùng biển Caribe và Đông Thái Bình Dương đã khiến hơn 220 người thiệt mạng. Một chuyên gia pháp lý Liên Hiệp Quốc (LHQ) thậm chí cho biết chiến dịch của Mỹ có thể vi phạm luật pháp quốc tế và cấu thành tội ác chống lại loài người.

Tuy nhiên, tại cuộc gặp bên lề kỳ họp Đại hội đồng, tờ New York Times cho biết những nước còn lại trong liên minh "Lá chắn châu Mỹ" dự kiến có hành động tương tự như Mỹ khi đưa 25 nhóm tội phạm vào danh sách tổ chức khủng bố. Theo một số cựu quan chức và chuyên gia Mỹ, động thái này có thể mang lại những tác động sâu rộng trong khu vực. Trước mắt là cung cấp thêm cơ sở cho các cuộc tấn công quân sự tiềm tàng nhắm vào những băng nhóm bị cáo buộc buôn bán ma túy, chuyển hướng nhìn nhận từ chương trình nghị sự do Mỹ dẫn dắt thành ưu tiên của khu vực.

MAI QUYÊN (Theo Reuters, NYT)